I SA/Wa 714/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 4 maja 2015 r. M. S. wniósł o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna L. S. Pismem z tego samego dnia organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia (w terminie 14 dni) niezbędnych dokumentów jako załączników do wniosku. Ww. pismo M. S. otrzymał w dniu 4 maja 2015 r. Pismem z dnia 1 czerwca 2015 r., wobec nieuzupełnienia brakujących dokumentów, Prezydent [...] wniosek z dnia 4 maja 2015 r. pozostawił bez rozpatrzenia. Jednocześnie, pismem z dnia 2 lipca 2015 r., na skutek podania M. S. "o wznowienie wniosku z dnia 4 maja 2015 r.", organ poinformował wnioskodawcę o dotychczasowym przebiegu sprawy i przepisach prawa mających zastosowanie. Wnioskiem z dnia 2 listopada 2015 r., opatrzonym adnotacją: "dotyczy zasiłku na okres zasiłkowy 2014-2015", M. S. wystąpił ponownie o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna L. S. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił wszczęcia postępowania w powyższym przedmiocie. Na powyższe postanowienie Prezydenta [...] M. S. wniósł zażalenie, w którym zwrócił się o przyznanie mu jako ojcu i jedynemu opiekunowi syna L. S. prawa do zasiłku rodzinnego od 4 mają 2015 r. do 31 października 2015 r. Wskazał, że dokumenty były złożone prawidłowo zaś matka L. S. nie spełnia swych obowiązków wobec niego, o czym wiedzę posiada OPS Dzielnicy [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...]. Organ przywołał treść art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o oświadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) stanowiący, że: "Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego". Natomiast okres zasiłkowy trwa od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10 ww. ustawy). Wniosek z dnia 2 listopada 2015 r., został złożony po upływie okresu zasiłkowego 2014/2015, zatem - w ocenie Kolegium - brak jest podstaw do rozstrzygania o uprawnieniach do wnioskowanych w tym okresie świadczeń rodzinnych. Jednocześnie organ wyjaśnił, że podnoszone w zażaleniu uwagi dotyczące sposobu życia matki L. S. nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził za zasadne wydanie postanowienia przez organ I instancji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a k.p.a. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. złożył M. S., nie zgadzając się z jego rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 7 lipca 2016 r., M. S. opisał swoją sytuację zdrowotną, wskazał, że nie dołączył w maju 2015 r. wymaganych dokumentów albowiem matka dziecka ich mu nie udostępniła. Ponadto złożył do akt sprawy dokumenty odnotowane w protokole rozprawy oraz wniósł o wystąpienie przez Sąd do Urzędu Miasta [...] Wydział Alimentów i Zdrowia o udostępnienie informacji, czy na L. S. były pobierane świadczenia rodzinne. Sąd postanowił wniosek oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nie narusza prawa. Wobec powyższego, Sąd skargę oddalił. Podstawę materialnoprawną postanowienia organu I instancji stanowi przepis art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie nim, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Na gruncie przedmiotowej sprawy, organy orzekające obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały okoliczność złożenia wniosku z dnia 2 listopada 2015 r. o ustalenie świadczeń rodzinnych za okres zasiłkowy 2014/2015, czyli za okres, który już upłynął. Tym samym, organy uznały brak podstaw prawnych do orzekania w niniejszej sprawie. Stanowisko powyższe Sąd rozpoznający sprawę podziela. Jedynym przepisem regulującym moment ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych jest art. 24 ust. 2 wyżej powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowiący, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Okres zasiłkowy trwa zaś od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10 ww. ustawy). Wniosek M. S. o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych został wniesiony do organu w dniu 2 listopada 2015 r. i jak wskazał wnioskodawca na wniosku - domagał się on ustalenia tego prawa za okres zasiłkowy 2014-2015, a więc, który w dacie składania wniosku już upłynął. W konsekwencji, słusznie organy administracji wywiodły, że brak jest podstaw materialnoprawnych do rozpoznania ww. wniosku, celem ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych za okres przeszły. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), orzekł jak w sentencji wyroku.