I SA/Wa 739/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-23

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, ani że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód wnioskodawczyni, mimo wydatków na leczenie, pozwala na partycypację w kosztach sądowych, które w tej sprawie ograniczały się do wpisu od skargi.
Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa dotyczącą odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wnioskodawczyni podała, że jej dochód z emerytur wynosi [...] zł miesięcznie, posiada dom w złym stanie technicznym, jest schorowana i wymaga leczenia. Postanowieniem referendarza sądowego wniosek został odrzucony, a następnie skarżąca wniosła sprzeciw, który spowodował ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. A. S. wnioskiem z dnia 5 czerwca 2009 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz emerytura jej męża w kwocie [...] zł, co w łącznej wysokości stanowi dochód w kwocie [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, który jak określiła jest w złym stanie technicznym, wymaga remontu i modernizacji. Nadto w złożonym wniosku skarżąca podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i wymaga leczenia. Wnioskodawczyni i jej mąż są pod stałą opieką lekarską. Środki pieniężne uzyskiwane z emerytury przeznaczane są na lekarstwa i wizyty lekarskie. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2009 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia A. S., pismem z dnia 15 lipca 2009 r., wniosła sprzeciw, w którym powtórzyła argumenty zawarte w złożonym wniosku. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2009 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw – w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy, zgodnie z art. 243 § 1 tej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1–3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Oceniając przedstawioną przez wnioskodawczynię sytuację majątkową stwierdzić należy, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca argumentuje, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i wymaga leczenia, zaś koszty leczenia (leki i wizyty lekarskie) są wysokie i nie pozwalają jej na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie Sądu przedstawione przez wnioskodawczynię powody ewentualnego zwolnienia skłaniają do odmiennych wniosków. Dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł miesięcznie, zaś w przedmiotowej sprawie koszty sądowe ograniczają się w zasadzie do opłacenia przez stronę wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz ewentualne opłaty kancelaryjne. Zatem nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i wydatkami na leczenie, skarżąca może partycypować w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, A. S. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie została zatem wykazana w stopniu pozwalającym na przyznanie jej przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło