I SA/Wa 727/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest w trudnej sytuacji finansowej, ale nie w stanie skrajnego ubóstwa, a wpłaciła już część kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku trudnej sytuacji finansowej, ale braku stanu skrajnego ubóstwa oraz możliwości partycypowania w kosztach sądowych (np. poprzez wcześniejszą wpłatę wpisu od skargi), prawo pomocy może zostać przyznane jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a odmówione w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący M. i E. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość. Wnioskodawcy wskazali na trudną sytuację finansową wynikającą z emerytur i rent, a także wydatków związanych z podeszłym wiekiem i stanem zdrowia. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wcześniejsze postanowienie z dnia 11 czerwca 2010 r. oraz wpłatę przez skarżących wpisu od skargi.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. i E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
W ślad za wnioskiem o doręczenie wyroku WSA w Warszawie z 10 listopada 2010 r. oddalającego skargę M. i E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. wraz z uzasadnieniem skarżący wystąpili p przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i źródłem ich utrzymania są świadczenia emerytalno - rentowe w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że są osobami w podeszłym wieku, co wpływa na konieczność ponoszenia przez nich szczególnego rodzaju wydatków związanych z leczeniem, jak i zachowywaniem specjalnej diety.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Ocena zasadności wniosku złożonego przez skarżących wykazała, że składający wniosek o przyznanie prawa pomocy objęli swoim żądaniem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, niemniej jednak żądanie to zostało uznane za uzasadnione jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wnioskodawcy są w sytuacji finansowej, którą można ocenić jako trudną. Jest to spowodowane przede wszystkim tym, że uzyskiwane dochody muszą wystarczać na opłacenie nie tylko zwykłych kosztów utrzymania, lecz także wydatków szczególnego rodzaju wynikających z podeszłego wieku i stanu zdrowia skarżących. Wymóg uiszczenia kosztów ustanowienia pełnomocnika mógłby zostać uznany w tej sytuacji za niemożliwy do spełnienia z racji ograniczonych możliwości płatniczych strony skarżącej. Zaniechanie przyznania prawa pomocy wiązałoby się zatem z realnym zagrożeniem zaistnienia ryzyka wskazanego w art. 246 § 1 p.p.s.a., a więc doznaniem przez stronę wnioskującą o prawo pomocy uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej oraz jej rodziny.
Trudna sytuacja finansowa wnioskodawców nie może być jednak utożsamiana ze stanem skrajnego ubóstwa, co stanowi bezpośrednią przyczynę odmowy przyznania skarżącym prawa pomocy w pozostałym zakresie, a więc w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest w tym przypadku wykazanie, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przesłanka ta w rozstrzyganej sprawie nie jest spełniona przede wszystkim z tego powodu, iż przebieg czynności procesowych dokonanych w ramach toczącego się postępowania sądowego na tego rodzaju sytuację nie wskazuje. Wyrazem dysponowania przez skarżących określonymi (wolnymi) środkami finansowymi było zastosowanie się przez nich do wezwania o uiszczenie wpisu od skargi (kwota 200 zł). Dopełnienie powyższej czynności stwarza prawdopodobieństwo, że także inne koszty sądowe skarżący będą w stanie samodzielnie uiścić. Możliwość częściowego partycypowania przez stronę w kosztach prowadzonego postępowania sądowego nie jest wyłączona w tym przypadku z tego zasadniczego powodu, że konieczność uiszczenia opłat sądowych odnosi się do kwot, które nie przekraczają kwot dotychczas przez stronę jednorazowo uiszczonych (wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, a zatem 100 zł). Obiektywnie wysokie dochody skarżących mogą stanowić zatem wystarczające źródło pokrycia tego rodzaju wydatku.
Okoliczności poddane ocenie w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy uległy zmianie w zakresie wydatków obciążających skarżących, co stanowi o zmianie ich sytuacji materialnej, uzasadniającej przyjęcie odmiennego rozstrzygnięcia od zawartego w postanowieniu z 11 czerwca 2010 r. (art. 165 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło