I SA/Wa 743/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-08

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Cezary Pryca, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę, która nie została formalnie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, może zostać nabyta z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Nieruchomość zajęta pod drogę może zostać nabyta z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie trzy przesłanki: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub gminy oraz fakt, że nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub gminy. Kluczowe jest, aby droga była formalnie zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych zgodnie z ustawą o drogach publicznych. Nieruchomość, która nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, nie jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów, co uniemożliwia jej nabycie w trybie art. 73 ust. 1.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę własności nieruchomości zajętej pod część ulicy. Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nabycia nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, argumentując, że nieruchomość była zajęta pod drogę i znajdowała się we władaniu gminy. Organy administracji odmówiły, wskazując, że nieruchomość nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych i brak było dokumentów potwierdzających władanie nią przez gminę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2005 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 743/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. znak [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę [...]z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...]jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m-, stanowiącej część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że pismem z dnia [...] stycznia 2002 r. A.S., J.G. i A.J. (współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości) wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji deklaratoryjnej - na podstawie art.73 ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w W. pod ulicą [...] i ustalenie wysokości odszkodowania za tę wywłaszczoną nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m-, stanowiącej część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW Nr [...]. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art.73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października. 1998r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 z późniejszymi zmianami) nieruchomości pozostające w dniu 31grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1stycznia1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Tak więc art. 73 ust. 1 wskazuje na trzy przesłanki warunkujące uwłaszczenie podmiotów publicznoprawnych, które musiały być spełnione w dniu 31 grudnia 1998r.: 1.zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, 2.pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub gminy, 3.nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub gminy. Brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek stoi na przeszkodzie uwłaszczeniu w tym trybie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999r. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 roku nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani Gminy [...] - stanowiła współwłasność wnioskodawców. Zgodnie z Rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie zaliczenia dróg na terenie Gminy Warszawa Bielany do kategorii dróg lokalnych miejskich (Dz. Urz. Województwa Warszawskiego Nr 3 z dnia 20 stycznia 1998 r.) ulica [...] została tylko w części - sięgacz od ulicy [...] - zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Natomiast pozostała część ulicy [...], m.in. nieruchomość będąca przedmiotem sprawy, do dnia 31 grudnia 1998 r. nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych i stanowiła drogę ogólnodostępną nie zaliczoną do żadnej kategorii dróg publicznych. W rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 71 z 2000 r. poz.838) odcinek obejmujący przedmiotową nieruchomość, nie został zatem uznany za drogę publiczną - należało więc uznać, że wniosek nie spełnia wymogów art.73 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. Ponadto Gmina poinformowała o braku dokumentów potwierdzających władanie zarządu gminy przedmiotową nieruchomością. Od tej decyzji wnioskodawcy złożyli odwołanie, w którym zarzucili, że w decyzji nie rozpoznano statusu tego gruntu, jak również pominięto fakt władania nim i użytkowania go przez Gminę. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] dnia [...] grudnia 2002 r. Zgodził się z argumentacją Wojewody, iż przedmiotowa nieruchomość nie była drogą publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, gdyż nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg wskazanych w art. 2. Dodał też, że przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie obejmuje nieruchomości zajętych pod jakiekolwiek drogi, lecz tylko pod drogi publiczne. Zaś o publicznym charakterze drogi nie przesądza fakt, że jest ogólnie dostępna, lecz musi być zaliczona do tej kategorii dróg w sposób ustawowo określony przepisami ustawy o drogach publicznych. Drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych - jak przedmiotowa nieruchomość - są tylko drogami wewnętrznymi. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.G. wnosiła o uchylenie powyższej decyzji, powołując się na to, iż przedmiotowa część ulicy [...] stanowi w rzeczywistości drogę gminną o znaczeniu lokalnym i brak stosownej uchwały Zarządu Gminy nie może mieć wpływu na stan faktyczny ulicy. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, a stanowią jedynie powtórzenie zarzutów, do których ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - dlatego też wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza w sposób rażący przepisów prawa. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jest prawidłowa. Zgodnie z treścią z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października. 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Tak więc - jedną z przesłanek - musi być fakt zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Ustawa z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych w art. 1 stanowi, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że aby droga była drogą publicznych, to musi być zaliczona do tej kategorii dróg na podstawie ustawy - jest to warunek konieczny. Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca część ulicy [...], nie została zaliczona do tej kategorii dróg, co przesądza o tym, że nie jest to droga publiczna, a więc nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 73 w/w ustawy z dnia 13 października. 1998 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami ) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło