I SA/Wa 734/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 314/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. R. pismem z [...] lutego 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 314/16. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi wyżej wymienionej, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania jej wniosku z [...] czerwca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. dawnym nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] sierpnia 2016 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie skarżąca pismem z [...]stycznia 2017 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, w której zażądała wymierzenia z tego tytułu Prezydentowi [...] grzywny, a także zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym prowadzonym na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W tym kontekście wskazał na wystąpienie do Archiwum Państwowego o dodatkowe dokumenty w sprawie przejęcia nieruchomości pod inwestycję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi [...], określonej w sentencji grzywny oraz oceną charakteru zaistniałej zwłoki. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku zaistnienia stanu zwłoki w wykonaniu wyroku, Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 314/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] sierpnia 2016 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął swój bieg trzymiesięczny termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. Tym samym upłynął on [...] grudnia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia rozpoznania skargi, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął zawisłej przed nim sprawy administracyjnej. Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił to wniosek o wymierzenie mu z tego tytułu grzywny jest uzasadniony. Niewykonywanie bowiem wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja bowiem godzi w samą istotę praworządności (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.) i nieuchronnie prowadzić musi do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Mając przy tym na względzie, że od dnia otrzymania wyroku do dnia złożenia niniejszej skargi organ ów nie podjął ani jednej czynności ukierunkowanej na załatwienie sprawy – pierwsze czynności podjął bowiem dopiero [...] kwietnia 2017 r. (występując wówczas o stosowne dokumenty i informacje do Archiwum Państwowego oraz Ministra Finansów) - uprawniona jest ocena, że przybrała ona postać kwalifikowaną, a więc rażąco naruszającą prawo, w tym przede wszystkim naruszającą w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. oraz art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Świadczy przy tym o intencjonalnym lekceważeniu norm postępowania i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia sprawy, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Powoływanie się zaś przez organ w odpowiedzi na skargę na konieczność weryfikacji jednej z przesłanek ustawowych warunkujących merytoryczne rozpoznanie sprawy (dotyczącej utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez jej byłych właścicieli), w sytuacji gdy nie podejmuje on w tym względzie ani jednej czynności dowodowej, i to mimo że konieczność ustalenia tych okoliczności wskazywał już jako przyczynę zwłoki w marcu 2016 r. (vide odpowiedź na skargę - k.7 akt sądowych I SAB/Wa 314/16), oceniać należy li tylko jako próbę uchylenia się organu od zarzutu rażącego naruszenia prawa przy jej procedowaniu. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że to właśnie konieczność zgromadzenia dodatkowych dokumentów umożliwiających ustalenie m.in. ww. okoliczności determinowała wyznaczenie przez Sąd dłuższego niż przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. terminu zakończenia postępowania, który był na tyle odległy, że przy odpowiedniej koncentracji czynności dowodowych możliwe było w jego ramach załatwienie sprawy. Miarkując wymiar grzywny uwzględniono okres zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku. Ten zaś na dzień wnoszenia skargi wynosił półtora miesiąca, a na dzień orzekania niespełna 7 miesięcy. Stąd mimo, że zwłoka ta jest efektem rażącego naruszenia przez organ prawa, za adekwatną do ww. okresu Sąd uznał grzywnę w wymiarze 1000 złotych. Aczkolwiek Prezydent [...] musi się liczyć z tym, iż w przypadku dalszej zwłoki w wykonaniu wyroku i ponowienia w tym przedmiocie skargi, sankcja z tego tytułu może być znaczenie dotkliwsza. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804)