I SA/Wa 745/12

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku O. "[...]" z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi O. "[...]" z siedzibą w C. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wykonania wezwania postanawia odmówić przyznania O. "[...]" z siedzibą w C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania sądowego O. "[...]" z siedzibą w C. nadesłało do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego (k- 117). W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że nie prowadzi działalności gospodarczej, natomiast prowadzi nieodpłatną działalność statutową. Stowarzyszenie wyjaśniło, że nie pozyskało żadnych darowizn, wobec czego nie posiada środków pieniężnych, które by pozwoliły ustanowić odpłatne zastępstwo procesowe. Ze składek członkowskich stowarzyszenie uzyskuje około [...] zł miesięcznie, jednakże z tej kwoty pokrywane są bieżące wydatki. Wnioskodawca podkreślił również, że strona przeciwna jest reprezentowana przez zawodowych prawników. Stowarzyszenie ujawniło, że nie posiada żadnego majątku, ani nie posiada żadnych rachunków bankowych. W związku z wątpliwościami referendarza sądowego dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego wezwaniem z dnia 10 czerwca 2013 r., (k- 168), został on zobowiązany do nadesłania, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania: ostatniego sprawozdania finansowego zawierającego bilans, rachunek wyników oraz informację sporządzaną przez jednostki nie będące spółkami handlowymi, nie prowadzące działalności gospodarczej, według właściwych przepisów o rachunkowości, ostatnio złożonych przez Stowarzyszenie deklaracji podatkowych CIT-8 wraz z załącznikami, zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o nie zgłoszeniu przez Stowarzyszenie prowadzenia rachunku bankowego oraz wykazanie rodzaju i wysokości niezbędnych wydatków ponoszonych miesięcznie przez S. w związku z prowadzoną działalnością oraz wskazanie powodów nie prowadzenia działalności gospodarczej, jak też przyczyn niepodjęcia innych działań mających na celu uzyskanie środków pozwalających na prowadzenie bieżącej działalności S.. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że zostało ono doręczone wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2013 r. (k- 169), a zatem termin do nadesłania dodatkowych dokumentów upłynął w dniu [...] czerwca 2013 r. W terminie tym, jak również do dnia wydania niniejszego postanowienia adresat nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Rozpatrując zatem złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na sytuację majątkową, stan rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez O. "[...]" z siedzibą w C. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić. Stanowisko takie jest w szczególności konsekwencją niewykonania wezwania referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2013 r. Jeszcze raz podkreślić należy, że strona chcąc, aby jej wniosek został rozpoznany merytorycznie ma obowiązek nie tylko dokładnego wypełnienia formularza, ale również wykonania dodatkowych wezwań rozpoznającego taki wniosek. Wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącej, stosownie do treści przepisu art. 246 p.p.s.a., ciążyło na stronie. Z obowiązku tego O. "[...]" z siedzibą w C. nie wywiązało się. Wobec zatem niewykonania nałożonego na skarżącego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę jego sytuacji majątkowej na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.