I SA/Wa 735/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-31
Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Elżbieta Lenart, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku bezczynności organu administracji publicznej po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, sąd może wymierzyć organowi grzywnę, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i na jakiej podstawie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wymierzyć organowi grzywnę w przypadku jego bezczynności po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu, po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Celem tej instytucji jest zdyscyplinowanie organu i zapewnienie stronie prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, zgodnie z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Wysokość grzywny jest ustalana przez sąd z uwzględnieniem charakteru sprawy, okresu bezczynności i podjętych działań przez organ, nie przekraczając dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny z powodu jego bezczynności w wykonaniu wyroku WSA z 2006 r., który uchylił decyzje odmawiające ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Mimo przekazania akt organowi w 2006 r., przez ponad trzy lata nie podjęto działań. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zawieszenie postępowania w marcu 2010 r. do czasu zakończenia postępowania konserwatorskiego dotyczącego podziału działki. Sąd uznał, że wydanie postanowienia o zawieszeniu po wniesieniu skargi nie jest podstawą do jej oddalenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 zł i zasądził od Prezydenta W. na rzecz E.B. kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi E.B. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2282/05 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych) płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E.B. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
E. B. (dalej powoływana jako skarżąca) w dniu 23 marca 2010 r. (data wpływu do organu) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. w związku bezczynnością organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2282/05 uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2005r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], stanowiącego obecnie część działki nr [...] w obrębie [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że akta sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem z dnia 14 czerwca 2006 r. zostały przekazane przez SKO - Prezydentowi W. w dniu 18 września 2006 r. Od tamtego czasu organ nie podejmował praktycznie żadnych działań. Wobec bezczynności organu skarżąca pismem z dnia 16 listopada 2009 r. wezwała Prezydenta W. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r.
Skarżąca wskazała, że przekroczony został ustawowy termin do załatwienia sprawy, a organ pozostaje całkowicie bezczynny. W związku z tym w skardze zawarto wniosek o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 30 000 złotych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając powyższe stanowisko organ stwierdził, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] postępowanie o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste zostało zawieszone do czasu ostatecznego zakończenia postępowania prowadzonego przez Konserwatora Zabytków w przedmiocie zgody na podział działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Celem tego przepisu jest oprócz represyjnego charakteru, zdyscyplinowanie organu pozostającego w bezczynności.
Dodatkowo jednak wskazać należy, że instytucja grzywny stanowi dla strony instrument dochodzenia prawa do rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie, a więc gwarancji wynikającej z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U z 1993 Nr 61 poz. 284). Jeśli organ administracji odmawia, zaniedbuje wykonania wyroku albo je opóźnia, gwarancje art. 6 konwencji, z których korzysta strona w fazie sądowej postępowania administracyjnego, tracą wszelkie znaczenie (Komentarz do art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, M.A.Nowicki, Oficyna 2009). W szczególności wskazał na ten aspekt gwarancji prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie Trybunał Praw Człowieka w orzeczeniu Ekholm przeciwko Finlandii z dnia 24 lipca 2007 r. (Application no. 68050/01).
Poza sporem pozostaje okoliczność, że do daty wniesienia skargi organ administracji publicznej nie załatwił sprawy po wyroku uchylającym wskazane wyżej decyzje. Wydanie, już po wniesieniu skargi w dniu [...] marca 2010 r. postanowienia o zawieszeniu postępowania nie może stanowić podstawy do oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa). Wskazać należy, że do dnia wniesienia skargi tj. przez ponad trzy i pół roku Prezydent [...] nie załatwił sprawy dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.
Kluczową dla sprawy kwestią jest ocena, czy nie wydanie orzeczenia w sprawie ustanowienia (względnie odmowy) prawa użytkowania wieczystego w tym okresie czasu może być uznane za niewykonanie wyroku sądu. W tym zakresie Sąd bierze pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a w szczególności zachowanie się stron i innych organów, od których pośrednio zależy wydanie orzeczenia w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że powodem nie wydania decyzji była kwestia wydzielenia geodezyjnego gruntu pochodzącego z [...]. Przy tym zaznaczyć należy, iż organem właściwym do zatwierdzenia podziału jest również Prezydent W.
Analizując przebieg postępowania wskazać należy, że dopiero dwa miesiące po otrzymaniu akt sprawy tj. w dniu 14 listopada 2006 r. podjęto pierwsze kroki celem uzyskania decyzji w przedmiocie podziału. Wniosek o podział został przekazany do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego [...] dopiero w dniu 12 kwietnia 2007 r. (co wynika z pisma Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia 8 stycznia 2008 r.). W dalszej kolejności po wydaniu przez Prezydenta W. w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzji o odmowie pozwolenia na podział do maja 2009 r. – kiedy to wpłynął wniosek poprzedniczki prawnej skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. – a więc przez okres 9 miesięcy nie były podejmowane żadne działania w sprawie. Przy tym w niniejszym postępowaniu Sąd nie ocenia kwestii związanych z samym podziałem nieruchomości, jak również nie dokonuje interpretacji art. 96 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Dz. U. Nr 102, poz. 651 ze zm.) w kontekście postępowania dekretowego.
Powyższej opisany przebieg postępowania jednoznacznie wskazuje, że organ nie dochował należytej staranności w rozpatrzeniu sprawy w rozsądnym terminie. Przy czym należy wziąć pod uwagę, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego jest zakończenie postępowania w przedmiocie geodezyjnego podziału nieruchomości, co od momentu wydania decyzji o odmowie zezwolenia na podział było niemożliwe i musi wpłynąć na wymiar grzywny.
Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, iż wymierzona grzywna (500 złotych) stanowić będzie adekwatną dolegliwość i wpłynie na prawidłowe działanie organu zmierzające do wykonania wydanego w sprawie wyroku w opisanych powyżej okolicznościach sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.154 § 1 i § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło