I SA/Wa 730/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-05

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, schorowaną, korzystającą z pomocy społecznej i dzierżawiącą nieruchomość rolną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i zawodowej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne.
Stan faktyczny
Wnioskodawca D.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że utrzymuje się z dzierżawy nieruchomości rolnej, jest beneficjentem pomocy społecznej, osobą bezrobotną, niepełnosprawną i schorowaną. Organ uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano D.S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia : I. przyznać D. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 14 czerwca 2016 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu dzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł rocznie. Wnioskodawca dodał, że jest stałym beneficjentem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. i korzysta z pomocy żywnościowej. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zasobów pieniężnych, wierzytelności, czy przedmiotów wartościowych poza ww. nieruchomością rolną o powierzchni [...] ha, którą wydzierżawia. Wyjaśnił, że mieszka w domu rodziców (osobno) i nie ponosi kosztów związanych z jego utrzymaniem. Jako zobowiązanie stałe wnioskodawca podał podatek rolny w wysokości [...] zł rocznie. Dodał, że jest dłużnikiem alimentacyjnym i toczy się w tej sprawie postępowanie przed Sądem. Z nadesłanych przy formularzu dokumentów (zaświadczenia lekarskie, skierowanie do szpitala, skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne) wynika, że wnioskodawca jest osobą schorowaną, stale leczącą się w Poradni Ortopedycznej od 2008 r. Z zaświadczeń Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku od [...] maja 1999 r., a od [...] marca 2000 r. posiada również orzeczenie o niepełnosprawności. Organ wskazał, że brak ofert pracy zgodnych z kwalifikacjami zainteresowanego oraz brak ofert dla osób niepełnosprawnych uniemożliwia bezrobotnemu podjęcie pracy. Z nadesłanego zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] czerwca 2016 r. wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...] stycznia 2016 r. i od tego też dnia nie posiada prawa do zasiłku. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło