I SA/Wa 727/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie: Przewodniczący sędzia WSA Daniela Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia: 1.przyznać B. O. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. B. O. wnioskiem z dnia 21 lipca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania za nieruchomość położoną w obrębie R. gm. G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i w roku 2007 uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni około [...] ha, działkę budowlaną o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że choruje na [...] i [...]. Od 27 lat jest na rencie inwalidzkiej z powodu braku [...], którą musi wymieniać co trzy lata. Oświadczył ponadto, że ma na utrzymaniu żonę i syna D. O. Pozostający we wspólnym gospodarstwie syn wnioskodawcy T. O. otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy średnio w wysokości [...] zł miesięcznie, a zatem nie jest on na utrzymaniu skarżącego. Pismem z dnia 29 września 2008 r. B. O. wniósł sprzeciw na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2008 r. odmawiające B. O. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie Sądu z dnia 16 września 2008 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. W złożonym sprzeciwie z dnia 29 września 2008 r. skarżący wniósł o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów koniecznych dla pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych do dnia 30 października 2008 r. Zarządzeniem z dnia 2 października 2008 r. Sąd przedłużył termin do złożenia dodatkowych dokumentów w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy do 30 października 2008 r. Pismem z dnia 29 października 2008 r. skarżący poinformował Sąd , że syn T. O. stracił pracę i obecnie jest na jego utrzymaniu. Do pisma skarżący załączył kserokopię świadectwo pracy syna T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 powołanej ustawy zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawczynię okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. W przedmiotowej sprawie, z wniosku o przyznanie prawa pomocy, załączonych dokumentów oraz ze złożonego sprzeciwu wynika, że wnioskodawca ponosi wydatki. Biorąc pod uwagę wykazaną przez wnioskodawcę sytuację finansową Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast nie zachodzą przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 powołanej ustawy postanowił jak w sentencji.