I SA/Wa 743/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-23

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w takim zakresie jest możliwe na podstawie przepisów PPSA, nawet jeśli wnioskodawczyni nie wnosiła o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż jest z nich zwolniona ustawowo.
Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w pogotowiu opiekuńczym. Po odrzuceniu skargi, M. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia majątkowego wynikało, że wnioskodawczyni prowadzi trudną sytuację materialną, pracując nieregularnie i otrzymując niskie dochody oraz alimenty na synów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w pogotowiu opiekuńczym postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 743/12 odrzucił skargę M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w pogotowiu opiekuńczym. W tej sytuacji M. R. wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami. Poza mieszkaniem o powierzchni [...] m² nie posiada ona żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni podkreśliła, że pracuje nieregularnie na podstawie umowy o dzieło i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Nieregularnie otrzymuje też alimenty na synów. Sytuacja majątkowa rodziny jest więc bardzo trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna i nie jest ona w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło