I SA/Wa 745/13

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odmówić przyznania M. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, skarżący przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...], którzy pozostają jego częściowym utrzymaniu. Wnioskodawca wyjaśnił, że uzyskuje dochód z prowadzonej działalności [...] w wysokości [...] zł brutto. Nie wykazał żadnego majątku. Uzasadniając wniosek dodał, że co miesiąc z zarobków wydatkuje kwotę około [...] zł łącznie, z czego [...] zł wydaje na [...], [...] zł na spłaty [...], [...] zł na wynajęcie [...], [...] zł na wynajęcie [...], oraz [...] zł na spłatę kredytu. Ponadto z dochodu pokrywa koszty świadczeń [...] na jednego z [...] w wysokości [...] zł, i przez połowę miesiąca ponosi dodatkowe koszty [...] w łącznej kwocie około [...] zł. W jego ocenie nie jest w stanie zważywszy na powołane wyżej okoliczności ponieść kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje M. M.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, zasadniczym składnikiem kosztów w każdym postępowaniu sądowym jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł. Obowiązek opłacenia pozostałych kosztów sądowych oraz ich ewentualna wysokość jest uzależniona od przebiegu postępowania sądowego. Większość kosztów sądowych jest niższa niż kwota wpisu (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł). W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych przez stronę dochodów brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie –- [...] zł M. M. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których, co jak wskazano wyżej najwyższa to kwota wpisu w wysokości 200 zł. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego jest również to, że celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu wnioskujących. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca nie pozostaje bez środków do życia. Brak jest zatem obiektywnych podstaw do uznania go za osobę ubogą. Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Na marginesie należy również zaznaczyć, że fakt spłaty zaciągniętych kredytów nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu tychże kredytów nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publiczno - prawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą o jej zdolnościach płatniczych, a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy – szczególnie w całości (post. NSA z 28.06.2005 II GZ 56/05 ). Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.