I SA/Wa 726/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-15

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobiercy dawnych właścicieli nieruchomości, którzy nie złożyli wniosku dekretowego, posiadają legitymację do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w budynku posadowionym na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu, stwierdzając, że organy administracji nie ustaliły kluczowych okoliczności faktycznych dotyczących formalnego objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę. Bez tych ustaleń nie można było ocenić, czy termin do złożenia wniosku dekretowego upłynął, a tym samym czy wnioskodawcy posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Następcy prawni dawnej współwłaścicielki nieruchomości wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z 1974 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego, argumentując naruszenie prawa pierwszeństwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony z uwagi na niezłożenie wniosku dekretowego. WSA uchylił decyzje Kolegium, wskazując na brak ustaleń dotyczących objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę, co jest kluczowe dla oceny legitymacji wnioskodawców.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Architektury i Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1974 r. nr [...] o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...]. Powyższa decyzja wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona hipotecznie jako "Nieruchomość miejska na [...]" rej. hip. [...] objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i w dniu jego wejścia w życie stanowiła współwłasność H. M. w [...] cz., M. i G. małżonków L. w [...] cz. oraz M. C. w [...] cz. Jak ustalił organ właściciele nieruchomości, ani ich następcy prawni nie złożyli w trybie ww. dekretu wniosku o przyznanie im własności czasowej do gruntu. Decyzją z dnia [...] stycznia 1974 r. nr [...] Kierownik Wydziału Architektury i Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicy [...] orzekł o sprzedaży lokalu nr [...] mieszczącego się w budynku posadowionym na ww. gruncie na rzecz H. M. – najemcy lokalu. W następstwie tej decyzji w dniu [...] grudnia 1974 r. została zawarta notarialna umowa sprzedaży przedmiotowego lokalu oraz ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na ułamkowej części gruntu, na którym usytuowany był budynek. Pismem z dnia [...] października 2008 r. B. M., M. M. i D. M. (następcy prawni H. M.) wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] stycznia 1974 r., podnosząc, że Skarb Państwa nie był uprawniony do rozporządzenia lokalem usytuowanym w budynku przy ul. [...] bez umożliwienia dawnym właścicielom skorzystania z pierwszeństwa w jego nabyciu. Okoliczność ta, stanowiła ich zdaniem, naruszenie bezwzględnie obowiązującego prawa pierwszeństwa i skutkować musi nieważnością powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji podnosząc, że wnioskodawcy nie są legitymowani do wystąpienia z takim żądaniem, gdyż nie posiadają oni obecnie żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał przy tym na fakt niezłożenia przez dawnych właścicieli nieruchomości wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. Od powyższej decyzji B. M., M. M. i D. M. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w który zarzucili Kolegium naruszenie art. 28 i 157 k.p.a., a także § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie sprzedaży przez państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste (Dz. U. z 1973 r. Nr 20, poz. 118), ponieważ - jako spadkobiercom byłych właścicieli - przysługiwało im "prawo pierwszeństwa" wyprzedzające prawo najemcy, a ponadto, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, albo w przypadku stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa – przysługiwałoby im prawo do odszkodowania z art. 160 k.p.a. lub 4171 § 2 k.c. W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Kolegium podkreśliło, że dawni właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] nie złożyli tzw. wniosku dekretowego, a okoliczność ta ukształtowała ich dalszą sytuację prawną w odniesieniu do tej nieruchomości, zarówno gruntowej jak i budynkowej. Wskazując na treść art. 1, 5, 7 i 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r, organ wyjaśnił, że złożenie przez zainteresowana stronę wniosku o przyznanie własności czasowej gruntu powodowało, że do chwili jego rozpatrzenia budynek posadowiony na gruncie objętym działaniem dekretu pozostawał własnością byłego właściciela i o ewentualnym jego przejęciu na rzecz gminy lub Skarbu Państwa rozstrzygano dopiero w orzeczeniu dekretowym. Przy czym przyznanie prawa własności czasowej miało skutek wyłącznie w stosunku do gruntu, bowiem budynek nieprzerwanie stanowił własność dotychczasowego właściciela. Odmowa zaś przyznania własności czasowej była równoznaczna z przejęciem własności budynku na rzecz gminy lub Skarbu Państwa. Natomiast niezłożenie przez osobę uprawnioną w ustawowo określonym terminie wniosku o przyznanie jej prawa własności czasowej gruntu powodowało, że z upływem z upływem terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu, następowało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności mieszczącego się na tym gruncie budynku. Konkludując organ uznał, że w chwili obecnej wnioskodawcy nie legitymują się żadnym prawem rzeczowym ani nawet roszczeniem do przedmiotowej nieruchomości, a - jako spadkobiercy - dawnych właścicieli mają jedynie interes faktyczny w odzyskaniu nieruchomości lub uzyskaniu odszkodowania. Uprawnienie zaś do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku dawnej nieruchomości warszawskiej wymaga istnienia uprawnienia, czy choćby roszczenia dotyczącego nie tylko gruntu, ale i budynku. W sytuacji zatem, kiedy wniosek dekretowy nie został złożony, dawni właściciele takiego uprawnienia, ani nawet roszczenia nie posiadają. Organ powołał się w przy tym na treść art. 28 k.p.a. a także utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym interes prawny strony postępowania musi wynikać z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego i dotyczyć strony bezpośrednio. Odnosząc się zaś do przywoływanej przez wnioskodawców kwestii określonego w przepisie § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. pierwszeństwa w nabywaniu lokalu w wywłaszczonym uprzednio budynku, Kolegium stwierdziło, że o pierwszeństwie w nabyciu wywłaszczonej nieruchomości można mówić wówczas, kiedy istnieje akt, który tego wywłaszczenia dokonał – czyli decyzja administracyjna. W przypadku zaś dekretu [...] - odjęcie własności nastąpiło z mocy prawa, a dawny właściciel sam tworzył, poprzez złożenie wniosku, roszczenie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości. Z tego powodu – zdaniem organu – powyższy przepis nie miał w omawianym stanie faktycznym zastosowania. Na powyższa decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. M., zarzucając Kolegium naruszenie: art. 157 § 3 w związku z art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację, sprzeczną z wykładnią wypracowaną w piśmiennictwie i orzecznictwie, polegającą na przyjęciu, że skarżącemu wyzutemu z prawa własności nieruchomości na podstawie tzw. dekretu [...] nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji wyrażającej zgodę na sprzedaż lokalu, z uwagi na niezłożenie w przepisanym terminie tzw. "wniosku dekretowego" oraz, że nie był on stroną w postępowaniu zakończonym kwestionowana decyzją; naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 160 k.p.a. względnie art. 4171 § 2 k.c. w związku z § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie sprzedaży przez państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste (Dz. U. z 1975 r. Nr 2, poz. 9) poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest stroną postępowania, gdyż nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania nadzorczego odnośnie lokalu, który stanowił jego własność przed nacjonalizacją, podczas – gdy jako spadkobiercy byłych właścicieli dawnej nieruchomości – przysługiwałoby mu – w chwili wydawania kwestionowanej decyzji – prawo pierwszeństwa, wyprzedzające prawo najemcy; naruszenie § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r., poprzez błędną jego interpretację polegającą na stwierdzeniu, że nacjonalizacja mienia dokonana na podstawie dekretu [...] nie jest równoznaczna z wywłaszczeniem w rozumieniu tego przepisu; naruszenie art. 10 oraz 81 k.p.a. polegające na zaniechaniu powiadomienia przez organ stron postępowania o możliwości zapoznania się zebranym w sprawie materiałem dowodowym; naruszenie art. 7, 8, 12, 77 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla oceny legalności decyzji z dnia 12 stycznia 1974 r. okoliczności stanu faktycznego; a także naruszenie art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, która była bezprawna i tym samym zamknięcie skarżącemu drogi do dochodzenia jego roszczeń. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił poszerzoną argumentację dotyczącą ww. zarzutów i przytoczył orzecznictwo dotyczące pojęcia interesu prawnego. Zakwestionował on wykładnię § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. przedstawioną przez organ, wywodząc, że przepis ten nie dotyczy wyłącznie własności utraconej na skutek wydania decyzji wywłaszczeniowej, a ratio legis tego przepisu nie wyklucza osób, które utraciły własność w następstwie działania dekretu [...]. Skarżący zwrócił również uwagę, iż w kwestii obejmowania przez Gminę w posiadanie gruntów – w rozumieniu dekretu [...] – należy uwzględnić instytucję posiadania oraz regulacje dotyczące obejmowania gruntów w posiadanie wynikające z rozporządzeń Ministra Odbudowy. Podnosił on, że w myśl dekretu Prawo Rzeczowe z dnia 11 października 1946 r. (art. 296 § 1) posiadanie oznaczało faktyczną i rzeczywistą moc władania rzeczą jak właściciel co – wg strony - miało znaczenie przy ustalaniu, czy i kiedy rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku dekretowego a której to okoliczności Kolegium nie wskazało. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z [...] stycznia 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1648/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wyrokiem z dnia z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 719/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko kasatora, że sama okoliczność niezłożenia wniosku dekretowego nie może dowodzić jeszcze utraty przez skarżącego oraz uczestników postępowania prawa do omawianej nieruchomości. Wskazując na uregulowania dekretu [...] oraz wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych Sąd wywodził, iż dla oceny tych praw niezbędne jest poczynienie ustaleń w zakresie dotyczącym objęcia przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę W. Od tego momentu bowiem rozpoczynał dopiero swój bieg termin do zgłoszenia przez byłych właścicieli nieruchomości wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. W sprawie należało więc zbadać czy i kiedy termin do zgłoszenia takiego żądania rozpoczął bieg oraz kiedy ewentualnie on upłynął. Skoro bowiem dekret określał termin do składania wniosków o przyznanie dawnym właścicielom prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej, użytkowania wieczystego), to nie może ulegać wątpliwości, że w każdym przypadku niezbędne jest wykazanie, że termin do zgłoszenia żądania odnoszącego się do konkretnej nieruchomości upłynął. Powyższe wymaga zbadania, czy gmina W. w sposób formalny i wymagany prawem przejęła konkretną nieruchomość w swe posiadania, a tym samym czy nieruchomość tą objęto stosownym ogłoszeniem i kiedy został wydany dziennik urzędowy Zarządu Miejskiego W., w którym takie obwieszczenie zostało umieszczone. Tymczasem organ nadzoru w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń. Dopiero po przeanalizowaniu tych kwestii możliwe będzie, zdaniem Sądu, rozważenie, czy skarżący posiada interes prawny, który pozwoliłby mu skutecznie wnosić o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu znajdującego się w budynku usytuowanym na omawianej nieruchomości. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zważyć przy tym należy, iż stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając sprawę w ramach wyżej przedstawionych kryteriów, skład orzekający ocenił, że skarga B. M. jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z [...] stycznia 2009 r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, zainicjowane zostało wnioskiem następców prawnych dawnej współwłaścicielki nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 1974 r. nr [...] o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku posadowionym na gruncie ww. nieruchomości, na rzecz jego najemcy. Odmawiając, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., wszczęcia postępowania nadzorczego Kolegium oceniło, iż wnoszącym podanie nie przysługuje status strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie legitymują się oni żadnym tytułem prawnorzeczowym czy też roszczeniem do nieruchomości gruntowej jak też budynku, w którym znajduje się sprzedany lokal. Oceny tej organ dokonał jednak w warunkach niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Przede wszystkim w toku postępowania administracyjnego nie zostało ustalone czy, a jeśli tak to kiedy, nastąpiło formalne objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę W. Ta zaś okoliczność ma kluczowe znaczenie dla oceny zachowania przez wnioskodawców roszczeń wynikających z dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), a tym samym kwestii przysługującego im przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w budynku posadowionym na objętej działaniem dekretu nieruchomości. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a więc osobą legitymowaną do uruchomienia takiego postępowania zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz może nią być również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 12 .01.1994 r., ONSA 1995/1/32; wyrok NSA z dnia 13.10.2003 r., ONSA 2004/1/3). Ww. dekret wprowadził czasowe odstępstwo od zasady superficies solo cedit, tj. związania własności budynku wzniesionego na gruncie z własnością tego gruntu. Z dniem jego wejścia w życie ( 21 listopada 1945 r.), na własność gminy m.st. Warszawy przechodziły wyłącznie położone na obszarze miasta stołecznego grunty (art. 1). Znajdujące się na nich budynki stanowiły zaś nadal przedmiot odrębnej własności, przynależny jej dotychczasowemu właścicielowi (art. 5). Częścią składową nieruchomości gruntowej stawały się one z mocy prawa dopiero w wypadku odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie byłemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy (po zmianach własności czasowej użytkowania wieczystego gruntu), albo po bezskutecznym upływie terminu do jego złożenia, co wynika z art. 8 dekretu. Sześciomiesięczny termin do zgłoszenia tego wniosku, w myśl art. 7 ust. 1 dekretu, rozpoczynał swój bieg od dnia objęcie w posiadanie nieruchomości przez gminę. Tryb i zasady na jakich następowało to objęcie regulowały natomiast, wydane na podstawie art. 4 dekretu, dwa kolejne rozporządzenia Ministra Odbudowy: z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 16, poz. 112) oraz z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 6, poz. 43). Przy czym zarówno w świetle uregulowań zawartych w pierwszym rozporządzeniu jak i rozporządzeniu z 1948 r. skutek prawny w postaci objęcia gruntów przez gminę w posiadanie, następował z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego W., w którym zostało zamieszczone stosowne ogłoszenie (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., § 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r.) Skoro zatem odjęcie własności budynku jej dotychczasowemu właścicielowi następowało dopiero po bezskutecznym upływie sześciomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa do gruntu (którego bieg rozpoczynał się od objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę), bądź w następstwie negatywnego rozpoznania takiego wniosku, to zasadnicze znaczenie dla oceny praw podmiotowych i roszczeń dekretowych do nieruchomości i posadowionego na nim budynku, przysługujących następcom prawnym jej dawnej współwłaścicielki, jako źródła interesu prawnego legitymującego ich do wszczęcia, na podstawie art. 157 § 2 k.p.a., postępowania nadzorczego w sprawie ostatecznej decyzji o sprzedaży znajdujących się w tym budynku lokali mieszkalnych, ma ustalenie faktu objęcia przez gminę nieruchomości w posiadanie oraz daty, z którą to nastąpiło. To z kolei, jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 22 marca 2011 r., wymaga zbadania czy gmina W. w sposób formalny i wymagany prawem przejęła konkretną nieruchomość w swe posiadania, a tym samym czy nieruchomość tą objęto stosownym ogłoszeniem i kiedy został wydany dziennik urzędowy Zarządu Miejskiego W., w którym takie obwieszczenie zostało umieszczone. Objęcia w posiadanie gruntu, w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, nie można bowiem domniemywać, lecz winno ono nastąpić w ściśle określonej przepisami prawa formie oraz winno być potwierdzone w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Dopiero po przeanalizowaniu tych kwestii możliwe będzie rozważenie, czy skarżący oraz pozostali uczestnicy postępowania (tj. D. M. i M. M.) posiadają interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., który pozwoliłby im skutecznie wnosić o stwierdzenie nieważności decyzji z 1974 r. o sprzedaży lokalu w budynku usytuowanym na wskazanej na wstępie nieruchomości. Takich ustaleń organ rozpoznający wniosek następców prawnych byłej współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości z [...] października 2008 r. nie dokonał, a przynajmniej nie wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak również z akt sprawy przekazanych do sądu. Niewyjaśnienie zaś wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z [...] stycznia 2009 r. z naruszeniem jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonej w art. 7 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, pod względem okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla jej rozstrzygnięcia oraz naruszeniem norm zawartych w przepisach art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., zobowiązujących organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowy oraz uwzględnienia tak zgromadzonego materiału przy ocenie udowodnienia okoliczności istotnych dla sprawy. Naruszenie tych przepisów mogło mieć zaś wpływ na wynik sprawy, albowiem fragmentaryczne ustalenia stanu faktycznego w ww. zakresie oraz braki w materiale dowodowym, zdeterminowały w sposób bezpośredni treść, opartego na art. 157 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.pa., zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazując bowiem na niezłożenie przez właścicieli nieruchomości wniosku dekretowego, organ wywodził, że ich następcom prawnym nie przysługuje żaden prawnorzeczowy tytuł do tej nieruchomości ani roszczenie, a tym samym ewentualne skutki stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, nie dotyczyłyby ich interesu prawnego lub obowiązków. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, dla stwierdzenia stanu "niezłożenia wniosku", a tym samym utraty roszczeń dekretowych, istotne znaczenie ma ustalenie, że termin do dokonania tej czynność upłynął, co w sposób oczywisty wymaga oznaczenia początku jego biegu. Bez poczynienia tych ustaleń odmowa przyznania przymiotu strony spadkobiercom dawnej współwłaścicielki nieruchomości dekretowej, a w konsekwencji odmowa wszczęcia z ich wniosku postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji z [...] stycznia 1974 r. jest przedwczesna i ma charakter arbitralny, co skutkować musi uchyleniem obydwu podjętych w tej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 190 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ, uwzględniając zastrzeżenia Sądu zawarte w niniejszym wyroku oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., ustali przede wszystkim czy, a jeśli tak to kiedy, przedmiotowa nieruchomość została objęta w sposób określony przepisami prawa w posiadanie przez gminę W., a następnie w zależności od poczynionych w tym zakresie ustaleń oceni czy wnioskodawcom przysługuje legitymacja do wszczęcia postepowania nadzorczego i podejmie stosowne rozstrzygnięcie, którego treści skład orzekający w niniejszej sprawie nie przesądza.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło