I SA/Wa 71/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-25
Skład orzekający: Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który dobrowolnie nie pobiera przyznanej mu renty, może być uznany za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd uznał, że skarżący, który dobrowolnie nie pobiera przyznanej mu renty, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z własnego wyboru. W związku z tym nie można go utożsamiać z osobami, które mimo starań nie są w stanie zgromadzić środków na koszty postępowania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r., które odmówiło mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, umarzając jednocześnie postępowanie w pozostałym zakresie. Referendarz sądowy uznał, że skarżący, mimo oświadczeń o braku dochodów, posiada rentę z tytułu niezdolności do pracy, której nie pobiera z własnej woli, co świadczy o możliwości zabezpieczenia kosztów. Skarżący kwestionował te ustalenia w sprzeciwie.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 71/16 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z 31 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
Referendarz sądowy powołując się na postanowienie tut. sądu w sprawie o sygn. I SA/WA 3127/13 wskazał, że wiadomym mu jest z urzędu, iż pomimo oświadczeń skarżącego, iż jest osobą pozbawioną jakichkolwiek dochodów i nieposiadającą jakiegokolwiek majątku, przysługuje mu renta z tytułu niezdolności do pracy, o której istnieniu skarżący ma świadomość i której to z własnej woli nie pobiera. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, iż skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wskazując przy tym, iż trafność powyższego stanowiska została potwierdzona w takim samym stanie faktycznym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I OZ 604/16.
W dniu 6 października 2016 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia wskazując, że pozostaje bez środków do życia oraz kwestionując posiadanie przez niego uprawnień do pobierania renty z ZUS-u.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") - w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r. - rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako Sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest jednak od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2016 r. wydane zostało prawidłowo.
Sąd w pełni podziela stanowisko (znane mu również z urzędu gdyż sytuacja materialna skarżącego była przed tut. sądem wielokrotnie w szeregu postepowań badana) przyjęte przez referendarza sądowego, iż w sytuacji, w której skarżący z własnego wyboru nie pobiera przyznanej mu renty oznacza to, że z własnej woli znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a w takim wypadku nie można jego osoby utożsamiać z sytuacją majątkową osób, które mimo podejmowanych starań nie są w stanie zgromadzić odpowiednich środków finansowych na poniesienie kosztów udziału w postępowaniu sądowym. W związku, z czym nie możliwe jest przyjęcie, iż skarżący znajduje się w sytuacji ekonomicznej, która jest równoważna warunkom przyznania tego prawa wskazanym w art. 246 §1 p.p.s.a.
W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło