I SA/Wa 723/11

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H.L., A.L. i J.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić H.L. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. H.L. pismem z dnia 18 marca 2011 r., działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A.L. i J.L., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. W skardze zawarty został jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, przy piśmie z dnia 18 kwietnia 2011 r. przesłano H.L. – jako skarżącej oraz jako pełnomocnikowi A.L. i J.L. – 3 urzędowe formularze wniosku o przyznania prawa pomocy, celem wypełniania i odesłania do Sądu. W tej sytuacji dniu 28 kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym jako wnioskodawczyni wskazana została H.L.. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że z uzyskiwanego dochodu poza kosztami związanymi z utrzymaniem domu ([...] zł miesięcznie) musi zakupić opał na zimę (4 tony węgla – [...] zł, drewno – [...] zł) oraz lekarstwa ([...] zł miesięcznie). Skarżąca zaznaczyła ponadto, że córki mieszkają obecnie poza granicami kraju i nie są w stanie pomagać jej finansowo. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawczyni, pismem z dnia 6 maja 2011 r. wezwano skarżącą do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji majątkowej. Wezwanie doręczone zostało w dniu 13 maja 2011 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 20 maja 2011 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu wezwanie nie zostało wykonane. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H.L. nie wykazała dostatecznie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 6 maja 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała wezwania - nie nadesłała żądanych dokumentów. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.