I SA/Wa 722/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi Miasta P. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Administracji i Cyfryzacji, decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r nr [...] stwierdzającej nabycie przez Miasto P., z dniem [...] maja 1990 r., z mocy prawa, nieodpłatnie, nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości Nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji. Z ustaleń organu nadzoru wynika, ze z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. wystąpił Uniwersytet [...]. W aktach sprawy znajduje się decyzja Zarządu Gospodarki Terenami w P. z [...] stycznia 1981 r. odnosząca się do szeregu działek w tym do działki nr [...] o przekazaniu nieodpłatnie w użytkowanie na czas nieokreślony na rzecz Uniwersytetu [...] terenu Skarbu Państwa obejmującego wymienione w tej decyzji działki gruntu. Z zaświadczenia Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. wynika, że działka nr [...] położona w obrębie [...] została podzielona na działki nr [...] i [...]. Użytkowanie z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości przekształciło się w prawo zarządu. W dacie komunalizacji tj. w dniu [...] maja 1990 r. działka nr [...] obręb [...], arkusz mapy [...] nie należała do organów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Na mocy decyzji z [...] stycznia 1981 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w Zarządzie Uniwersytetu [...]. Uniwersytet nie stanowił jednostki organizacyjnej podporządkowanej radom narodowym i terenowym organom administracji państwowej stopnia podstawowego. Z tego względu organ nadzoru uznał, że przedmiotowa nieruchomość nie podlegała komunalizacji co doprowadziło ten organ do wniosku, że decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. obarczona jest wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2015 r. wniosło Miasto P. Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 t. j.) – poprzez błędną interpretację zebranego materiału dowodowego, - art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (dz. U. z 2013 r., poz 260 j. t.) poprzez wykreowanie niezgodnego z prawem stanu prawnego, w którym właścicielem drogi publicznej jest osoba prawna, - art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 t. j.) – poprzez błędne uznanie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r., nr [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] kwietnia 2014 r. i zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisowych. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Materialnoprawną podstawą kontrolowanej w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), w myśl którego mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stało się z dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. w dniu [...] maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W dacie [...] maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74 ze zm.). Przepis art. 6 ust. 1 tej ustawy stanowił, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Natomiast ówcześnie oznaczony jako art.87 ust.1 przepis tej ustawy stanowił, że grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w Zarząd tych jednostek. Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1985 r. Objęta decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. działka nr [...] położona w P. w obrębie [...], arkusz mapy [...] nie istniała w dacie [...] maja 1990 r. Objęcie więc komunalizacją mienia, które nie istniało w dacie komunalizacji już stanowi o naruszeniu art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Wynika bowiem z zaświadczenia Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w P. z [...].10.2012 r., że działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...] na podstawie decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z [...].12.2003 r. Tak więc w dniu [...] maja 1990 r., istniejąca w dniu wydania decyzji komunalizacyjnej, działka nr [...] stanowiła część działki nr [...]. Jest bezsporne, że działka nr [...] stanowiła wówczas własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z [...] stycznia 1972 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Z decyzji tej wynika, że postepowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na wniosek Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni w P. na potrzeby realizacji inwestycji objętej decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].04.1969 r. poszerzenia Ogrodu Botanicznego i przebudowy ul. [...] w P. Z decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 1981 r. nr [...] wynika, że po wywłaszczeniu teren Skarbu Państwa obejmujący m.in. działkę nr [...] został przekazany w użytkowanie Zarządowi Dróg i Mostów w P. a następnie powołaną decyzją orzeczono o wygaśnięciu prawa użytkowania przez ten podmiot i przekazano nieodpłatnie w użytkowanie na czas nieokreślony na rzecz Uniwersytetu [...], jako teren zagospodarowany pod Ogród Botaniczny. W uzasadnieniu tej decyzji powołano się na decyzję lokalizacyjną z [...].04.1969 r. nr [...] i na plan realizacyjny ogólnego planu zagospodarowania terenu Ogrodu Botanicznego zatwierdzony decyzją z [...].12.1971 r. Decyzje te stanowiły podstawę nabycia przez Zarząd Dróg i Mostów na rzecz Skarbu Państwa terenu objętego decyzją z [...].01.1981 r. w drodze wywłaszczenia, które nastąpiło orzeczeniem z [...].01.1972 r. W uzasadnieniu decyzji z [...].01.1981 r. wskazano także, że po wywłaszczeniu tego terenu został on protokolarnie przejęty przez Uniwersytet [...] za pośrednictwem Zarządu Geodezji i Gospodarki Terenami m. P., który to faktycznie włada tym terenem i zagospodarował go zgodnie z przeznaczeniem. Stosownie do powołanego art. 87 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dniem 1 sierpnia 1985 r. grunt państwowy objęty decyzją z [...].01.1981 r. o przekazaniu w użytkowanie na rzecz Uniwersytetu [...] przeszedł w zarząd tej uczelni. Z tak ustalonej "historii" działki nr [...], z której później została wydzielona działka nr [...] objęta kontrolowaną decyzją komunalizacyjną wynika, że w dniu [...] maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie Uniwersytetu [...]. Nie była więc zarządzana przez terenowy organ administracji państwowej, bo w tej sytuacji prawnej nieruchomości nie miał zastosowania art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Z obowiązującej w dacie komunalizacji ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1985 r., Nr 42, poz 201, ze zm.) wynika, że szkoły wyższe stanowią państwowe jednostki organizacyjne (art. 1) i podlegają nadzorowi i kontroli Ministra Edukacji Narodowej (art.6). Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że działka nr [...], która w dacie komunalizacji stanowiła część działki nr [...] nie należała wówczas ani do rady narodowej ani do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. A tylko takie mienie objęte jest komunalizacją z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Oznacza to, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. zapadła z rażącym naruszeniem powołanego przepisu prawa co stanowi wadę nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa a co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji obarczonej tą wadą. Zaskarżoną decyzją organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej. Ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem czyni to zarzuty skargi nieuzasadnionymi. Z podanych wyżej dowodów nie wynika, aby stanowiąca część nieruchomości nr [...] obecna działka nr [...] w dacie komunalizacji znajdowała się w liniach rozgraniczających drogi publicznej – ulicy [...] w P. Wskazuje na to także decyzja Prezydenta [...] z [...] listopada 2011 r., której kserokopia została załączona do skargi (k 9-12). Decyzja ta stała się ostateczna dnia [...].01.2012 r. a dotyczy zezwolenia na realizację drogową polegającą na budowie (rozbudowie) ulicy [...] w P. na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...]. W punkcie VII decyzji zatwierdzony został projekt budowlany inwestycji polegającej na rozbudowie ulicy [...] w P. przewidzianej do realizacji m.in. na działce nr [...]. Tak więc dopiero na podstawie tej decyzji działka nr [...] znalazła się w liniach rozgraniczających ulicy [...]. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z [...] marca 2012 r. jest to, że nieruchomość obecnie oznaczona nr [...] nie stała się własnością Miasta P. z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Natomiast stała się z mocy prawa własnością Miasta P. z dniem uostatecznienia się powołanej już decyzji z [...].11.2011 r. Prezydenta [...] nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194, ze zm.) Zostało to potwierdzone w pkt IV 2. tej decyzji. Decyzja ta nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego decyzji komunalizacyjnej z [...] marca 2012 r. wobec czego nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, określonej w art. 156 § 2 kpa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.