I SA/Wa 739/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Daniela Kozłowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia umorzyć postępowanie sądowe. I SA/Wa 739/05 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., po rozpoznaniu odwołania S. W., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w sprawie zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji podano, że powołaną decyzją organ pomocy społecznej przyznał odwołującemu się zasiłek celowy w kwocie [...] złotych na dofinansowanie zakupu żywności oraz [...] złotych na dofinansowanie zakupu leków. W odwołaniu od tej decyzji S. W. podniósł, że z kwoty tej nie da się wyżyć. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przyznało, że istotnie kwota zasiłku nie jest wysoka i nie da się z niej zabezpieczyć wszystkich potrzeb bytowych. Jednakże istotą zasiłku celowego nie jest zabezpieczenie bytu osoby lub rodziny. Jest to świadczenie jednorazowe przyznawane na sfinansowanie lub dofinansowanie konkretnego celu. Kwota przyznanego zasiłku ma pomóc w zaspokojeniu potrzeby bytowej, której osoba nie może zabezpieczyć we własnym zakresie. Wysokość zasiłku organ ustala z uwzględnieniem sytuacji materialnej osoby, rodzaju zgłoszonej potrzeby oraz możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że S. W. spełnia ustawowe warunki do objęcia go pomocą społeczną, a zgłoszone przez niego potrzeby należą do podstawowych potrzeb bytowych, których nie jest w stanie zabezpieczyć we własnym zakresie. Przyznano w sumie [...] złotych w celu pomocy zaspokojenia zgłoszonej potrzeby bytowej. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu swej decyzji, ze środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej są bardzo ograniczone. Miesięczni o pomoc zwraca się ok. 6000 potrzebujących osób. Z posiadanych środków organ może przyznać około 73 zł na rodzinę. Z tych względów S. W. otrzymał kwotę zasiłku, na jaką pozwalały możliwości finansowe Ośrodka. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż jest ona niezgodna z art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez niezapewnienie mu elementarnego zabezpieczenia społecznego. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną i wniósł o przyznanie odszkodowania w kwocie [...] złotych za gnębienie psychiczne i fizyczne, tj. głód i życie z chorobami. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 149 ust. 1 tej ustawy, z dniem wejścia jej w życie, tj. z dniem 1 maja 2004 r. decyzje, które zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) wygasają z mocy prawa, z zastrzeżeniem przewidzianych tą ustawą wyjątków. Stosownie do powołanego przepisu z dniem 1 maja 2004 r. wygasła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Działu Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w kwocie [...] zł. Wygaśnięcie decyzji oznacza, że nie istnieje ona w obrocie prawnym. W przypadku wygaśnięcia decyzji będącej przedmiotem skargi postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie o sygnaturze P 15/04 orzekł, że art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest zgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 184 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że wygaszenie z dniem 1 maja 2004 r., na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, decyzji wydanych na podstawie ustawy poprzedniej "nie powoduje uznania za niebyłe tego co się wydarzyło od dnia wydania decyzji do dnia 1 maja 2004 r." Wygaśnięcie decyzji nie narusza więc podstawy prawnej i prawidłowości wypłaconego świadczenia. Tylko w przypadku świadczeń okresowych (przyznawanych na określony czas) z dniem wygaśnięcia decyzji ustaje obowiązek świadczenia na przyszłość. W rozpoznawanej sprawie nie ma to jednak miejsca. Zasiłek celowy jest świadczeniem jednorazowym i stan prawny oraz faktyczny wynikający z ostatecznej decyzji przyznającej zasiłek celowy wyczerpuje się z chwilą jego wypłaty osobie uprawnionej. Skoro więc postępowanie w sprawie, której dotyczy skarga, stało się bezprzedmiotowe Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.