I SA/Wa 723/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W., 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2009 r. B. N. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa . Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Obydwoje posiadają wykształcenie zawodowe i nie znają przepisów. Utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie brutto [...] złote ([...] złotych netto). Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz udziały we współwłasności dwóch odziedziczonych działek rolnych o pow. [...] m2 (w 1/8 części) i [...] m2 (w ¼ części). Działki te nie są uprawiane, stoją ugorem i nie przynoszą żadnych zysków. Skarżący wskazał, iż z uzyskiwanych dochodów ponoszą miesięcznie następujące wydatki: czynsz –[...] złotych, energia elektryczna i gaz –[...] złotych, lekarstwa – [...] złotych. Zgodnie z oświadczeniem rodzina nie posiada przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając jednak na uwadze wykazaną sytuację materialną i rodzinną, skarżącego, nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie można bowiem uznać, iż przy uzyskiwanych w dwuosobowym gospodarstwie domowym regularnych dochodach w kwocie [...] złotych netto na miesiąc i deklarowanych wydatkach na poziomie ok. [...] złotych nie posiada on jakichkolwiek środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów procesu. W sprawie spełnione natomiast zostały, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie bowiem uzyskiwane przez skarżącego i jego małżonkę dochody nie są wystarczające do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru, bez wystąpienia zagrożenia uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania rodziny. Mając zaś na uwadze stały i regularny charakter powyższych dochodów, wysokość stałych wydatków rodziny oraz wysokość należnych obecnie kosztów sądowych (wpis w kwocie 200 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) stwierdzić należy, że ich poniesienie leży w zakresie możliwości ekonomicznych skarżącego i nie spowoduje ryzyka wystąpienia zagrożenia w zabezpieczeniu jego niezbędnych kosztów utrzymania oraz kosztów utrzymania małżonki. Po opłaceniu stałych należności rodzina dysponują nadal kwotą ok. [...] złotych, z której przy odpowiedniej własnej zapobiegliwości małżonkowie mogą zabezpieczyć kwotę niezbędną do uiszczeniu wpisu czy też pokrycia w przyszłości ewentualnych opłat kancelaryjnych. Zważyć przy tym należy, że zwolnienie od obowiązków uiszczania opłat sądowych stanowi instytucje wyjątkową, dlatego może być ona stosowana jedynie wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. W ocenie orzekającego taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.