I SA/Wa 741/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. D. od decyzji Starosty Powiatu M. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] odmawiającej orzeczenia o zwrocie nieruchomości oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi B., wywłaszczoną od spadkobierców E. D. pod poligon [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że grunty wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa będące przedmiotem wniosku T. D., były objęte orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1955 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Na cele realizacji narodowych planów gospodarczych przejęto wówczas m. in. grunty położone we wsi B., gromady B., powiatu P. o powierzchni: [...] ha, stanowiące własność spadkobierców E. D.: K. D., Z. D. i J. D.. Wojewoda [...] stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, nieruchomości nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia. Wojewoda [...] stwierdził również, że z postanowień Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] stycznia 1988 r. sygn. akt [...] Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. D. oraz z dnia [...] stycznia 1997 r. sygn. akt [...] Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. D. i E. D. wynika, że osobami uprawnionymi do ubiegania się o zwrot nieruchomości są: I. D – żona zmarłego Z. D. oraz jego synowie K. D., T. D. i J. D. Spadkobiercami J. D. są dzieci: Z. D., T. D. i R. D. oraz wnuki: B. K. i K. B. Do kręgu spadkobierców E. D. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] stycznia 1997 r. sygn. akt [...] Ns [...], jak stwierdził organ, weszli jeszcze, poza osobami wymienionymi w orzeczeniu o wywłaszczeniu i odszkodowaniu – K. L, T. D. oraz R. D. Wojewoda [...] stwierdził, że z dokonanych ustaleń wynika, że do kręgu osób uprawnionych do żądania zwrotu wywłaszczonych gruntów wchodzą, m.in., K. L oraz R. D., którzy zostali pominięci w rozpatrywanym wniosku o zwrot. Ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie pokrywają się z ustaleniami organu rozpatrującego żądanie zwrotu, który w decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiającej orzeczenia o zwrocie słusznie stwierdził brak wniosku R. D. oraz K. L. będących stronami w postępowaniu o zwrot. Dlatego też organ nie mógł orzec o zwrocie lub odszkodowaniu, ponieważ taka decyzja musiałaby zostać skierowana do wszystkich osób uprawnionych będących stronami postępowania, które w rozpatrywanym wniosku pominięto. Zdaniem organu, wniosek o zwrot nieruchomości podlega uzupełnieniu o pełnomocnictwa wskazanych osób. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. D.; zarzucając naruszenie art. 1 ust. 1, 28, 32 i 40 § 2 kpa w związku z art. 109 § 1 kpa polegające na przyjęciu, że skarżący nie posiada legitymacji do samodzielnego występowania w niniejszej sprawie, pominięcie w sprawie ustanowionego pełnomocnika - wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] celem jej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. Przedmiotem skargi jest odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i wypłaty odszkodowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiającą zwrotu nieruchomości oraz ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi B., wywłaszczoną pod poligon [...]. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] czerwca 1955 r. wynika, że wywłaszczeni zostali spadkobiercy zmarłego dnia [...] marca 1950 r. E. D.: K. D., Z. D. oraz J. D. Żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd przedmiotem współwłasności, a zatem zgodnie z art. 199 kc, do takich czynności potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Stąd też ugruntowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, iż prowadzenie postępowania o zwrot nieruchomości w trybie art. art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a poprzednio art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wniosek o zwrot nieruchomości pochodzi od wszystkich uprawnionych, tzn. od wszystkich współwłaścicieli lub ich następców prawnych. Przy braku wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych do żądania zwrotu nieruchomości podmiotów, organ administracji nie może merytorycznie rozstrzygać o żądaniu, a wszczęte postępowanie winien na mocy art. 105 § 1 kpa umorzyć. Organ administracji odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości twierdząc w uzasadnieniu, iż brak wniosku R. D. oraz K. L. o zwrot nieruchomości uniemożliwił organowi orzeczenie o zwrocie nieruchomości. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem, postępowanie o zwrot, jeśli wniosku nie złożyli wszyscy spadkobiercy, organ powinien był umorzyć, a nie odmawiać zwrotu nieruchomości. Jednakże, zdaniem Sądu, jest to uchybienie, które nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.)., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.