I SA/Wa 733/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r., działając przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 447/14, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]", w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 3000 zł na podsatwie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., o stwierdzenie, że zaistniała bezczynność po wydaniu wyroku z dnia 21 października 2014 r. ma charakter rażący, o przyznanie od organu na rzecz skarżącego, na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały organowi w dniu 6 marca 2015 r. i pomimo złożenia przez skarżącego w dniu 23 stycznia 2017 r. wezwania do wykonania wyroku Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy odszkodowania. Skarżący zaznaczył, że wszelkie kwestie formalne w sprawie zostały ustalone, przede wszystkim ustaleni zostali następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości i nic nie stoi na przeszkodzie rozpoznania wniosku i wydania decyzji. Skarżący wskazał ponadto, że postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie odszkodowania toczy się niemal od 27 lat. Zdaniem skarżącego działania organu naruszają zasady określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 12 kpa. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w sprawie konieczne jest ustalenie wszystkich stron postępowania oraz że akta administracyjne przekazane zostały do Sądu Rejonowego [...] w związku z toczącym się postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku po dawnych właścicielach nieruchomości i dotychczas nie zostały zwrócone. Organ wskazał, że opóźnienia w rozpatrzeniu sprawy spowodowane są między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości [...], których waga, stopień skomplikowania oraz złożoność okoliczności nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów na ich rozpatrzenie. Rozpoznanie sprawy znacząco też utrudnia okoliczność, że na skutek skarg akta długotrwale znajdują się znajdują się sądach. Prezydent [...] zaznaczył ponadto, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz ze względu na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 21 października 2014 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 21 października 2014 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie jednego miesiąca - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 11 marca 2015 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 11 kwietnia 2015 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Jak wynika zaś z akt sprawy po wydaniu wyroku z dnia 21 października 2014 r. organ nie podejmował w istocie żadnych czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Akta postępowania – jak wskazano w odpowiedzi na skargę – przesłane zostały za pismem z dnia 8 września 2016 r. do Sądu Rejonowego [...] w związku z toczącym się postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku po dawnych właścicielach nieruchomości. Jednakże fakt ten – zdaniem Sądu – nie usprawiedliwia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Usprawiedliwienia takiego nie stanowią również wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności dotyczące m.in. konieczności zgromadzenia materiału dowodowego czy też duża ilość spraw z zakresu odszkodowań. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, mając jednocześnie na uwadze, że w sprawie konieczne było ustalenie następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 21 października 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent nie podejmował w istocie czynności mających na celu jej wyjaśnienie, a wyznaczony w wyroku z dnia 21 października 2014 r. termin został znacznie przekroczony. Sąd stwierdził jednocześnie brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wskazana sankcja jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco – represyjnym, który powinien stosowany w sytuacjach szczególnych. W ocenie Sądu, wymierzona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).