I SA/Wa 712/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-21
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina może nabyć z mocy prawa własność nieruchomości, która została wydzielona jako odrębna działka po dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.)?Ratio decidendi
Gmina nie może nabyć z mocy prawa własności nieruchomości, która została wydzielona jako odrębna działka po dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.). Skutki komunalizacji następują ściśle i wyłącznie z dniem 27 maja 1990 r. i mogą dotyczyć tylko tych składników mienia, które istniały w ich stanie faktycznym, granicach i oznaczeniu ewidencyjnym obowiązującym w tym dniu. Nieruchomość, która powstała po tej dacie, nie podlega komunalizacji w tym trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności części nieruchomości. Gmina twierdziła, że działka nr [...] stanowiła część innej nieruchomości istniejącej w dniu 27 maja 1990 r., jednak organy ustaliły, że wydzielenie działki nr [...] nastąpiło po tej dacie. Gmina zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez gminę Miasto L. prawa własności części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że materiał dowodowy sprawy wskazuje, że działka nr [...] stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. część innej istniejącej wówczas nieruchomości – działki nr [...], posiadającej inną powierzchnię, inne granice i inne oznaczenie ewidencyjne aniżeli działka nr [...].
Fakt wydzielenia działki nr [...] stanowił utworzenie odrębnej działki. Komunalizacja mienia powoduje przejście własności mienia z mocy samej ustawy z dniem 27 maja 1990 r. Ponieważ skutki art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. następują ściśle i wyłącznie z dniem 27 maja 1990 r., mogą dotyczyć składników w ich stanie faktycznym tj. w granicach oraz oznaczeniu ewidencyjnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Przedmiotowa działka, jako utworzona po dniu 27 maja 1990 r., nie mogła być skomunalizowana z mocy prawa, gdyż komunalizacji w tym trybie mogły podlegać tylko te nieruchomości, które wówczas istniały w ich granicach i oznaczeniu ewidencyjnym wtedy obowiązującym.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Miasto L. zarzuciło naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 321/04, uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 523/06, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Rozpoznając ponownie skargę Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
W uzasadnieniu wydanego w tej sprawie wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z dokumentacji załączonej przez Urząd Miasta L. do wniosku o komunalizację w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka [...], ujawnionej w księdze wieczystej Kw [...], a zwłaszcza badań hipotecznych księgi wieczystej przeprowadzonych [...] marca 2000 r. i [...] stycznia 2002 r., wynika, że w dacie komunalizacji z mocy prawa tj. 27 maja 1990 r., a także i jeszcze później, w księdze wieczystej o numerze [...] figurowała nieruchomość położona w L. przy ul. [...] oznaczona jako działka [...] o pow. [...] m2. Tak więc w dacie komunalizacji w ewidencji gruntów figurowała działka nr [...], a nie działka nr [...], o której komunalizację wystąpiła gmina. Zmiany jakie w ewidencji gruntów zaszły w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] miały miejsce już po dacie komunalizacji. Tak więc postępowanie komunalizacyjne, toczące się z wniosku Miasta L. przed Wojewodą [...] dotyczyło, zgodnie z wnioskiem, ściśle określonej i oznaczonej nieruchomości, a nie części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z tym, że nieruchomość ta, stanowiąca działkę nr [...] nie istniała w sensie prawnym i faktycznym w dacie komunalizacji tj. w dniu 27 maja 1990 r. Wniosek komunalizacyjny Miasta L. dotyczył konkretnej nieruchomości, a nie części nieruchomości. Ewentualnej komunalizacji mogłaby podlegać część nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] znajdująca się poza linią brzegową rzeki, pod warunkiem, że spełnione zostałyby przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonej w uzasadnieniu powołanego wyroku, nieruchomość oznaczona w ewidencji nr [...] nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, że z karty inwentaryzacyjnej nr [...] wynika, że [...] Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych w L., które władało przedmiotową nieruchomością w dacie komunalizacji, nie posiadało decyzji administracyjnej o zarządzie. Z tego faktu Miasto L. wyprowadza swoją legitymację do domagania się komunalizacji tej nieruchomości jako należącej do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Państwowe osoby prawne tytuł prawny do nieruchomości mogły uzyskać nie tylko w drodze decyzji administracyjnej. [...] Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych w L., jak to wynika z akt sprawy, a zwłaszcza aktu notarialnego z [...] grudnia 1959 r., Rep. nr [...], nabyło, działając we własnym imieniu, na rzecz Skarbu Państwa – [...] Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych w L. grunt o pow. [...] ha [...] m2, w tym i przedmiotową nieruchomość, z przeznaczeniem na bazy zaplecza technicznego tego przedsiębiorstwa. Według znajdujących się w dokumentacji sprawy badań hipotecznych dotyczących księgi wieczystej Kw [...], znajduje się zapis: Skarb Państwa – [...] Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych w L., to zaś wskazywałoby, że to przedsiębiorstwo w imieniu Skarbu Państwa sprawowało zarząd nabytą nieruchomością (art. 128 § 2 kc). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy tego rodzaju sposobie i celu nabycia nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe do wykonywania zarządu nabytą nieruchomością nie była potrzebna decyzja organu administracyjnego.
Organem założycielskim [...] Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych w L. nie była ani rada narodowa, ani terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mienie państwowe należące do tego przedsiębiorstwa nie podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W świetle tych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że organy komunalizacyjne prawidłowo postąpiły odmawiając potwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto L. własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
W myśl art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z przytoczonych wyżej obszernych wywodów Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. wynika, że Sąd ten uznał, analizując stan faktyczny i prawny sprawy, że przedmiotowe mienie państwowe nie podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, zaś decyzje organów komunalizacyjnych obu instancji, odmawiające potwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto L. własności tego mienia uznał za prawidłowe.
Powyższa wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wiążąca dla Sądu orzekającego w tej sprawie na mocy powołanego art. 190 ppsa.
W świetle powyższego skargę Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Sąd uznaje za nieuzasadnioną.
Wobec prawidłowego zastosowania przez organy komunalizacyjne przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie znajduje uzasadnienia, podnoszony w skardze, zarzut naruszenia tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło