I SA/Wa 738/08
WyrokWSA w Warszawie2008-08-14
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków, może zostać wydana bez uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ administracji nie uzyskał wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Brak takiego pozwolenia, które jest warunkiem wydania decyzji zgodnie z art. 96 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący B. M. i D. M. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. o zatwierdzeniu z urzędu podziału ich nieruchomości. Podział ten miał na celu wydzielenie działki pod drogę gminną, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności, brak merytorycznego uzasadnienia decyzji oraz niemożność zagospodarowania wydzielonych działek. Nieruchomość położona jest na terenie zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta P., wpisanego do rejestru zabytków.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi B. M. i D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących B. M. i D. M. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania B. M. i D. M., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] orzekającą o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta P., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, będącej własnością B. M. i D. M.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. zatwierdził z urzędu podział nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta P., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha, będącej własnością B. M. i D. M., uregulowanej w KW Nr [...], na trzy działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha (przeznaczona pod drogę publiczną – gminną) i nr [...] o pow. [...] ha.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził, iż w dniu 9 grudnia 2004 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o podział przedmiotowej nieruchomości. Działka o nr ewidencyjnym [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2002 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego Nr 117, poz. 2606 z dnia 6 maja 2002 r.), w którym wydzielona działka [...] przeznaczona została pod teren komunikacji i ma stanowić drogę gminną, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].
W dniu [...] marca 2005 r. postanowieniem Burmistrza Miasta P. nr [...] zaopiniowano pozytywnie wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, z zastrzeżeniem, iż działka [...] została wydzielona z przeznaczeniem na teren komunikacji stanowiącej ciąg pieszo-jezdny, zapewniający dojazd do terenów działek budownictwa mieszkaniowego. W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., a następnie skargę B. M. na to postanowienie oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1124/05.
Od decyzji Burmistrza Miasta P. z dnia [...] stycznia 2008 r. odwołanie wnieśli B. M. i D. M. w uzasadnieniu podając, że decyzję wydano z naruszeniem prawa. Zdaniem odwołujących się nie zawiera ona żadnego merytorycznego uzasadnienia i sprowadza się wyłącznie do przytoczenia podstaw jej wydania. Odwołujący się wskazali, że organ pierwszej instancji nie dokonał ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, gdyż podał wyłącznie przeznaczenie działki [...], pomijając przeznaczenie działek nr [...] i nr [...] - przy czym w wyniku podziału brak jest możliwości zagospodarowania tych dwóch ostatnich działek. W ocenie skarżących, jest to niezgodne z art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zobowiązuje organ do uwzględnienia przeznaczenia terenu, określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a następnie do ocenienia, czy projekt służy temu przeznaczeniu. Dodatkowo odwołujący się zarzucili, że zaskarżona decyzja nie realizuje celu racjonalnego dojazdu do działek, gdyż dotychczas istniejący dojazd ustanowiono służebnością drogową ([...] nr [...]) od ulicy [...] poprzez działki [...], [...], [...], [...] oraz od ul. [...] poprzez działki [...], [...] i [...], natomiast nowoprojektowana droga kończy się na ich działce.
Odwołujący się podnieśli także, że niezabudowana część działki nr [...] w całości zajęta jest pod drogę, przez co działka traci swoją atrakcyjność, tym bardziej że jest ona położona w centrum miasta. Ich zdaniem, nie powinno mieć zatem miejsca wytyczenie drogi na gruncie prywatnym w sposób pozbawiający działkę swojej dotychczasowej funkcji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., w wyniku rozpatrzenia odwołania małżonków M., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 stycznia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Zgodnie z art. 93 oraz art. 96 ww. ustawy postępowanie w sprawach podziału nieruchomości jest dwuetapowe: etap pierwszy - dotyczy badania zgodności podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania oraz etap drugi, w którym dokonuje się podziału nieruchomości na podstawie tegoż postanowienia zatwierdzającego projekt podziału.
Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że postanowienie Burmistrza Miasta P. z dnia [...] marca 2005 r. pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału przedmiotowej działki nr [...], jest podstawą wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału. Postanowienie to funkcjonuje w obrocie prawnym i jest obowiązujące, a tym samym wiążące dla organów administracji. Decyzja zatwierdzająca podział przedmiotowej nieruchomości nie pozostaje w sprzeczności z tym postanowieniem.
Kolegium podzieliło też twierdzenia Burmistrza Miasta P., dotyczące niezbędności podziału przedmiotowej nieruchomości do realizacji celu publicznego.
W planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] (dla terenu, na którym znajduje się nieruchomość oznaczona jako działka nr ewid. [...], przypisano symbol "[...] ha – teren komunikacji stanowiącej ciąg pieszo-jezdny, zapewniający dojazd do terenów działek budownictwa mieszkaniowego".
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2008 r. B. M. i D. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze zarzucili organowi naruszenie art. 21 oraz 32 Konstytucji RP, tj. prawa własności - przy braku wyraźnego interesu publicznego, naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa oraz art. 93 ust. 2 ustawy gospodarce nieruchomościami poprzez pominięcie "przesłanki faktycznej możliwości zagospodarowania wydzielonej działki". Skarżący podnieśli, że w wyniku podziału nieruchomości powstały działki: nr [...], na której usytuowany jest dom skarżącego, [...], gdzie znajduje się obecnie garaż oraz [...] przeznaczona pod drogę gminną. Przed podziałem nieruchomość ta stanowiła cenny punkt dla prowadzenia działalności gospodarczej, mogła również zostać także wykorzystana na cele mieszkaniowe. W ocenie skarżących, opinia o podziale nieruchomości, która określa wyłącznie, czy podział zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bada jedynie formalne przesłanki zgodności podziału nieruchomości. Dopiero przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości organ administracji powinien rozpatrzyć przesłanki wymienione w art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którymi to pozostaje w sprzeczności przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Tak więc organ winien był uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie oraz czy jemu służy. W przypadku przedmiotowego podziału wyodrębnione działki [...] i [...] tracą dotychczasowe zastosowanie, ponieważ nie ma możliwości zagospodarowania ich na cele mieszkaniowe. Organ drugiej instancji, wskazując w swojej decyzji jedynie przeznaczenie działki nr [...], pominął kwestię dotyczącą przeznaczenia nieruchomości powstałych w wyniku podziału oraz możliwości ich dalszego zagospodarowania.
Ponadto skarżący wskazali, że decyzja o podziale tworzy stan, w którym interesy grupy właścicieli stawiane są wyżej od praw skarżących, przedmiotowy podział nie służy celom planowania przestrzennego i racjonalnemu wykorzystaniu gruntów, a także nie zapewnia należytego dojazdu do działek [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Kierując się powyższą regułą sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotyczy zatwierdzenia podziału nieruchomości w trybie art. 93, art. 96 i art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z wymienionymi przepisami podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Zgodnie zaś z przepisem art. 96 ust. 1 a cytowanej ustawy w odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję zatwierdzającą podział wydaje się po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia 4 stycznia 2005 r. znajdującego się w materiale dokumentacyjnym sprawy, wynika, że nieruchomość o nr ew. [...] położona w obrębie [...] w P., znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta P., wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] nr [...] (dawniej [...]) – k -4 akt administracyjnych.
W aktach sprawy zaś brak jest stosownego pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. na podział przedmiotowej nieruchomości. Brak jest też odniesienia w treści decyzji wydanych przez organy orzekające co do wymogu wynikającego z art. 96 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami i informacji, czy organy wystąpiły do wojewódzkiego konserwatora zabytków. W ocenie Sądu, pozwala to przyjąć, że organy orzekające nie wystąpiły o uzyskanie takiego pozwolenia.
Skoro więc przepis prawa uzależnił wydanie decyzji od wydania pozwolenia przez inny organ, to brak takiego pozwolenia, oznacza, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 96 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło