I SA/Wa 727/08

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. B.O. wnioskiem z dnia 21 lipca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną E. oraz dwójką pełnoletnich synów – T. i D. Źródłem utrzymania rodziny jest renta inwalidzka skarżącego w wysokości [...] zł (netto) miesięcznie oraz dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej, który - zgodnie z oświadczeniem strony - za okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. wyniósł [...] zł (netto). Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni około [...] ha oraz działka budowlana o powierzchni [...] m². Żona wnioskodawcy oraz syn D. nie pracują i nie osiągają żadnego dochodu, zaś syn T. pracuje oraz studiuje zaocznie. Z tytułu zatrudnienia osiąga on dochód w wysokości [...] zł (netto) miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest na rencie inwalidzkiej z powodu [...] oraz że co 3 lata musi wymieniać [...], której koszt wynosi [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że z uzyskiwanego dochodu ponosi bieżące opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, podatki od nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie oraz koszty związane z leczeniem ([...] zł). Częściowo pomaga również studiującemu synowi. Oświadczył on ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że B.O. nie wykazał w sposób przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zaznaczyć trzeba, że z danych zgromadzonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą i w roku 2007 uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawca posiada ponadto nieruchomość rolną o powierzchni około [...] ha, działkę budowlaną o powierzchni [...] m², zaspokojone ma również potrzeby mieszkaniowe. Skarżący nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne pozytywne załatwienie złożonego wniosku. Istotne jest również, że pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym syn wnioskodawcy T.O. otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy średnio w wysokości [...] zł miesięcznie, a zatem nie jest na on na utrzymaniu skarżącego. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że B.O. jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty postępowania w sprawie. Podkreślenia także wymaga, że wnioskodawca - mimo stosownego wezwania - nie złożył wyciągów lub wykazów z posiadanych przez niego oraz przez pozostałych, pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym członków rodziny, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, które to dokumenty konieczne były dla pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Zatem również z tej przyczyny brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.