I SA/Wa 726/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi J. L., A. M. i J. F. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. oraz J. R. nieruchomości w majątku W. pow. G., woj. [...] oraz majątku W. i U., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z ustaleń organu wynika, że w dniu 19 grudnia 2008 r. adwokat S. B. działając w imieniu m. in. J. L., A. M. i J. F. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości gruntowej L. należącej do J. R., nieruchomości gruntowej W. z Z. należącej do J. S., nieruchomości gruntowych K., R., C. i B., należącej do M. S.. W piśmie uzupełniającym z 13 października 2009 r. do wniosku adw. S. B. wskazał m. in., że nieruchomość gruntowa "W." obejmowała majątki W. z Z. i W.. Jednocześnie rozszerzono wniosek o kolejne majątki: O. i U. oraz T.. W dniu 26 lipca 2010 r. organ I instancji postępowanie podzielił na kilka spraw dotyczących poszczególnych nieruchomości. Niniejsza sprawa dotyczy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. i J. R., nieruchomości szczegółowo wymienionych w decyzji. Kwestią zasadniczą, według organu odwoławczego, jest ustalenie zakresu złożonego wniosku i określenie, za jakie nieruchomości strona domagała się przyznania rekompensaty. W ocenie Ministra Skarbu Państwa żądanie we wniosku z 19 grudnia 2008 r., nie budzi wątpliwości. Wniosek obejmuje wyłącznie potwierdzenie prawa do rekokmpensaty za nieruchomości gruntowe: L., W. z Z., K., R., C. i B. z przyległością Ż., K.. Nie ma żadnych wątpliwości, iż przedmiotowy wniosek został sformułowany precyzyjnie i zawiera wyłącznie żądanie przyznania rekompensaty za nieruchomości gruntowe w nim wymienione. Dokumentami, na których organ oparł swoją decyzję określając zakres wniosku z dnia 19 grudnia 2008 r. są wyciągi hipoteczne: z 5 października 1934 r. z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów m.in. majętności W. z Z. objętej [...]. I z 27 września 1938 r. z karty stanu majątkowego, własności i ciężarów majętności: m.in. W. z Z. objętej [...] oraz umowa o dział majątku spadkowego po W. S. sporządzona w dniu [...] marca 1936 r. Dokumenty te wskazują jednoznacznie na fakt, że wnosząc o przyznanie prawa do rekompensaty za "nieruchomość gruntową" wnioskodawca powoływał się na posiadany wyciąg hipoteczny, który nazwę "W. z Z." odnosił do ciała hipotecznego nieobejmującego swoim zakresem nieruchomości gruntowej "W." wydzielonej do odrębnej księgi gruntowej [...]. W związku z tym Majątku W. z Z. nie można utożsamiać z pierwotnym majątkiem W. będącym w posiadaniu W. S.. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że majątki W. z Z. i W. były odrębnymi nieruchomościami, nawet jeżeli funkcjonalnie tworzyły jedną całość. Postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty są postępowaniami wszczynanymi wyłącznie na wniosek. We wniosku złożonym do Wojewody [...] 19 grudnia 2008 r. profesjonalny pełnomocnik, wyraźnie i jednoznacznie wskazał zakres przedmiotowy wniosku. Wniosek ten dotyczył m.in. potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości gruntowej W. z Z. woj. [...]. We wniosku tym nie wskazano nieruchomości gruntowej W.. Zgłoszenie roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość W. nastąpiło po upływie ustawowego terminu na składanie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty, wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Tym samym organ odmówił prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia parcel wydzielonych z majątku W.. Natomiast co do majątku O. i U. to zostały zgłoszone dopiero w piśmie, które do organu wpłynęło 13.10.2009 r., zatytułowanym jako pismo uzupełniające do wniosku. Tak więc zgłoszenie roszczenia o rekompensatę za te majątki nastąpiło już po dniu 31.12.2008 r. co również skutkuje odmową prawa do rekompensaty. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa J. L., A. M. i J. F. zarzuciły: I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art.: art. 138 § 1 pkt 2 kpa, 6,7,8 i 80 kpa, 7 w zw. z 77 oraz 80 kpa, 6,7,8, w zw. z 75 § 1 i § 2 oraz 76 §1 i §3 kpa i 80, 6 w zw. z 3 ust. 1 i ust. 2 Ustawy oraz 7,77 i 8 kpa, 2 i 45, 5 i 7 Konstytucji, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art.: art. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 2 oraz 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolistej Polskiej, 2,7, 31 oraz 64 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji nr [...] Wojewody [...] z [...] stycznia 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu skarżące przedstawiły argumenty na potwierdzenie stawianych zarzutów, w tym przytoczyły orzecznictwo sądowoadministracyjne. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), wszczynane jest na wniosek zainteresowanego, przy czym ustawa zakreśliła w art. 5 ust. termin złożenia takiego wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r. Niewystąpienie ze stosownym wnioskiem w tym terminie powoduje, że wygasa uprawnienie osoby ubiegającej się o potwierdzenia tego prawa. Termin ten ma charakter terminu prawa materialnego i stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie i nie budzi żadnych wątpliwości. Konsekwencją niespełnienia wymogu wniesienia wniosku do dnia 31 grudnia 2008 r. jest wydanie przez wojewodę decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy. Wniosek zakreśla granice sprawy administracyjnej, która została nim wszczęta. Dlatego rozszerzenie zakresu żądania na inne mienie niż zgłoszone przed tą datą oznacza, że roszczenie takie zostało zgłoszone po terminie, a zatem wygasło i organ wydaje w stosunku do tego żądania decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 19 grudnia 2008 r. Wnioskodawcy w siedmiu punktach wskazali za jakie nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej domagają się rekompensaty. Są to: I. nieruchomości gruntowe "L.", II. nieruchomości gruntowe "W. z Z.", III. nieruchomości gruntowe "K.", IV. nieruchomości gruntowe "R.", V. nieruchomości gruntowe "c.", VI. nieruchomości gruntowe "B. z przyległością Ż.", VII. nieruchomości gruntowe "K.". Natomiast w piśmie wnioskodawców, które do organu wpłynęło 13 października 2009 r., zatytułowanym "Pismo uzupełniające do wniosku z dnia 19 grudnia 2008 r. (...)" w punkcie 2.II wskazano, że na dzień 1 września 1939 r. spadkobiercy posiadali nieruchomość gruntową "W." położoną w powiecie [...] w d. województwie [...], na którą składały się majątki W. z Z. i W.. Na wstępie tego pisma pełnomocnik wnioskodawców napisał, że rozszerza wniosek o kolejne majątki: O. i U. oraz o majątek T.. Organ I instancji podzielił wniosek na kilka postępowań, którymi objął nieruchomości wymienione w obu pismach. Niniejsze postępowanie dotyczy nieruchomości gruntowej W. oraz O. i U.. Organ odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty uznając, że w odniesieniu do tych majątków wniosek został złożony 13 października 2009 r., a więc po terminie wskazanym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie organ uznał, że we wniosku z 19 grudnia 2008 r. do tych nieruchomości roszczenia nie zostały zgłoszone. Istotne zatem jest ustalenie jakie granice sprawy administracyjnej zostały zakreślone wnioskiem z dnia 19 grudnia 2008 r. a więc czy wniosek ten dotyczył także nieruchomości stanowiącej majątek W. oraz majątki O. i U.. Analiza materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż wnioskiem z dnia 19 grudnia 2008 r. nie objęto roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości stanowiące majątek W.. Ze znajdujących się w materiale dokumentacyjnym odpisów wyciągów hipotecznych z kart stanu majątkowego, własności i ciężarów m.in. "W. z Z.", wydanych dnia 5 października 1934 r. i z dnia 27 września 1938 r. wynika, że wskutek uchwały [...] c.k. Sądu krajowego z dnia 10 lipca 1886 r. wymienione na Karcie [...] za [...] parcele zostały przeniesione do osobnego wykazu hipotecznego [...]. Natomiast pozostała majętność W. objęta wykazem hipotecznym [...] otrzymała dla odróżnienia nazwę "W. – z Z.". Wynika z tych zapisów, że do 1886 r. istniał majątek W. objęty wykazem hipotecznym [...]. W 1886 r. majątek ten został podzielony w ten sposób, że z części parcel został utworzony majątek "W.", który został przeniesiony do wykazu hipotecznego [...] zaś część parcel, która z majątku W. pozostała w wykazie hipotecznym [...] otrzymała nazwę "W. – z Z.". Istnienie obu tych majątków potwierdza także umowa o dział spadku po W. S. sporządzona we L. [...] marca 1936 r. Tak więc po 1886 r. funkcjonowały dwa majątki powstałe z majątku W. i wpisane były do dwóch odrębnych wykazów hipotecznych. Okoliczności te były znane także wnioskodawcom w dacie składania wniosku z 19 grudnia 2008 r. gdyż dysponowali oni wymienionymi wyżej wykazami hipotecznymi co potwierdziła wnioskodawczyni J. L.. We wniosku z 19 grudnia 2008 r., sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika, z dawnego majątku W. została zgłoszona tylko nieruchomość gruntowa "W. z Z.". Natomiast majątek W., jako wydzielony z majątku W., pojawia się dopiero w piśmie z 13 października 2009 r. Tak więc wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości gruntowej W. został zgłoszony w piśmie z 13 października 2009r., a więc po terminie zakreślonym w art. 5 ust. 1 ustawy. Zgłoszenie tego roszczenia po 31 grudnia 2008 r. skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ to roszczenie wygasło. Takie rozstrzygnięcie zapadło w zaskarżonych decyzjach. Zatem decyzje te są zgodne z prawem co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. W żadnym razie nie można uznać, że wniosek z 19 grudnia 2008 r. dotyczył również nieruchomości W.. Wyraźnie w tym wniosku wymieniono tylko część dawnego majątku W., która po 1886 r. nosiła nazwę "W. z Z.". Co do tej nieruchomości, tj. W. z Z., Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. potwierdził w całości prawo do rekompensaty. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że majątek "W." jest tożsamy z majątkiem "W. z Z." gdyż po 1886 r. nazwę "W. z Z." odnoszono do tej części majątku "W.", która pozostała po odłączeniu parcel określanych jako "W.". Zupełnie zaś oczywista jest kwestia zgłoszenia roszczenia o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia majątków O. i U.. We wniosku z 19 grudnia 2008 r. w ogóle te majątki nie są wymienione. Pojawiają się dopiero w piśmie z 12 października 2009 r., na samym jego wstępie, pełnomocnik wnioskodawców napisał, że rozszerza wniosek o kolejne majątki w tym O. i U., których dotyczy owa przedmiotowa decyzja. Wynika z tego, że roszczenia dotyczące tych majątków, zostały zgłoszone po raz pierwszy dopiero w październiku 2009 r., a więc po terminie zakreślonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Ze względów wyżej omówionych zgłoszenie wniosku, po tym terminie skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty wobec tego, że z dniem 31 grudnia 2008 r. roszczenia te wygasły. Z uwagi na powyższe, zaskarżone decyzje nie naruszają wskazanych w skardze przepisów tak prawa materialnego jak i procesowego, co czyni skargę bezzasadną. Mając to na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.