I SA/Wa 723/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Monika Sawa, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. wznawia postępowanie sądowe; 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19; 3. odrzuca skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19, na skutek skargi E.G., uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2019 r. nr [...] oraz decyzję Wojewody S. z [...] czerwca 2019 r. nr [...]. Powyższy wyrok stał się prawomocny 11 stycznia 2022 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] marca 2022 r. wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19. Jako podstawę prawną wznowienia podał art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 239) – dalej zwanej "ppsa", wskazując, że skarżąca E.G. zmarła [...] maja 2019 r., a jej pełnomocnik J.G. zmarł [...] grudnia 2019 r. o czym organ dowiedział się z pisma WSA w Warszawie [...] stycznia 2022 r. otrzymanego [...] lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadna. Po zbadaniu dopuszczalności skargi, na podstawie art. 280 § 1 ppsa, Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna. Wyrok Sądu z 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19 stał się bowiem prawomocny 11 stycznia 2022 r., a skarga o wznowienie została wniesiona do Sądu za pośrednictwem poczty [...] marca 2022 r. Termin 3 miesięcy na wniesienie skargi, określony w art. 277 ppsa, został zachowany, skoro z akt sądowych o sygn. akt I SA/Wa 2152/19 wynika, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dowiedział się [...] lutego 2022 r. z pisma WSA w Warszawie z [...] stycznia 2022 r. o podstawie wznowienia postępowania sądowego z art. 271 pkt 2 ppsa, tj. braku zdolności sądowej E.G. zmarłej [...] maja 2019 r., a więc kilka miesięcy przed datą wniesienia skargi za pośrednictwem poczty [...] września 2019 r. Okoliczności te zostały uprawdopodobnione w skardze o wznowienie postępowania sądowego. Zgon skarżącej E.G. ma swe potwierdzenie w prawomocnym od [...] października 2021 r. postanowieniu sądu spadku z [...] października 2021 r. sygn. akt I Ns 28/21 (k. 116 akt sądowych o sygn. akt I SA/Wa 2152/19). Zdaniem Sądu rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania spełnia również wymogi formalne wynikające z art. 279 ppsa, w szczególności zawiera wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia z art. 271 pkt 2 ppsa. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Przechodząc do oceny, czy w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 ppsa trzeba wskazać, że zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi (art. 58 § 1 pkt 5 ppsa), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 ppsa), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 ppsa) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 ppsa). Skoro E.G. nie żyła już przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem z 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19, to znaczy, że w postępowaniu tym skarżąca nie miała zdolności sądowej. Zatem w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 271 pkt 2 ppsa. Jest bowiem bezspornym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2152/19 kierował korespondencję do pełnomocnika skarżącej (wezwanie do wpisu sądowego od skargi, zawiadomienie o rozprawie), która faktycznie nie żyła już od kilku miesięcy, a zatem nie posiadała zdolności sądowej. Wobec tego postępowanie sądowe toczące się w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2152/19 i zakończone prawomocnym wyrokiem z 14 stycznia 2020 r. dotknięte było nieważnością. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) w zw. z art. 280 § 1 ppsa, wznowił na posiedzeniu niejawnym postępowanie sądowe i rozpoznał ponownie sprawę zainicjowaną skargą E.G. z [...] września 2019 r. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi E.G. z [...] września 2019 r. trzeba wskazać, że zgodnie z art. 25 § 1 ppsa osoba fizyczna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (tzw. zdolność sądowa). Z art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego oraz z art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 ppsa wynika, że osoba fizyczna posiada zdolność sądową od chwili urodzenia do chwili śmierci. Zatem posiadanie zdolności sądowej przez podmiot występujący przed sądem administracyjnym jako strona skarżąca (art. 32 ppsa) jest niezbędnym warunkiem przeprowadzenia ważnego i skutecznego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5 ppsa Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Skoro więc skarżąca E.G. z datą śmierci utraciła zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, to skarga złożona w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2152/19 już w momencie jej wniesienia była niedopuszczalna. Została bowiem wniesiona przez J.G. w imieniu osoby, która uprzednio utraciła zdolność do występowania przed sądem administracyjnym. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 275, art. 282 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 276 ppsa, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2152/19 i odrzucił skargę E.G. z [...] września 2019 r.