I SA/Wa 727/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi T. H. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania 1. stwierdza nieważność: zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia[...]lutego 2007 r., nr [...], postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r., znak [...], postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 727/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], podejmujące z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne. Uzasadniając zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2007 r., Minister Budownictwa wskazał, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...]i, działając na podstawie art.200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 z późn.zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię [...] SA prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w S. i składającego się z działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha z obrębu [...] i działki nr [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych z obrębu [...]. Przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2003 r. postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1992 r. nr [....], oraz podjęte postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. nr [...]. Pismem z dnia 22 grudnia 2004 r. T. H. (zwany dalej "skarżącym"), powołując się na art.145§1 pkt 4 k.p.a., wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewody [....] z dnia [...] września 2002 r., podejmującym zawieszone postępowanie uwłaszczeniowe. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone postanowieniem z dnia [...] września 2002 r., a następnie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], wydanym z urzędu zawiesił wznowione postępowanie – do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi skarżącego na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną w przedmiocie odmowy wszczęcia z wniosku skarżącego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2003 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 722/05, WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewoda [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie. Rozpatrzywszy zażalenie, Minister Budownictwa uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podjęcie postępowania zwieszonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. jest zasadne, albowiem przyczyna będąca zawieszenia ustała (skarga na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. została rozpatrzona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, a brak dowodu na to, iż wszczęte zostało postępowanie zmierzające do wzruszenia tego orzeczenia). Przesłanki z art.97§2 k.p.a. zostały zatem spełnione. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r., zawierając w niej polemikę z wyrokiem WSA w Warszawie dnia 7 lutego 2006 r., odmawiającym skarżącemu legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Skarżący wskazał, iż reprezentujący go z urzędu pełnomocnik nie sporządził w wymaganym terminie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Budownictwa na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia od których przysługuje zażalenie (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami- Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Mając na uwadze powyższe regulacje, sąd wyszedł poza żądanie skargi i ocenił legalność nie tylko postanowienia zaskarżonego oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. ale i decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r., uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. i przekazującej Wojewodzie [...] sprawę do ponownego rozpoznania, postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o wznowieniu postępowania w sprawie podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [....] marca 1992 r., postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. o zawieszeniu z urzędu wznowionego postępowania. W ocenie Sądu wszystkie wskazane wyżej orzeczenia wydano z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego. Zgodnie z art.104§1 k.p.a. załatwienie sprawy administracyjnej następuje co do zasady poprzez wydanie decyzji administracyjnej (taką decyzją jest wydana w sprawie decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] sierpnia 2003 r.). Zgodnie z art.123§1 i 2 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia, które dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają - chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej - o istocie sprawy (tego rodzaju postanowieniem poprzedzającym wydanie decyzji uwłaszczeniowej było kwestionowane przez skarżącego postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. o podjęciu zawieszonego postępowania uwłaszczeniowego). Prowadząc postępowanie organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art.10§1 k.p.a). Strona postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, która bez własnej winy nie brała w nim udziału, może żądać jego wznowienia (art.145§1 pkt 4 k.p.a.). Przesłanka braku winy strony oznacza szeroki katalog sytuacji, w których strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Z racji tego, iż w sytuacji, w której postępowanie administracyjne zakończone zostało ostateczną decyzją administracyjną, strona może żądać jego wznowienia, podnosząc zarzut naruszenia jej prawa do brania czynnego udziału w którymkolwiek z etapów tego postępowania, żądanie takie może być oparte na pominięciu strony przy doręczaniu przez organ zapadłych w jego toku postanowień procesowych (np. o podjęciu zawieszonego postępowania). Przedmiotem żądania winno być jednakże wznowienie całego postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji merytorycznej, nie zaś wznowienie postępowania zakończonego wpadkowym postanowieniem procesowym. Postanowienie to zostało bowiem skonsumowane przez wydanie decyzji merytorycznej. Powyższe wyłącza zastosowanie w sprawie art.126 k.p.a., zgodnie z którym do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się art.145-152 k.p.a. W świetle powyższego podniesione przez skarżącego żądanie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. winno było zostać załatwione negatywnie decyzją wydana na podstawie art.149§3 k.p.a. W konsekwencji decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem art.145§1 k.p.a., postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. z rażącym naruszeniem art.97§1 pkt 4 k.p.a. w związku z art.145§1 k.pa., postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2007 r. z rażącym naruszeniem art.97§2 k.p.a. w związku z art.145§1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe względy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145§1 pkt 2 oraz art.152 p.p.s.a.