I SA/Wa 722/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Minister Infrastruktury - po rozpoznaniu wniosku T. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że nieruchomość położona w S., składająca się z działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha w obrębie [...] oraz z działki nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...] stanowiła własność T. H. Decyzją Naczelnika Powiatu w C. z dnia [...] grudnia 1974 r. powyższa nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa. Po rozpoznaniu wniosku T. H. o zwrot przedmiotowej nieruchomości, Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2000 r. odmówił zwrotu nieruchomości, z uwagi na brak podstaw prawnych do jej zwrotu. Decyzja ta - po rozpatrzeniu odwołania T. H. - została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] , który w całości podzielił stanowisko Starosty. Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Ka 1179/00 oddalił skargę T. H. na w/w decyzję uznając, że nieruchomość nie podlega zwrotowi, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Następnie Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] SA prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w S., składającego się z działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha - z obrębu [...] i działki nr [...] o powierzchni [...] m² - z obrębu [...]. Pismem z dnia 26 sierpnia 2004 r. T. H. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z uwagi na to, że T. H. nie ma żadnych praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości, a więc nie ma interesu prawnego do wystąpienia z takim wnioskiem, a co za tym idzie, nie służy mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. T. H. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. H. wnosił o uchylenie powyższej decyzji "wydanej o wadliwą podstawę prawną". Podnosił, że jako były właściciel ma prawo "ekspektatywy" czyli prawnie uzasadnionego oczekiwania, które podlega ochronie, jaka przysługuje prawom nabytym, wobec czego w sposób rażący zostało naruszone jego prawo pierwszeństwa w nabyciu wywłaszczonej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji może wystąpić tylko strona postępowania. Stroną - jak to określa art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma matrialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. Stronami postępowania zakończonego zakwestionowaną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. był Skarb Państwa oraz [...] Spółka [...] SA w którą przekształciła się Kopalnia [...] SA. Natomiast T. H. nie był stroną tego postępowania. Ponadto nie odzyskał on praw do przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie stanowi ona jego własności, o czym przesądza powołany wyżej wyrok z dnia 27 lutego 2002 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach. W związku z tym T. H. nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., a więc nie posiada również legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Prawidłowo zatem Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek T. H., z uwagi na brak legitymacji prawnej do żądania wszczęcia takiego postępowania. Kopalnia [...] SA nabyła prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa z mocy prawa czyli z woli ustawodawcy. Nie oznacza to zbycia praw do nieruchomości, a tym samym nie ma zastosowania przepis art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczący prawa pierwszeństwa - jak podnosi skarżący. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.