I SA/Wa 734/19
WyrokWSA w Warszawie2020-03-06
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Magdalena Durzyńska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rzeczoznawca majątkowy, który sporządził operat szacunkowy stanowiący podstawę decyzji uchylonej z powodu wadliwości tego operatu, podlega wyłączeniu od sporządzenia nowego operatu w ponownym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rzeczoznawca majątkowy, który sporządził operat szacunkowy stanowiący podstawę uchylonej decyzji, nie podlega obligatoryjnemu wyłączeniu od sporządzenia nowego operatu w ponownym postępowaniu. Rzeczoznawca nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania, a jego operat stanowi jedynie dowód podlegający ocenie organu. Przepisy dotyczące wyłączenia nie nakazują wyłączenia biegłego w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi. Po uchyleniu pierwszej decyzji ustalającej odszkodowanie z powodu wad operatu szacunkowego, organ pierwszej instancji wydał nową decyzję, opartą na kolejnym operacie sporządzonym przez tę samą rzeczoznawczynię. Prezydent Miasta zarzucił naruszenie przepisów o wyłączeniu rzeczoznawcy. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał decyzję w mocy, uznając operat za prawidłowy i zarzut wyłączenia za bezzasadny. Skarga do WSA została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.
I SA/Wa 734/19
UZASADNIENIE
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...] ustalającą odszkodowanie za prawo własności nieruchomości położonej w [...], obrębie [...], oznaczonej jako działki nr [...]o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość położona w [...], obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] oraz nr [...] decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, została przeznaczona pod budowę regionalnej drogi [...] - [...] - [...] - km [...] - km [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem 20 września 2016 r.
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2017 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za ww. nieruchomość. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] września 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta [...], uchylił decyzję z [...] maja 2017 r. z uwagi na wady operatu szacunkowego oraz stwierdził, że Wojewoda nieprawidłowo orzekł o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2018 r. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za prawo własności ww. nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] (pkt 1), odmówił powiększenia odszkodowania ustalonego w pkt 1 o 5% wartości nieruchomości (pkt 2), orzekł o powiększeniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 o kwotę [...] zł zgodnie z art. 18 ust. 1f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (pkt 3), o przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 i 3 na rzecz J. F. w łącznej wysokości [...] zł, S. F. w łącznej wysokości [...] zł, G. F. w łącznej wysokości [...] zł, J. M. w łącznej wysokości [...] zł (pkt 4), a także zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wypłaty ustalonego w odszkodowania (pkt 5).
Prezydent Miasta [...] wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niewyłączenie biegłej od sporządzenia operatu szacunkowego z uwagi na okoliczność, że rzeczoznawca majątkowy wydała już raz w przedmiotowej sprawie opinię o wartości nieruchomości, stanowiącą podstawę wydania decyzji, uchylonej z uwagi na wady związane z tą opinią. W ocenie odwołującego się biegła powinna podlegać wyłączeniu na podstawie art. 24 w zw. z art. 84 § 2 kpa.
Minister Inwestycji i Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474 ze zm.) stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 12 ust. 1, 2 oraz 4 pkt 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 18 ust. 1e, art. 18 ust. 1f i podkreślił, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejętą z mocy prawa na rzecz Województwa [...] ww. nieruchomość stanowił operat szacunkowy z [...] listopada 2017 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. M. (uprawnienia nr [...]).
Minister Inwestycji i Rozwoju zaznaczył, że w niniejszej sprawie biegła ustaliła, że wyceniane działki nr [...] oraz nr [...] zlokalizowane są w obrębie [...], bezpośrednio przy drodze krajowej nr [...] - ul. [...], w odległości około 3,4 km od centrum [...]. Sąsiedztwo stanowi zabudowa jednorodzinna. Najbliższy przystanek komunikacji miejskiej oddalony jest około 150 m. Działka posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej - ul. [...]. Nieruchomość jest uzbrojona w sieć: E, W. Na działce nr [...] posadowiony jest budynek mieszkalny jednorodzinny, garaż oraz budynek gospodarczy. Z kolei na działce nr [...] znajduje się hala stalowa, tymczasowy obiekt magazynowy (namiotowy) oraz wiata stalowa. Na działce nr [...] występują składniki roślinne w postaci drzew i krzewów. Na działce nr [...] brak jest składników roślinnych. Przedmiot wyceny na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej objęty był miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2014 r., zgodnie z którym działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczonym jako [...] - tereny publicznych dróg klasy "główna ruchu przyspieszonego", 70 m od granic linii rozgraniczających dróg klasy [...]; działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczonym jako [...] - tereny publicznych dróg klasy "główna ruchu przyspieszonego", 70 m od granic linii rozgraniczających dróg klasy [...] oraz na terenie oznaczonym jako [...] - tereny zabudowy usługowej.
Minister wskazał, że na stronie [...] operatu biegła wyjaśniła, że cel wyceny i uregulowania prawne wskazują, iż wartość przedmiotowej nieruchomości należy określić według aktualnego sposobu jej użytkowania w przypadku części o przeznaczeniu drogowym oraz według alternatywnego sposobu jej użytkowania w przypadku części działki o przeznaczeniu usługowym, ponieważ przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości. Wartość nieruchomości została zatem określona przy założeniu przeznaczenia wynikającego z celu wywłaszczenia, tj. jako droga. Biegła wyjaśniła również, że z uwagi na występowanie części składowych nieruchomości w postaci składnika budowlanego i roślinnego oraz braku na rynku lokalnym oraz regionalnym transakcji sprzedaży nieruchomości podobnych do wycenianej, w tym w szczególności ze względu na przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, oszacowano wartość odtworzeniową nieruchomości. W celu określenia wartości rynkowej gruntu zastosowano podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej.
Minister Inwestycji i Rozwoju przytoczył treść § 4 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.) podkreślając, że na potrzeby wyceny przeprowadzono analizę cen nieruchomości gruntowych o przeznaczeniu pod drogi, wynikającym z dokumentów planistycznych, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, położonych na rynku lokalnym obejmującym miasto [...]. W operacie wskazano, że na rynku lokalnym odnotowano w badanym okresie zaledwie kilka transakcji, w zakresie cenowym wynoszącym od 12,00 do 60,00 zł/m², wobec czego koniecznym było poszerzenie obszaru badań na miasto sąsiednie - [...], gdzie zanotowano ponad 18 transakcji sprzedaży w zakresie cenowym od 15,00 do 84,02 zł/m². Do końcowej analizy przyjęto 21 transakcji, których ceny wahały się od 45,00 zł/m² do 84,02 zł/m². Biegła wskazała, że zaobserwowała niewielki trend spadkowy cen, wynoszący poniżej 0,07% rocznie, jednak jego wysokość zbliżona jest do błędu statystycznego, a zatem przyjęto trend na poziomie 0%.
W wyniku analizy cen transakcyjnych nieruchomości drogowych autorka operatu szacunkowego stwierdziła, że zasadniczy wpływ na cenę miały następujące cechy rynkowe: lokalizacja (waga 35%), sąsiedztwo (waga 25%), drogi dojazdowe (waga 20%), stan zagospodarowania działki (waga 20%).
Następnie dokonano charakterystyki nieruchomości o cenie maksymalnej i o cenie minimalnej z analizowanego zbioru transakcji w aspekcie przyjętych cech rynkowych. Określono zakres współczynników korygujących dla szacowanej nieruchomości. Ostatecznie, po określeniu współczynnika korygującego dla przedmiotowej nieruchomości, wartość gruntu działki nr [...] oszacowano na kwotę [...] zł, a wartość gruntu działki nr [...] oszacowano na kwotę [...]zł.
Minister wskazał, że w dalszej kolejności rzeczoznawca majątkowy oszacował wartość odtworzeniową części składowych, tj. składników budowlanych w postaci budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, garażu, hali magazynowej, wiaty stalowej, ogrodzenia oraz nawierzchni. Do wyceny składników budowlanych biegła zastosowała podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia.
Organ przytoczył treść art. 153 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) oraz § 21 ww. rozporządzenia i zaznaczył, że po dokonaniu stosownych obliczeń, wartość odtworzeniową składników budowlanych oszacowano na łączną kwotę [...] zł. Po dokonaniu zaś obliczeń, wartość naniesień roślinnych określono na łączną kwotę [...] zł. Ostatecznie, po zsumowaniu wartości gruntu i części składowych, wartość przedmiotowej nieruchomości oszacowano na łączną kwotę [...] zł, którą następnie Wojewoda [...] prawidłowo powiększył o kwotę [...] zł na podstawie art. 18 ust. 1f specustawy drogowej.
Organ odwoławczy podkreślił, że celem dokonania oceny dowodu, jakim jest operat szacunkowy, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i ww. rozporządzenia.
Minister przytoczył treść art. 134 ust. 1, art. 135 oraz art. 134 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także § 36 ust. 4, § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia i stwierdził, że sporządzony w niniejszej sprawie operat szacunkowy z [...] listopada 2017 r. zawiera wszystkie elementy wymagane powyższymi przepisami. Wartość odtworzeniową nieruchomości wyceniono zgodnie z przepisami art. 135 ust. 2 ww. ustawy, określając oddzielnie wartość gruntu i jego części składowych. Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Do wyceny wartości gruntu rzeczoznawca zdecydował o przyjęciu metody korygowania ceny średniej, co uznać należy za zgodne z treścią art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż wyboru właściwego podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy.
W ocenie organu odwoławczego rzeczoznawca majątkowy prawidłowo dokonała doboru nieruchomości porównawczych do wycenianych działek. Uwzględniając fakt, że wyceniane działki częściowo były przeznaczone pod drogi, a częściowo pod zabudowę usługową, lecz cel publiczny, na który zostały przejęte zwiększa ich wartość, rzeczoznawca prawidłowo zastosowała do wyceny przepis art. 36 § 4 rozporządzenia i za podstawę wyceny przyjęła nieruchomości o przeznaczeniu pod drogi publiczne. W operacie szacunkowym szczegółowo scharakteryzowano nieruchomości o cenie maksymalnej i minimalnej w aspekcie przyjętych cen rynkowych. Właściwie ustalono również współczynniki korygujące. Określając wartość składników budowlanych uwzględniono stopień ich zużycia, co pozostaje w zgodzie z przepisem art. 135 ust. 4 ww. ustawy.
Zdaniem Ministra przedstawiona opinia jest spójna i logiczna, sam zaś operat szacunkowy sporządzony jest w sposób jasny, czytelny, odpowiadający regułom prawidłowego zastosowania danej metody szacowania wartości nieruchomości. Operat przedstawia przejrzyście i jednoznacznie wnioski z wyceny w sposób, który umożliwia korzystającemu zrozumienie wyrażanych opinii.
Tym samym organ odwoławczy uznał, że operat szacunkowy nie zawiera wad powodujących naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji stronom została zapewniona możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat. Wysokość odszkodowania została ustalona prawidłowo.
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego wyłączenia rzeczoznawcy majątkowego - A. M. od udziału w niniejszym postępowaniu Minister stwierdził, że jest on bezzasadny. Co prawda powołany rzeczoznawca majątkowy sporządziła w przedmiotowej sprawie operat szacunkowy z [...] listopada 2016 r., stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania w decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2017 r., uchylonej następnie decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] września 2017 r., jednakże powyższe nie przesądza o obligatoryjnym wyłączeniu biegłej. Stosownie do treści art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rzeczoznawca majątkowy podlega wyłączeniu od udziału w szacowaniu nieruchomości, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 kpa. Organ przytoczył treść art. 24 kpa i art. 84 § 2 kpa oraz stanowisko doktryny dotyczące instytucji wyłączenia i podkreślił, że w niniejszej sprawie operat szacunkowy autorstwa A. M. nie został finalnie uwzględniony przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w decyzji z [...] września 2017 r. jako materiał dowodowy z uwagi na jego wady. Organ odwoławczy zobowiązał Wojewodę [...] do zlecenia sporządzenia nowej opinii o wartości przedmiotowej nieruchomości, uwzględniającej uwagi organu odwoławczego. Organ wojewódzki zastosował się do powyższego zalecenia, wzywając [...] października 2017 r. rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Tym samym zdaniem Ministra w przedmiotowym postępowaniu nie wystąpiły przesłanki do wyłączenia biegłego, gdyż powyższe nie odpowiada katalogowi wyłączenia wskazanego w art. 24 kpa, zaś biegła sporządziła operat szacunkowy zgodny z przepisami ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami i ww. rozporządzenia, co czyni zasadnym przyjęcie operatu szacunkowego z [...] listopada 2017 r. jako podstawy do ustalenia odszkodowania na gruncie niniejszej sprawy. Na poparcie stanowiska organ przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne w tym wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1815/17.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta [...].
Zarzucając naruszenie art. 84 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez dopuszczenie dowodu z nowego operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego A. M., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów podkreślając, że Minister wadliwie uznał za dopuszczalne posługiwanie się nowa opinią tej samej biegłej. Zdaniem skarżącego poglądy prawne wyrażone w wyroku NSA z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. I OSK 1815/17, do którego odwołuje się organ administracji, nie mogą być odnoszone do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W przedmiotowej sprawie nie mieliśmy bowiem do czynienia z uzupełnieniem czy nieścisłością opinii, a więc sytuacją opisaną w powołanym przez organ wyroku, ale błędami merytorycznymi rzeczoznawcy na etapie tworzenia pierwotnego operatu, co oznacza, że konieczne było sporządzenie nowego operatu od początku. Skarżący zaznaczył, że jeżeli przyczyną decyzji kasatoryjnej organu drugiej instancji były uchybienia w postępowaniu dowodowym związane z opinią biegłego, wówczas biegły ten nie powinien ani wydawać nowej opinii w sprawie w ponownym postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani uzupełniać w nim swojej wcześniejszej opinii, lecz podlegać wyłączeniu. Skoro w ocenie organu drugiej instancji pierwotnie sporządzony operat nie nadawał się do jakiegokolwiek czynienia ustaleń w sprawie i jego wady były na tyle poważne, że organ nie wskazał nawet dalszych wytycznych do jego "poprawy", a wprost wskazał na konieczność sporządzenia nowego operatu, to brak było podstaw do przyjmowania stanowiska, że biegła mogła "poprawić" wcześniejsze nieprawidłowości. W niniejszej sprawie musiał powstać całkowicie nowy pod względem merytorycznym operat. Zdaniem skarżącego błędy biegłej jakich dopuściła się przy wykonaniu pierwotnego operatu wskazywały na konieczność jej wyłączenia i w myśl przepisów procesowych wyłączenie od wydawania opinii w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zdaniem Sądu analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej , w pełni akceptuje ustalenia faktyczne i oceny prawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze , że nie są one także kwestionowane w skardze przez Skarżące Miasto [...], nie zachodzi uzasadniona potrzeba ich ponownego, pełnego przytaczania w tym miejscu uzasadnienia.
Istota sporu między stronami sprowadza się do oceny , czy organy orzekające w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty odszkodowania należnego uprawnionym właścicielom nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] przejęte pod inwestycję drogową drogi regionalnej relacji [...] – [...][...], zasadnie posłużyły się dowodem w postaci operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. M. w dniu [...].11.2017r. Skarżący zarzuca bowiem, że w/w podlegała wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 i pkt 5 w związku z art. 84 § 2 k.p.a. i art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z tej przyczyny, że była autorką wyceny stanowiącej dowód w uprzednio toczącym się postępowaniu odszkodowawczym, zakończonym wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...].05.2017r., która została uchylona przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...].09.2017r. z uwagi na opisane w tej decyzji uchybienia i wady dokonanego oszacowania.
Podkreślenia wymaga przede wszystkim i pozostaje poza sporem orzeczniczym, że rzeczoznawca majątkowy nie jest ani stroną ani także uczestnikiem postępowania , który bierze udział w sprawie. Jako profesjonalista a także osoba zaufania publicznego sporządza dowód w sprawie w postaci operatu szacunkowego, który z kolei jest jednym z dowodów w sprawie i podlega ocenie organu.
W stosunku do rzeczoznawców majątkowych wprowadzono odrębną regulację w art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iż rzeczoznawca majątkowy podlega wyłączeniu od udziału w szacowaniu nieruchomości, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 k.p.a. Zgodnie zaś z treścią tego przepisu rzeczoznawca majątkowy podlega wyłączeniu od udziału w szacowaniu nieruchomości, a nie od udziału w postępowaniu, gdy na danym etapie analizowanego postępowania był świadkiem, biegłym lub przedstawicielem strony - ust. 4 cytowanego przepisu, względnie brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji - ust. 5 tego przepisu. Trafnie wskazuje się w orzecznictwie , że taka sytuacja zachodzi wówczas , gdy np. ta sama osoba pracowała najpierw w administracji biorąc udział w wydawaniu decyzji, a następnie zmieniła zawód na rzeczoznawcę majątkowego.
Sąd, w składzie orzekającym, nie podziela tym samym stanowiska przedstawionego w skardze uznając, że stanowi ono pogląd odosobniony i nie utrwalony w orzecznictwie sądowym .
Sąd stoi na stanowisku, że art. 24 § 1 k.p.a., do którego odsyła wymieniony powyżej art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami , zawiera przesłanki wyłączenia pracownika organu od udziału w sprawie aby zapewnić bezstronność postępowania poprzez eliminację takiego pracownika, który jest powiązany z jedną ze stron postępowania bądź jest osobiście zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy w określony sposób.
Skoro zatem przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wymaga wyłączenia pracowników organów pierwszej instancji na etapie ponownego rozpatrywania sprawy, po uchyleniu poprzedniego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy , gdyż ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest udziałem w "wydaniu zaskarżonej decyzji" , to brak jest podstaw do stosowania w sposób rozszerzający tego przepisu wobec rzeczoznawcy majątkowego tylko z tej przyczyny, że błędy jego operatu szacunkowego były podstawą wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Poza sporem jest bowiem, że rzeczoznawca nie brał udziału w wydaniu decyzji uchylonej w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. , jako że nie jest organem decyzyjnym, a jego operat stanowi jedynie dowód w sprawie, podlegający ocenie organu wydającego decyzję.
Przepis powyższy wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w którym wydano zaskarżoną decyzję. Ponadto przepis ten nie znajduje zastosowania w postępowaniu, które toczy się przed organem pierwszej instancji po uprzednim uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy. Dotyczy on bowiem sytuacji, w której pracownik organu administracji brał udział w wydawaniu przez ten organ decyzji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W analizowanej sprawie sporządzony został na zlecenie organu przez biegłą A. M. kolejny operat szacunkowy z dnia [...].11.2017r. , co do treści którego organy nie dopatrzyły się w ramach dokonanej kontroli błędów bądź naruszeń prawa uzasadniających odmówienie mu mocy dowodowej.
Zdaniem składu orzekającego ocenę tę należy podzielić. Prawidłowość operatu nie została także podważona w skardze. Skarżące Miasto [...] nie zgłosiło żadnych zastrzeżeń co do rzetelności i prawidłowości dokonanej wyceny ani tym bardziej nie skorzystało z możliwości skontrolowania jej poprawności przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.
Podsumowując wskazać należy, że nie ma uzasadnionych podstaw w zakresie interpretacji art. 176 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 84 § 2 w związku z art. 24 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., do wyłączenia biegłego w sytuacji, gdy wydana w sprawie decyzja oparta na operacie szacunkowym została uchylona właśnie ze względu na stwierdzoną przez organ odwoławczy wadliwość jego operatu szacunkowego. Wyłączenie biegłego, oparte na przytoczonych normach prawnych, należy rozumieć jedynie w taki sposób, iż nie może brać udziału w sprawie w charakterze biegłego osoba, która uprzednio występowała w niej jako inny uczestnik postępowania, pracownik organu, świadek, strona lub jej reprezentant. Biegły nie bierze bowiem udziału w wydaniu decyzji, a jedynie sporządza opinię, która podlega ocenie i weryfikacji przez organ wydający rozstrzygnięcie administracyjne. A zatem brak jest przepisu nakazującego wyłączać biegłego - autora takiego operatu szacunkowego od dalszego udziału w sprawie.
Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło