I SA/Wa 712/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-18

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Dargas, Marta Kołtun- Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając za zagadnienie wstępne kwestię ustalenia spadkobierców po zmarłej osobie, która nie była stroną postępowania pierwotnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było niezasadne, ponieważ ustalenie spadkobierców po osobie, która zmarła przed wydaniem pierwotnej decyzji i nie była jej stroną, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Sąd wskazał na błędy w ustaleniu stanu faktycznego przez organy, w tym nieprawidłowe określenie właściciela nieruchomości w dacie wydania decyzji oraz nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania.
Stan faktyczny
Wojewoda zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1982 r. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, do czasu przedłożenia postanowienia spadkowego po H. G. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa, w tym błędne ustalenie kręgu stron i uznanie za zagadnienie wstępne kwestii spadkobrania po osobie, która nie była właścicielką nieruchomości w dacie wydania decyzji. Sąd uznał, że stan faktyczny przyjęty przez organy budzi wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun- Kulik Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego M. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy 1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia G. G. i S. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonych w S., w stosunku do nieruchomości stanowiącej ówczesne działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami [...], do czasu przedłożenia przez wnioskodawców postanowienia spadkowego po H. G. oraz wyznaczające termin trzech miesięcy na dostarczenie tego postanowienia - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. 2. W uzasadnieniu postanowienia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podał, że pismem z dnia 12 sierpnia 2003 r. M. G., S. G. oraz G. G. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w S. pod budowę ciepłociągu. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. do czasu przedłożenia przez wnioskodawców postanowienia spadkowego po H. G. oraz wyznaczył termin trzech miesięcy na dostarczenie tego postanowienia. 3. W uzasadnieniu postanowienia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. została objęta nieruchomość stanowiąca własność Z. S. - pkt 5 decyzji. Zdaniem organu, za zagadnienie wstępne należy uznać kwestię stwierdzenia nabycia praw do spadku po H. G., zmarłej w dniu [...] grudnia 1968 r., będącej spadkobierczynią Z. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...]. Zgodnie z art. 30 § 4 kpa, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo prawne w wyniku spadkobrania wymaga potwierdzenia postanowieniem sądu powszechnego lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia wskazującym domniemanego spadkobiercę, zgodnie z art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził również, że zarówno organ pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy nie otrzymał postanowienia sądu powszechnego lub aktu poświadczenia dziedziczenia wskazującego spadkobierców po zmarłej H. G., a zatem organ wojewódzki prawidłowo uznał, iż zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. G.; zarzucając naruszenie: (1) art. 28 kpa przez błędne ustalenie w sprawie kręgu jej uczestników, a w szczególności przez wadliwe przyjęcie, że stroną niniejszej sprawy są spadkobiercy Z. S., w sytuacji, gdy osoba ta zmarła 15 lat przed wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. i w świetle prawa nie była stroną tamtego postępowania; (2) art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez błędne uznanie, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy niezbędnym jest ustalenie wszystkich spadkobierców Z. S., w sytuacji gdy w dniu wydawania przez Prezydenta Miasta S. decyzji z dnia [...] marca 1982 r. nie była ona właścicielką żadnej z nieruchomości objętych tą decyzją; (3) art. 7 kpa przez niezasadne uznanie, że to na stronach spoczywa ciężar ustalenia spadkobierców Z. S., w sytuacji gdy spadkobiercy ci mogą być ustaleni samodzielnie przez organ administracji, na podstawie oświadczeń pozostałych uczestników bez konieczności składania do akt sprawy sądowego postanowienia spadkowego; (4) art. 80 kpa przez pominięcie znajdujących się w sprawie dowodów w postaci aktu własności ziemi z dnia [...] maja 1978 r. z którego wynika, że w dacie 12 marca 1982 r. właścicielem spornych nieruchomości nie była Z. S., przez co spadkobiercy po niej nie mogą mieć statusu strony w niniejszym postępowaniu i nie muszą być ustalani - - wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonych w S., w stosunku do nieruchomości stanowiącej ówczesne działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami [...], do czasu przedłożenia przez wnioskodawców postanowienia spadkowego po H. G. oraz wyznaczające termin trzech miesięcy na dostarczenie tego postanowienia. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie naruszają przepisy prawa. Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 3.1 Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem M. G., S. G. oraz G. G. z dnia 12 sierpnia 2003 r. do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w S. pod budowę ciepłociągu; wniosek ten został ograniczony do nieruchomości stanowiących ówczesne działki ewid. nr [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. zawiesił to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - do czasu przedłożenia przez wnioskodawców postanowienia spadkowego po H. G. 3.2 Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prawidłowo Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznał, że przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do rozstrzygnięcia którego nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania orzeczenia przez organ administracji. 3.3 Nie można jednakże podzielić poglądu organu, że w niniejszej sprawie za zagadnienie wstępne należy uznać kwestię stwierdzenia nabycia praw do spadku po H. G., jak twierdzi organ, zmarłej w dniu [...] grudnia 1968 r., będącej spadkobierczynią Z. S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego[...] Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu Z. S. wynika, że zmarła ona dnia [...] grudnia 1967 r., natomiast z postanowienia Sądu Rejonowego [...], że spadek po Z. S. zmarłej dnia [...] grudnia 1967 r. na podstawie ustawy nabyli:[...], natomiast spadek po S. S. zmarłym dnia [...] lutego 1970 r. na podstawie ustawy nabyły dzieci:[...]. Z powyższego wynika również, na co organ nie zwrócił uwagi, że H. G. w dniu [...] lutego 1970 r. już nie żyła, zaś w jej miejsce wstąpił jej syn – M. G. Nie można również podzielić poglądu organu, że kwestionowaną decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 1982 r. została objęta nieruchomość stanowiąca własność Z. S. - pkt 5 decyzji – bowiem skoro Z. S. zmarła w 1967 r., to nie mogła być stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1982 r., i nie mogła być również w tym czasie właścicielką nieruchomości. Należy zauważyć również, że ze znajdującego się w aktach sprawy Aktu Własności Ziemi z dnia [...] maja 1978 r. jednoznacznie wynika, że M. S., stał się z mocy prawa właścicielem działek nr [..] położonych w S., natomiast z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem działki nr [...] położonej w S. jest M. G. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 1995 r. 4. Zdaniem Sądu, nie jest wobec powyższego zasadne zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu przedłożenia przez wnioskodawców postanowienia spadkowego po H. G. IV. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu, a wyjaśniając sprawę, stosownie do art. 7, 77 i 80 kpa, zwróci uwagę w szczególności na powołane wyżej dokumenty. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło