I SA/Wa 725/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-27
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za naniesienia budowlane na wywłaszczonej nieruchomości, jeśli w obrocie prawnym nadal istnieje ostateczna decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, która nie obejmowała tych naniesień?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za naniesienia budowlane, ponieważ dopóki istnieje ostateczna decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, która nie obejmowała tych naniesień, ponowne orzekanie w tej kwestii jest niedopuszczalne i obarczone wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto, tryb art. 155 k.p.a. nie służy usuwaniu wad decyzji administracyjnych, a jego zastosowanie wymaga spełnienia szeregu przesłanek, w tym zgody stron, które nie zostały spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców Z. Ż. o ustalenie odszkodowania za naniesienia budowlane na działce wywłaszczonej decyzją z 1988 r., która nie obejmowała tych naniesień. Po serii postępowań, w tym stwierdzeniu nieważności decyzji uzupełniającej odszkodowanie przez WSA, Starosta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wojewoda Mazowiecki uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, stwierdzając, że dopóki istnieje pierwotna decyzja wywłaszczeniowa, ponowne orzekanie o odszkodowaniu jest niedopuszczalne. Skarżący zarzucili organom nierozpoznanie istoty sprawy i błędne stosowanie art. 155 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skarg A. Ż. i J. Ż. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi.
I SA/Wa 725/07
UZASADNIENIE
Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano następujące okoliczności.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988r. Naczelnik Gminy C. orzekł (na żądanie właściciela Z. Ż.) o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za nieruchomość znajdującą się poza lokalizacją drogi krajowej [...], położoną w obrębie S., gmina C., o łącznej pow. [...] ha, w skład której wchodziły działki nr [...]. Decyzja ta w części orzekającej o ustaleniu odszkodowania nie objęła zabudowań siedliska rolnego znajdującego się na wywłaszczonej działce nr [...].
W związku z wydłużającą się procedurą wywłaszczeniową, Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych - inwestor budowy drogi krajowej [...] - przyznała Z. Ż. w użytkowanie segment mieszkalny typu "Stolbud", posadowiony na stanowiącej własność Skarbu Państwa działce Nr [...] położonej w obrębie C., gmina C., który miał stanowić nieruchomość zamienną za naniesienia budowlane na działce nr [...] we wsi S.
Próby uregulowania kwestii odszkodowania za naniesienia na działce nr [...], polegające na wyrównaniu na rzecz Skarbu Państwa przez strony różnicy wartości obu nieruchomości zakończyły się niepowodzeniem, ze względu na zakwestionowanie przez Z. Ż., a po jego śmierci przez jego spadkobierców, wyceny segmentu mieszkalnego na działce Nr [...] we wsi C. oraz naniesień budowlanych na działce nr [...] we wsi S.. Po skomunalizowaniu z mocy prawa nieruchomości na rzecz gminy C., usytuowany na działce Nr [...] segment mieszkalny zbyto na rzecz A. Ż. (żony Z. Ż.) ustanawiając na jej rzecz prawo użytkowania wieczystego gruntu.
Ponieważ przyznane na rzecz osoby wywłaszczonej odszkodowanie - wbrew treści art. 63 obowiązującej w dacie wywłaszczenia ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), który stanowił, że odszkodowanie powinno obejmować również budowle i urządzenia trwałe związane z gruntem, stanowiące składniki gospodarstwa rolnego - nie odpowiadało pełnej wartości wywłaszczonej nieruchomości, dlatego też Starosta Powiatu N. w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydał uzupełniającą decyzję odszkodowawczą Nr [...], którą ustalił odszkodowanie za naniesienia budowlane na działce nr [...] we wsi S., gmina C.
Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r.
Po zaskarżeniu powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt I SA 2825/03 stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Sąd podniósł, że decyzja Naczelnika Gminy C. z dnia [...] kwietnia 1988 r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia za odszkodowaniem funkcjonuje nadal w obrocie prawnym. Artykuł 16 § 1 kpa stanowi zasadę trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, która może być wzruszona tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Niewątpliwie sytuacja taka nie może nastąpić w zwykłym trybie postępowania. Zgodnie z treścią art.156 § 3 kpa nieważna jest decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W przedmiotowej sprawie zachodzi taki przypadek, ponieważ decyzja nr [...] rozstrzygająca o odszkodowaniu nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym, a zatem nie może obok niej funkcjonować druga decyzja odszkodowawcza, a taką jest decyzja Starosty N. Nr [...] r. z dnia [...] sierpnia 2003 r. ustalająca ponownie odszkodowanie za nieruchomość. W przepisach kodeksu postępowania administracyjnego nie istnieje możliwość wydawania decyzji uzupełniającej do decyzji ostatecznej, a wobec faktu wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej wcześniej decyzją ostateczną – zaszła konieczność stwierdzenia nieważności obu zaskarżonych decyzji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta Powiatu N. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za budynek mieszkalny i zabudowania gospodarcze zlokalizowane na działce nr [...], położonej w obrębie S., gmina C. na rzecz spadkobierców Z. Ż. ( właściciela w/w naniesień budowlanych) – A. M. Ż.,J. K. Ż. i H. N., uznając iż w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Gminy C. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. orzekającej o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczoną na żądanie właściciela nieruchomość położoną w obrębie S., gmina C. o łącznej pow. [...] ha, w skład której wchodziły działki nr [...], postępowanie w sprawie ponownego ustalenia odszkodowania za naniesienia budowlane na działce nr [...] stało się bezprzedmiotowe.
Po rozpatrzeniu odwołań A. Ż., i J. Ż. - którzy kwestionowali zasadność umorzenia postępowania odszkodowawczego - Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Starosta N. nie podjął próby wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] kwietnia 1988 r. Nr [...] o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt I SA 2825/03.
Rozpatrując po raz kolejny sprawę, Starosta N. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie uchylenia w trybie przepisu art. 155 kpa decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] kwietnia 1988 . Nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w obrębie S., gmina C. o łącznej pow. [...] ha, składającej się z działek nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Starosta podniósł, iż zostało wszczęte postępowanie nadzwyczajne, mające za przedmiot uchylenie powyższej decyzji wywłaszczeniowej. W tym celu organ wyznaczył rozprawę administracyjną, której istotą było wyrażenie zgody przez strony postępowania na uchylenie tej decyzji - w trybie przepisu art. 155 kpa. Jednakże, mimo kilkakrotnych wezwań organu, A. Ż., J. Ż. I H. N. nie wyrazili zgody na uchylenie decyzji wywłaszczeniowej w trybie nadzwyczajnym, wnosząc o zmianę decyzji poprzez uzupełnienie jej o ustalenie kwoty odszkodowania za naniesienia na działce nr [...].
Mając na uwadze, iż strony postępowania nie wyraziły zgody na uchylenie decyzji oraz okoliczność, iż postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte z urzędu przez organ administracji, Starosta N. umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji wywłaszczeniowej jako bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł J. Ż. oraz A. Ż., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Decyzji tej zarzucali nie rozpoznanie istoty sprawy, tj. wniosku o zmianę decyzji wywłaszczeniowej w trybie przepisu art. 155 kpa oraz błędne i nierzetelne jej uzasadnienie.
Po rozpoznaniu odwołań Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] uchylił decyzję Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Wojewoda stwierdził, że przedmiotem postępowania wszczętego przed organem I instancji było żądanie spadkobierców Z. Ż. dotyczące wypłacenia odszkodowania za budynek mieszkalny i zabudowania gospodarcze zlokalizowane na działce nr [...].
Jednakże odszkodowanie za w/w naniesienia zostało uwzględnione w decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] kwietnia 1988 r. Nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości, w skład której wchodziły działki nr [...].
Zatem, dopóki istnieje w obrocie prawnym powyższa decyzja, niedopuszczalne jest ponowne orzekanie w przedmiocie odszkodowania za naniesienia na działce nr [...]. W przeciwnym razie bowiem, decyzja taka obarczona byłaby wadą, wskazaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Po ponownym przeanalizowaniu całości akt sprawy, Wojewoda nie podzielił stanowiska wyrażonego w uprzednio wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...], w kwestii dotyczącej podjęcia próby ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 1988 r. Nr [...] w trybie przepisu art. 155 kpa.
Dodał, że zupełnie niezrozumiałym, a przy tym niedopuszczalnym, było połączenie przez organ I instancji postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie uchylenia decyzji wywłaszczeniowej wraz z postępowaniem prowadzonym w sprawie ponownego naliczenia odszkodowania za naniesienia budowlane zlokalizowane na wywłaszczonej działce. Skoro postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o przepis art. 155 kpa jest odrębnym postępowaniem, a wydana po jego zakończeniu decyzja jest "nową" decyzją w sprawie, co zresztą podniósł organ I instancji, to niedopuszczalnym było połączenie obydwu postępowań administracyjnych. W takim przypadku organ, wszczynając z urzędu postępowanie nadzwyczajne w trybie art. 155 kpa, winien zawiesić postępowanie wszczęte z wniosku spadkobierców byłego właściciela w sprawie ustalenia odszkodowania za naniesienia budowlane na przedmiotowej działce, do czasu zakończenia postępowania nadzwyczajnego.
Zauważył także, iż błędnym jest rozstrzygnięcie organu I instancji w oparciu o przepis art. 155 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wzruszenia decyzji na mocy powyższego przepisu, należy zawsze podjąć decyzję merytoryczną, tzn. wzruszającą dotychczasową decyzję w sprawie, albo też utrzymującą w mocy tę decyzję (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2002r., sygn. akt II SA 2636/00).
Zatem w przypadku braku uzyskania zgody strony na zmianę decyzji dotychczasowej, która stanowi podstawową przesłankę stosowania przepisu art. 155 kpa, organ I instancji powinien wydać decyzję odmawiającą zmiany decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Gminy C. z dnia [...] kwietnia 1988 r., nie zaś umarzać postępowanie nadzwyczajne jako bezprzedmiotowe.
Uznał też, że bezcelowym było wszczynanie z urzędu postępowania w sprawie wzruszenia decyzji wywłaszczeniowej w trybie przepisu art. 155 kpa, bowiem spadkobiercy byłego właściciela nie mogą skutecznie wyrazić zgody na zmianę decyzji w powyższym trybie, gdyż nie byli stronami (podmiotami) decyzji Naczelnika Gminy C. z dnia [...] kwietnia 1988 r. Użyty bowiem w przepisie art. 155 kpa zwrot "za zgodą strony" obejmuje jedynie podmioty będące stronami w postępowaniu zakończonym zmienianą decyzją. A więc dokonanie zmiany ostatecznej decyzji w powyższym trybie możliwe jest wyłącznie w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do tych samych osób, do których została uprzednio skierowana decyzja wywłaszczeniowa. Wydana w tym trybie decyzja nie może zostać skierowana do podmiotu, który nie był adresatem weryfikowanej decyzji. Uprawnienie zaś do wyrażenia zgody na zmianę decyzji nie przechodzi na następców prawnych adresata decyzji wywłaszczeniowej.
Wobec tego Wojewoda uznał, że wykazane powyżej uchybienia organu I instancji skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji Starosty N. z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [...], bez konieczności odnoszenia się do zarzutów zawartych w uzasadnieniu odwołań.
Skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja w przedmiocie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to niedopuszczalnym jest ponowne orzekanie w kwestii dotyczącej ustalenia odszkodowania za naniesienia budowlane znajdujące się na działce nr [...], w tym wydanie decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania. W takim bowiem przypadku każda decyzja merytorycznie rozstrzygająca sprawę byłaby decyzją obarczoną wadą, w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zatem postępowanie wszczęte z wniosku spadkobierców byłego właściciela w sprawie ustalenia odszkodowania za budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze zlokalizowane na wywłaszczonej działce podlega umorzeniu.
Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. Ż. i J. Ż. wnosząc o jej uchylenie.
Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu, iż uprawnienie do wyrażenia zgody na zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa, nie przechodzi na spadkobierców. Podkreślili również, że organ nie rozpoznał ich wniosku co do istoty, gdyż wnosili oni o zmianę decyzji poprzez jej uzupełnienie o ustalenie kwoty odszkodowania za naniesienia na działce nr [...], a organ umorzył postępowanie nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego na okoliczność wyceny w/w naniesień.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda Mazowiecki wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, że w skargach nie podniesiono nowych zarzutów, ani nie wskazano na nowe okoliczności sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest ocena zasadności nie zastosowania przez Wojewodę Mazowieckiego art. 155 kpa. Dokonując tej kontroli Sąd uznał, że niniejsze skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest prawidłowa - nie narusza przepisów prawa.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz jedynie weryfikacja wydanej decyzji ostatecznej, poprzez badanie, czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. Postępowanie to nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy w kolejnej instancji.
Art. 155 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie - za zgodą strony - uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Tak więc prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.155 kpa jest uwarunkowana:
- prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego,
- udziałem tych samych stron,
- wyrażeniem zgody przez stronę,
- interesem społecznym lub słusznym interesem strony.
Jednakże warunkiem sine quo non jest to, aby decyzja ostateczna, która ma być zmieniona lub uchylona, nie była dotknięta wadami kwalifikowanymi – dającymi podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozpoznając po kolei powyższe warunki Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie mógł być zastosowany tryb przewidziany w art. 155 kpa - z powodu braku przesłanek do jego zastosowania – co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania (art.105 § 1 kpa) – vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1995 r. sygn. akt IV SA 1818/93 Prok. i Pr. 1995/9/46 oraz z dnia 10 stycznia 1984 r. sygn. akt SA/Ka 660/83 OSP 1986/7/134.
Przede wszystkim nie można uznać, że decyzja Naczelnika Gminy C. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. jest zgodna z prawem lub zawiera wady niekwalifikowane, jako, że decyzja ta - wbrew zasadzie pełnego i jednorazowego odszkodowania - nie ustaliła odszkodowania za zabudowania siedliska rolnego znajdującego się na wywłaszczonej działce nr [...]. Zaś przepis art.155 kpa nie służy usuwaniu wad decyzji administracyjnych.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 1998 r. sygn. akt I SA 1087/97 LEX nr 44535: "Niedopuszczalne jest weryfikowanie decyzji dotkniętej wadą nieważności w trybie art. 155 kpa. Przepis ten służy do uchylenia decyzji ostatecznej, zgodnej z prawem, bądź zawierającej wady niekwalifikowane. Oba tryby postępowania nie mogą być stosowane zamiennie".
Również nie została spełniona przesłanka prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego.
Decyzja Naczelnika Gminy C. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. została wydana na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (D. U. Nr 22 poz.99 ze zm.), która obecnie już nie obowiązuje, gdyż została uchylona z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). W obu tych ustawach były różne zasady ustalania odszkodowania. W ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. (w wersji obowiązującej w dniu 26 kwietnia 1988 r. – data wydania decyzji o odszkodowaniu) kwestię odszkodowania regulował art. 59, który stanowił, że odszkodowanie za grunty pod zabudową i grunty nie zabudowane ustala się według zasad określonych dla poszczególnych miejscowości przez radę narodową stopnia wojewódzkiego. Zaś z obecnie obowiązującego przepisu art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. wynika, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 405/05 LEX nr 196453: " Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Możność zastosowania artykułu 155 kpa w sprawie należy rozważać bowiem w świetle przepisów prawa materialnego obowiązujących w okresie wydawania ostatecznych decyzji administracyjnych. Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana".
W przedmiotowej sprawie brak jest również zgody stron na uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa. Żaden z uczestników postępowania – A. Ż., J. Ż. i H. N. – nie wyraził zgody na uchylenie decyzji Naczelnika Gminy C. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r., co uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie.
Taki sam pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 252/97 LEX nr 48251: "Zgoda strony na wzruszenie decyzji w trybie art. 155 kpa musi być udzielona wprost i wyraźnie, najlepiej na piśmie w formie oświadczenia bądź do protokołu, nie może to być zgoda dorozumiana ani domniemana (wyrok SN z dnia 14 marca 1991 r. III ARN 32/90, OSNCAP 1992, nr 6, poz. 112). Treść zgody w zasadzie wyznacza granice dopuszczalnych zmian, jakie mogą być dokonane decyzją wydaną na podstawie art. 155 kpa. Brak zgody strony na zmianę decyzji, na mocy której nabyła prawo, stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w tym trybie i konieczność jego umorzenia (art. 105 § 1 kpa), jeżeli zostało wszczęte".
Fakt udzielenia przez strony zgody na zmianę przedmiotowej decyzji poprzez jej uzupełnienie o ustalenie kwoty odszkodowania za naniesienia na działce nr [...] - nie ma znaczenia w sprawie.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja wydana na podstawie art.155 kpa zawsze oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że ocena w konkretnej sprawie, czy występuje interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do organu i do niego należy też wybór jednego z możliwych rozwiązań.
Poza tym zmiana przedmiotowej decyzji nie jest możliwa również z tego powodu, że wymagało by to prowadzenia merytorycznego postępowania w kwestii ustalenia wysokości odszkodowania – co jest sprzeczne z istotą postępowania w trybie art. 155 kpa, które nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem.
Ponieważ Wojewoda Mazowiecki zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie mógł być zastosowany tryb przewidziany w art. 155 kpa - co spowodowało bezprzedmiotowość postępowania - dlatego też decyzja umarzająca postępowanie jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło