I SA/Wa 747/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-26

Skład orzekający: Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada nieruchomości, ale nie jest w stanie ich sprzedać w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od tych kosztów?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym. Dotyczy to również sytuacji, gdy osoba ta posiada nieruchomości, ale nie jest w stanie ich sprzedać w terminie umożliwiającym pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
E. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą opłaty adiacenckiej. Skarżący wskazał na niskie dochody z pracy, planowane rozwiązanie stosunku pracy, utrzymanie małoletniej córki oraz posiadanie nieruchomości, których nie jest w stanie sprzedać. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty dotyczące stanu majątkowego i dochodów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. E. M. wnioskiem z 29 maja 2012 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Na jego utrzymaniu pozostaje małoletnia córka. Z dołączonej przez stronę dokumentacji wynika, że skarżący otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 1226 zł (netto). Z powodu złego stanu zdrowia stosunek zatrudnienia, w którym pozostaje skarżący, ma zostać rozwiązany w czerwcu 2012 r. Dowodząc powyższej okoliczności, wnioskodawca przedstawił potwierdzone przez pracodawcę oświadczenie o złożonym przez siebie wypowiedzeniu umowy o pracę. Skarżący zadeklarował posiadanie domu mieszkalnego o powierzchni 90 m², nieruchomości rolnej 4.3 ha oraz nieruchomości budynkowej w zabudowie bliźniaczej (w stanie niewykończonym z powodu braku środków finansowych). Wobec wątpliwości odnoszących się do sytuacji materialnej skarżącego, zarządzeniem z 4 czerwca 2012 r. został on wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie szczegółowych informacji źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał wydruk wyciągu z posiadanego konta bankowego (dostępne środki w dniu 18 czerwca 2012 r. wynosiły na nim 237 zł), zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna (w okresach od 28 stycznia 2004 r. do 28 lipca 2010 r. oraz od 31 stycznia 2011 r. do 20 listopada 2011 r.), kopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2011 r. (kwota osiągniętego przychodu w roku podatkowym – [...] zł) oraz szczegółowe dokumenty dotyczące ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem domu, zakupem samochodów oraz sprzedażą posiadanych nieruchomości budynkowych. W złożonych wyjaśnieniach skarżący wskazał, że wydatki eksploatacyjne gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. 300 zł miesięcznie. Ze środków otrzymanych w ramach pożyczki skarżący opłacił koszty przyłącza elektrycznego. Środki te (2 tys. zł) ma wnioskodawca zwrócić córce w momencie sprzedaży któregokolwiek samochodu lub w razie sprzedaży nieruchomości budynkowych. W odniesieniu do wybudowanych budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej skarżący wskazał, że próbę ich sprzedaży podejmuje od połowy 2009 r., ponawiając bezskutecznie ogłoszenia w prasie i Internecie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony w niniejszej sprawie wniosek uznać należało za uzasadniony, mając na uwadze, że wnioskodawca nie posiada oszczędności, jak też własnych bieżących dochodów w wysokości wystarczającej do poniesienia we własnym zakresie kosztów prowadzonego postępowania sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2012 r. Wymagany w tej sprawie wpis od skargi wynosi, stosownie do doręczonego skarżącemu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z 25 kwietnia 2012 r., - 600 zł, pozostałe opłaty sądowe kształtują się na poziomie stałym (opłata kancelaryjna – 100 zł) lub są kwotą stanowiącą część ułamkową kwoty wpisu (wpis od skargi kasacyjnej – 300 zł). Mając na uwadze wysokość powyższego obciążenia, nie można uznać, by skarżący, którego jedynym źródłem dochodu pozostaje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę (1226 zł), mógł uiścić wskazane wyżej kwoty bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotne znaczenie przy przyjęciu tego rodzaju oceny przypisać należy temu, że źródło uzyskiwanych przez wnioskodawcę środków w czasie, w którym skarżący zobowiązany byłby uiścić wpis sądowy w przypadku odmownego rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyczerpie się w związku z upływem terminu, w jakim ma zostać rozwiązana umowy o pracę, stanowiąca główne źródło dochodów rodziny wnioskodawcy. Rozważając sytuację materialną skarżącego, nie można nie uwzględnić, że posiadane przez stronę zasoby majątkowe nie dają podstaw, by traktować wnioskodawcę jako osobę ubogą. Przeczy temu przede wszystkim okoliczność posiadania przez skarżącego nieruchomości o znacznej wartości. W postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy należało mieć na uwadze jednakże to, że wykazany przez skarżącego fakt niemożności sprzedaży nieruchomości odnoszony do czasu, w którym strona powinna uiścić wymagany wpis od skargi, dowodzi, że składający wniosek, pomimo powzięcia kroków w celu zastosowania się do ciążącego na nim zobowiązania, w wyznaczonym zarządzeniem czasie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło