I SA/Wa 724/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. radca prawny A. B. wniósł o skargę kasacyjną w imieniu A. S., w której zawarł wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu PPF wnioskujący wskazał, że zamieszkuje razem żoną. Dochód rodziny stanowi kwota [...] zł, w tym dochód skarżącego to kwota [...] zł z tytułu pracy oraz żony z tytułu otrzymywanej emerytury [...] zł. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m 2, jednocześnie oświadczył, że nie posiada wartościowych przedmiotów. Ponadto wymienił, że tytułem opłat za czynsz, gaz, prąd, leki ponosi wydatki [...] zł. Spłaca także zadłużenie zaciągnięte na wykup mieszkania w ratach po [...] zł miesięcznie. Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 724/09 odmawiającym przyznania A. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 24 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Posiada mieszkanie o pow. [...] m 2 i jednocześnie nie posiada wartościowych przedmiotów. Ponadto wymienił, że miesięcznie tytułem opłat za czynsz, gaz, prąd, leki jego wydatki wynoszą [...] zł. Spłaca także zadłużenie zaciągnięte na wykup mieszkania w ratach po [...] zł. W złożonym sprzeciwie skarżący dodał, że po uregulowaniu stałych opłat miesięcznych na utrzymanie pozostaje mu kwota ok. [...] zł, która nie wystarcza na bieżące utrzymanie siebie i małżonki. Często ma on także niespodziewane wizyty u lekarza, do którego musi dojechać środkami transportu publicznego. Stwierdził także, iż fakt bycia reprezentowanym przez radcę prawnego nie jest jednoznaczny z faktem posiadania środków na opłacenie świadczonych przez niego usług. Korzystanie bowiem z takich usług nie oznacza, iż uiszczono środki pieniężne na koszty związane z tą działalnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś takiej osobie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wraz z żoną osiąga dochód [...] zł, posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Skarżący miesięcznie ponosi wydatki na opłaty stałe w wysokości, według własnego oświadczenia ok. [...] zł. W tym miejscu Sąd zauważa, że nie mógł uwzględnić zaciągniętego kredytu bankowego na zakup mieszkania, bowiem zobowiązanie to nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Konieczność jego ponoszenia nie stanowi dla Sądu warunku uznania tego wydatku za niezbędny, a zatem nie może być on uzasadnieniem udzielenia prawa pomocy. Zatem Sąd uznał, że miesięczne, stałe wydatki skarżącego to koszty około [...] zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący może zabezpieczyć kwotę [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ponieść ewentualne, przyszłe opłaty kancelaryjne. Posiada on bowiem wraz z żoną stały dochód w postaci emerytury i z tytułu wykonywanej pracy, jest właścicielem mieszkania. Skarżący może zatem zadysponować posiadanymi środkami pieniężnymi w taki sposób, aby uzyskać środki na postępowanie przed sądem administracyjnym. Odnośnie poniesionych we wniosku okoliczności, iż skarżący często korzysta z pomocy lekarskiej i w związku z tym zmuszony jest opłacać koszty przejazdów komunikacją publiczną Sąd zauważa, że wnioskujący o pomoc nie przedstawił żadnych dokumentów, które poświadczałyby tę okoliczność, także nie wskazał przybliżonych kwot wydatków z tego tytułu. W związku z tym Sąd wziął po uwagę jedynie kwotę [...] zł, wskazaną przez skarżącego, którą ponosi miesięcznie na zakup leków. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.