I SA/Wa 716/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 372/15 oddala skargę M. W., skargą z dnia 24 kwietnia 2017 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 372/15. Wyrokiem tym Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o prawo własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. jako "Nieruchomość w [...] nr [...]"- dz. [...]. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Z uzasadnienia wyroku wynika, że powodem umorzenia postępowania w części odnoszącej się do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, było wydanie przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] zawieszającego z urzędu postępowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Prezydent pomimo wydania ww. wyroku i stwierdzenia rażącej przewlekłości do chwili obecnej nie rozpoznał wniosku o prawo własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W związku z brakiem aktywności organu skarżący wezwał Prezydenta do wykonania wyroku i załatwienia sprawy, co jednak do chwili obecnej nie nastąpiło. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 372/15, stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o prawo własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. jako "Nieruchomość w [...] nr [...]"- dz. [...]. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Wniesienie skargi na podstawie art. 154 p.p.s.a. związane jest z bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ i możliwe jest w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przez pojęcie "niewykonanie wyroku" należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. To samo dotyczy stanu przewlekłości postępowania. Niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Mamy z tym do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego, w którym sąd ten uwzględnił skargę na bezczynność organu lub skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązał organ do wydania aktu, interpretacji albo dokonania czynności we wskazanym przez siebie terminie lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a organ administracji publicznej tego obowiązku nie wykonał. Niewykonanie wyroku może polegać na pozostawaniu w bezczynności, pozostawaniu w stanie przewlekłości w prowadzeniu postępowania, w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie prawem przewidzianej. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 372/15, umorzono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie zainicjowane skargą w części odnoszącej się do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego wynika, że we wskazanym wyroku sąd nie zobowiązał organu do załatwienia sprawy wyznaczając mu odpowiedni do tego termin, albowiem jak wynika z uzasadnienia wskazanego wyroku, w toku postępowania sądowoadministracyjnego organ wydał postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania. Stan ten uwzględnił orzekający wówczas sąd administracyjny i podjął stosowne do tego rozstrzygnięcie procesowe. Dalsze losy postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. w administracyjnym toku instancji nie mają wpływu na ocenę wykonalności wyroku w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 372/15. Umorzenie postępowania ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania oznaczało w sprawie tyle, że w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązywania organu do podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji, wyroku powyższego wydanego w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 372/15 w części odnoszącej się do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jak również w zakresie stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w rozpoznaniu wniosku miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie można uznać za uwzględnienie skargi na przewlekłość. Rozstrzygnięcie takie nie rodzi również po stronie organu obowiązku podjęcia czynności zmierzających do załatwienia sprawy, albowiem przyczyną umorzenia postępowania było wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. W sytuacji, w której wyrokiem nie zobowiązano organu do załatwienia sprawy administracyjnej w określonym terminie, ale umorzono postępowanie w tym zakresie, nie ma przesłanek do egzekwowania takiego rozstrzygnięcia, co czyni taki wyrok niewykonalnym, choć wywołującym skutki prawne. "Wykonalność" w takim znaczeniu jest pewną właściwością orzeczenia, oznaczającą jego zdatność do wykonania, natomiast "wykonanie" jest swoistym skutkiem wypływającym z wykonalności, a polegającym na bezpośredniej realizacji orzeczenia. Skoro zatem wyrok z jednej strony nie uwzględnia skargi w zakresie żądanego przez skarżącego zobowiązania organu do załatwienia sprawy, a z drugiej nie nadaje się do wykonania przez organ administracji to nie można stosować do niego sankcji z art. 154 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć wymaga, że brak możliwości uwzględnienia skargi o wymierzenie organowi z tytułu niewykonania wyroku sądu nie wpływa na możliwość wykonywania przez skarżącego innych uprawnień procesowych w administracyjnym toku instancji w sprawie oraz korzystania z instrumentów prawnych służących do dyscyplinowania organów administracji orzekających w sprawie, w tym na możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.