I SA/Wa 724/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi P.F. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w związku z odwołaniem P. F. z [...] grudnia 2011 r. (data wpływu: 23 grudnia 2011 r.) od decyzji Konserwatora Zabytków Miasta S. z [...] października 2011 r. stwierdził, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Konserwator Zabytków Miasta S. decyzją z [...] października 2011 r. [...] pozwolił Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w S., na prowadzenie prac polegających na remoncie elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajdującego się w S. przy ul. [...], nr dz. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. F. Organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 129 § 2 Kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym strony zostały poinformowane w pouczeniu decyzji. Termin do wniesienia odwołania dla podmiotu, który został pozbawiony udziału w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia decyzji stronom, które brały udział w tym postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że M. S. zarządca nieruchomości upoważniła w dniu 7 czerwca 2011 r. H. U. do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S. przed Konserwatorem Zabytków Miasta S. Zgodnie z art. 40 § 2 Kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona H. U. w dniu 27 października 2011 r., o czym świadczy adnotacja i podpis na tym orzeczeniu. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem 10 listopada 2011 r., a po jego upływie decyzja stała się ostateczna. P. F. odwołanie od decyzji tej złożył 15 grudnia 2011 r., o czym świadczy prezentata Urzędu Miasta S. na odwołaniu. W tej sytuacji organ stwierdził, naruszenie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. F. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania: – poprzez uznanie, że skarżący występował w postępowaniu jako strona i przyjęcie, że skarżącemu jako stronie została doręczona decyzja, ponieważ brał udział w postępowaniu, – poprzez przyjęcie, że pełnomocnictwo udzielone M. S. upoważniało ją do udzielenia dalszego pełnomocnictwa H. U. bez konieczności poinformowania o tym fakcie członków Wspólnoty oraz uzyskania ich zgody, – poprzez przyjęcie, że organ I instancji działał w sposób prawidłowy dopuszczając się zaniechania w ustaleniu kręgu podmiotów – stron prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że organ II instancji w sposób nieuzasadniony przyjął, że w okolicznościach faktycznych obejmujących sposób umocowania pełnomocnika Wspólnoty, wydana w sprawie decyzja została doręczona w sposób prawidłowy skarżącemu. Początkiem biegu terminu dla podmiotu, który został pozbawiony udziału w postępowaniu administracyjnym w I instancji nie może być dzień doręczenia decyzji innym stronom, które brały udział w postępowaniu. W ocenie skarżącego organ II instancji pominął okoliczność, że organ I instancji nie podjął żadnych działań w celu ustalenia kręgu podmiotów – stron prowadzonego postępowania, gdy tymczasem doręczał decyzje Zarządcy Wspólnoty i rzekomemu pełnomocnikowi. Dalsze pełnomocnictwo zostało udzielone w sposób nieprawidłowy – skutkiem czego było prowadzenie sprawy przez osobę nie upoważnioną przez Wspólnotę do podejmowania działań w ich imieniu. Skarżący zarzucił, że był pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu w sposób umożliwiający zagwarantowanie i ochronę jego praw, a organ administracji I instancji nie podjął żadnych czynności w celu prawidłowego ustalenia stron postępowania. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy pominął okoliczność, że organ I instancji wydał decyzję uwzględniającą jeden z dwóch wariantów złożonego wniosku nie informując w żaden sposób skarżącego o wybranym wariancie, co uniemożliwiło skuteczne wypowiedzenie się w sprawie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje stronie. Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Stosownie do art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślenia wymaga, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, dotyczy stron uczestniczących w postępowaniu i liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W terminie tym odwołanie może wnieść także podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i któremu organ nie doręczył bądź nie ogłosił decyzji, a który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w zw. właściwym przepisem prawa materialnego, lecz został pominięty przez organ, a o wydaniu decyzji dowiedział się z innych źródeł. Może to jednak uczynić jedynie w terminie otwartym dla stron uczestniczących w postępowaniu przed organem I instancji. Jeżeli zaś strony postępowania nie wniosą odwołania od decyzji w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, decyzja staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył (ogłosił) ją wszystkim stronom i czy prawidłowo ustalił strony tego postępowania. Decyzje ostateczne mogą być bowiem wzruszone tylko w trybach nadzwyczajnych, uregulowanych w rozdziałach 12 i 13 Działu II kpa. W niniejszej sprawie skarżący nie brał udziału w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji. Stroną tego postępowania była Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w S. Wspólnota upoważniła zarządcę M. S. do działania w jej imieniu, a ona udzieliła pełnomocnictwa H. U. Organ I instancji doręczył decyzję pełnomocnikowi – H. U. 27 października 2011 r. Jak wynika z treści odwołania, skarżący o wydaniu decyzji przez Konserwatora Zabytków Miasta S. dowiedział się 28 listopada 2011 r., będąc w biurze Administracji Budynków, gdzie na jego prośbę sporządzono kserokopię tej decyzji, przekazując ją skarżącemu. Jednakże w tej dacie decyzja organu I instancji była już ostateczna. Natomiast uzyskanie przez skarżącego kserokopii decyzji, w sposób opisany w odwołaniu, nie stanowi doręczenia w rozumieniu art. 109 kpa. Wobec tego data uzyskania kserokopii decyzji nie ma doniosłości prawnej w tym znaczeniu, że nie otwiera terminu do złożenia odwołania. Jak wyżej zaznaczono, w dacie składania odwołania decyzja organu I instancji była już ostateczna, a skarżący nie był uznany za stronę postępowania przed organem I instancji, i nie złożył odwołania w terminie otwartym dla strony. Natomiast strona odwołania nie złożyła. Jak wyżej wspomniano osobie nie biorącej udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przysługuje prawo do wniesienia odwołania tylko wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ I instancji nie przyznał przymiotu strony, wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. Jeżeli natomiast odwołanie wnoszone jest przez podmiot, który nie był stroną w postępowaniu przed organem I instancji i który nie wniósł odwołania od decyzji w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 kpa, skoro dotyczy ono decyzji ostatecznej. (por. wyroki WSA w Warszawie z 13VIII 2010 r., I SA/Wa 145/10, lex 750663, WSA w Łodzi z 14 III 2011 r., II SA/Łd 1299/10, lex 994145). Dlatego organ odwoławczy powinien na podstawie art. 134 kpa stwierdzić niedopuszczalność odwołania, a nie uchybienie terminu do złożenia odwołania. Jednakże to uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy w tym znaczeniu, że odwołanie skarżącego zarówno w jednym jak i drugim przepadku nie doprowadziłoby do merytorycznego rozpoznania odwołania. Zarzut skarżącego, że był on pozbawiony udziału w postępowaniu, nie może być skuteczny w niniejszej sprawie, którego przedmiotem jest postępowanie incydentalne z art. 134 kpa, a decyzja od której wnosił odwołanie była ostateczna. Z powyższych przyczyn poza oceną Sądu pozostają merytoryczne zarzuty skargi, w tym prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, kwestie dotyczące umocowania pełnomocnika wspólnoty oraz określenie stron postępowania. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności, z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.