I SA/Wa 745/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wykonania wezwania oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wykonania wezwania Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 grudnia 2010 r. sygn. akt II SAB/Łd 6/10 zobowiązał Wojewodę [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia R. .S. w charakterze strony - w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósl, że R. S. wniósł skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu komunalizacyjnym w charakterze strony. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 28 maja 2009 r. wniósł o uznanie go za stronę postępowania w trybie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mimo upływu terminu rozpoznania sprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie w trybie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest stwierdzenie nieodpłatnego nabycia z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku, przez Gminę C. własności nieruchomości Skarbu Państwa na mocy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Z uwagi na to, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wydania odrębnego aktu o uznaniu bądź nieuznaniu danej osoby za stronę postępowania, organ pismem z dnia 9 września 2009 roku poinformował skarżącego, że stroną postępowania jest jedynie Skarb Państwa i organ gminy. Skarżący jest jedynie najemcą jednego z lokali znajdujących się na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący złożył pismo, którego treść wskazuje, iż jest to zażalenie na bezczynność Wojewody do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ II instancji uznał, że w sprawie nie zachodzi bezczynność organu administracji. Na tej podstawie uznał, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna. Następnie Sąd merytorycznie ocenił kwestię bezczynności organu i wskazał, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że skarżący w dniu 28 maja 2009 roku złożył do organu pismo zatytułowane "Wniosek o uznanie za stronę postępowania". Wniosek ten był kilkakrotnie ponawiany i uzupełniany przez skarżącego – między innymi dnia 2, 15 i 24 czerwca 2009 roku oraz w dniach 2 i 8 września 2009 roku. W treści pisma zatytułowanego "Wniosek o uznanie za stronę postępowania – ciąg dalszy" z dnia 2 czerwca 2009 roku skarżący wspomniał, iż podmiotem zainteresowanym nabyciem nieruchomości od Skarbu Państwa jest Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]. Do wniosku skarżący dołączył m. in. postanowienie o rejestracji Stowarzyszenia i wyciąg ze statutu Stowarzyszenia. Podsumowując Sąd podkreślił, że w aktach znajduje się kilka wniosków skarżącego o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Nadto, w aktach znajduje się dokument, którego treść sugeruje, że z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogło wystąpić także Stowarzyszenie. W tej sytuacji organy powinny podjąć działania mające na ustalenie rzeczywistej woli strony, w szczególności organy powinny jednoznacznie ustalić czy skarżący, powołując się w treści pisma na fakt istnienia Stowarzyszenia, jako osoba uprawniona do reprezentowania tegoż Stowarzyszenia, zamierzał skorzystać z uprawnień określonych w art. 31 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). W związku z treścią ww. wyroku Wojewoda [...] pismem z dnia 17 stycznia 2011 r. skierowanym do R. S. Prezesa Stowarzyszenia [...] wezwał go - na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 54 §1 pkt 3 kpa - jako uczestnika postępowania, aby w terminie 3 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania udzielił informacji, czy z wnioskiem o uznanie za stronę postępowania wystąpił jako osoba reprezentująca Stowarzyszenie i czy zamierzał skorzystać z uprawnień określonych w art. 31 § 1 i § 2 kpa. Wykonując powyższe wezwanie R. S. pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. oświadczył, że w chwili obecnej jego wolą jest, aby uznano go za stronę postępowania jako osobę fizyczną w trybie art. 28 kpa i w tym kierunku wnosi o wydanie rozstrzygnięcia, zgodnie ze wskazaniem Sądu. Dodal, że dopiero po prawomocnym rozsyrzygnięciu tego zagadnienia i w przypadku jego niepomyslności, podjęta zostanie kwestia wstąpienia do postępowania Stowarzyszenia. Wobec treści ww. pisma Wojewoda [...] pismem z dnia 11 lutego 2011 r. odmówił uznania R. S. za stronę postępowania komunalizcyjnego. Następnie zaś decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdził nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę C. z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Ogólnopolskie Stowarzyszenie pismem z dnia 28 lutego 2011 r. wniosło o dopuszczenie go do udziału w postepowaniu komunalizacyjnem w trybie art. 31 § 1 kpa. Jednocześnie R. S. pismem z tego samego dnia “skorygował" treść swojego pisma z dnia 27 stycznia 2011 r. w ten sposób, iż z wnioskiem o uznanie za stronę postępowania komunalizacyjnego wystapił dwutorowo: jako osoa fizyczna oraz jako uprawniony przedstawiciel organizacji społecznej. W odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia Wojewoda [...] pismem z dnia 30 marca 2011 r. poinformował je, że została wydana już decyzja komunalizacyjna – wobec czego wniosek jest bezprzedmiotowy. W dniu 15 kwietnia 2011 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] reprezentowane przez Prezesa R. S. złożyło prośbę o przywrócenie uchybionego terminu do wykonania wezwania z dnia 17 stycznia 2011 r. – wskazując, iż z treści wezwania nie wynika, że było skierowane do Stowarzyszenia, dlatego też odpowiedzi udzielił R. S. jako osoba fizyczna. Postanowieniem z dnia [...] 1maja 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wykonania wezwania z dnia 17 stycznia 2011r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że adresatem powyższego wezwania było Stowarzyszenie reprezentowane przez Prezesa R. D>. Ponadto R. S. w złożonym oświadczeniu woli wyraźnie wskazał, iż wolą jego jest uznanie go za stronę postępowania jako osobę fizyczną, informując przy tym, że kwestia uznania za stronę reprezentowanego przez niego stowarzyszenia zostanie podjęta po rozstrzygnięciu przez organ udziału w postępowaniu R. S. jako osoby fizycznej. Dodał, iż zgodnie z treścią art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 2). Tymczasem w niniejszej sprawie nie nastąpiło uchybienie terminu, ponieważ R. S. występujący w przedmiotowym postępowaniu zarówno jako osoba fizyczna jak i osoba reprezentująca Stowarzyszenie, składając oświadczenie woli z dnia 27 stycznia 2011 r. wypełnił wezwanie organu z dnia 17 stycznia 2011 r. świadomie wskazując, że w postępowaniu administracyjnym chce być uznany za stronę jako osoba fizyczna. Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] złożyło zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, że wezwanie organu nie zawierało pouczenia o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania. Po rozpoznaniu tego zażalenia Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...]styczna 2012 r. utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. odmawiające przywrócenia terminu do wykonania wezwania Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu wskazała, że R. S. w terminie ustosunkował się do przedmiotowego wezwania w sposób uznany przez siebie za właściwy - czyli wykonał czynność procesową, do której został wezwany. Bezprzedmiotowy jest zatem jego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności już wykonanej. Bez znaczenia jest przy tym jego subiektywny pogląd zawarty w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie, warunkujący dalsze czynności procesowe skarżącego. Podkreśliła ponadto, że nawet stojąc na stanowisku merytorycznym skarżącego, przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie został złożony wraz z wykonaniem czynności procesowej dotyczącej wezwania, a nadto złożony został po terminie zakreślonym w art. 58 §2 kpa, co wynika z pisma skarżącego do Wojewody. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Admistracyjnego w Warszawie złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] - wnosząc o uchylenie go w całości i podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podnosząc, że nie jest ona zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Uznając istniejący w niniejszej sprawie stan faktyczny za bezsporny Sąd dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organy administracji, orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r.utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. odmawiające przywrócenia terminu do wykonania wezwania Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Powyzsze wezwanie zostało skierowane do R. S. Prezesa Stowarzyszenia “[...], aby w terminie 3 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania udzielił informacji, czy z wnioskiem o uznanie za stronę postępowania wystąpił jako osoba reprezentująca Stowarzyszenie i czy zamierzał skorzystać z uprawnień określonych w art. 31 § 1 i § 2 kpa. Postepując w ten sposób organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który zobowiązał Wojewodę [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia R. S. w charakterze strony - w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Sąd podniósl, że R. S. wniósł skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Jednocześnie podkreślił, że w aktach znajduje się kilka wniosków skarżącego o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. Nadto, w aktach znajduje się dokument, którego treść sugeruje, że z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu mogło wystąpić także Stowarzyszenie. W tej sytuacji organy powinny podjąć działania mające na ustalenie rzeczywistej woli strony, w szczególności organy powinny jednoznacznie ustalić czy skarżący, powołując się w treści pisma na fakt istnienia Stowarzyszenia, jako osoba uprawniona do reprezentowania tegoż Stowarzyszenia, zamierzał skorzystać z uprawnień określonych w art. 31 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wykonując powyższe wezwanie R. S. pismem z dnia 27 stycznia 2011r. oświadczył, że w chwili obecnej jego wolą jest, aby uznano go za stronę postępowania jako osobę fizyczną w trybie art. 28 kpa i w tym kierunku wnosi o wydanie rozstrzygnięcia, zgodnie ze wskazaniem Sądu. Wobec treści ww. pisma Wojewoda [...] pismem z dnia 11 lutego 2011 r. odmówił uznania R. S. za stronę postępowania komunalizcyjnego. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że R. S. w terminie ustosunkował się do przedmiotowego wezwania - czyli wykonał czynność procesową, do której został wezwany. Następnie Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] reprezentowane przez Prezesa R. S. pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r. (jako uczestnik z pkt. 2) złożyło wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wykonania wezwania z dnia 17 stycznia 2011 r. Zatem z przedmiotowym wnioskiem wystapiło Stowarzyszenie, do którego wezwanie nie było skierowane, gdyż było ono skierowane do R. S., jako wnoszącego skargę w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 6/10. Dlatego też wniosek ten jest bezprzedmiotowy. Poza tym Stowarzyszenie nie wykazało, że zostały spełnione przesłanki z art. 58 kpa. Ponadto w dniu 21 lutego 2011 r. została wydana decyzja komunalizacyjna, zatem postępowanie w sprawie zostało zakończone – co również powoduje, że wniosek jest bezprzedmiotowy. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 września 2012 r., w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1248/11 ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] - uznając, iż organizacja społeczna może domagać się dopuszczenia jej do udziału w sprawie tylko w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne jest w toku. Podsumowując Sąd uznał, że orzeczenia organów obu instancji odpowiadają prawu. Organy wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie zgromadziły i oceniły materiał dowodowy w niniejszej sprawie, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje orzeczenia - zgodnie z art. 107 §3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.