I SA/Wa 748/12

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. Wyrokiem z 20 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżąca wystąpiła o doręczenie powyższego wyroku z uzasadnieniem, a następnie wnioskiem z 5 listopada 2012 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wypełnionym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne otrzymywane przez skarżącą w wysokości [...] zł. Małżonek skarżącej utrzymuje się z prowadzenia działalności gospodarczej, w obecnym czasie działalność ta, jak wskazano, przynosi jednak stratę. W oświadczeniu zadeklarowano, że skarżąca posiada nieruchomość budynkową (mieszkalną) o powierzchni [...] m², budynek gospodarczy o powierzchni [...] m² oraz działkę o powierzchni [...] m². Do wniosku skarżąca załączyła dokumentację potwierdzającą wysokość otrzymywanego świadczenia oraz wysokość uzyskiwanych przez rodzinę dochodów (PIT 36 i PIT/B), przechodzenie leczenia szpitalnego, ponoszenie wydatków na zakup leków oraz posiadanie zadłużenia. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej należało ocenić na podstawie warunków wymienionych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., albowiem żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, zgłoszone wraz z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie mogło podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest decyzja z zakresu pomocy społecznej, a więc sprawa, w której strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zaistniały brak podstaw prawnych do przyznania skarżącej zwolnienia na mocy orzeczenia sądowego stanowi przyczynę pozostawienia bez rozpoznania wniosku we wskazanym zakresie. Pozostała część zgłoszonego przez skarżącą żądania została oceniona jako uzasadniona wobec wykazania przez wnioskodawczynię, że posiadane przez nią dochody są niewystarczające do poniesienia kosztów postępowania w zakresie ustanowienia zastępstwa procesowego w osobie profesjonalnego pełnomocnika. Poczynione w sprawie ustalenia wskazują, że możliwości finansowe wnioskodawczyni są oparte wyłącznie na środkach uzyskiwanych z otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Wprawdzie może budzić wątpliwości, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 września 2012 r., celowość prowadzenia przez małżonka skarżącej działalności gospodarczej przynoszącej straty, a więc pogłębiającej trudną sytuację materialną rodziny, niemniej okoliczność ta nie wpływa na dopuszczalność przyjęcia, że dochodowość gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącą pozostaje inna od przedstawionej w załączonej do wniosku o prawo pomocy dokumentacji źródłowej. Przedstawione przez skarżącą faktury za leki nie mogą wskazywać na konieczność ponoszenia aktualnie przez wnioskodawczynię wyższych niż przeciętne wydatków na leczenie z tej przyczyny, że faktury te nie odzwierciedlają bieżących wydatków, odnoszą się bowiem do okresu sprzed dwóch lat (luty-grudzień 2010 r.). Zakładając regularność potrzeb odnoszących się do leczenia (zachowania zdrowia), przyjąć należy, że bieżące wydatki, jeżeli są rzeczywiście ponoszone, skarżąca powinna być w stanie w sposób właściwy udokumentować poprzez przedstawienie ostatnio otrzymanych faktur za zakup leków, skoro dotychczasowy sposób leczenia, jak i ponoszone wydatki z tego tytułu, były stale dokumentowane i archiwizowane. W odniesieniu do powyższej kwestii zaznaczyć jednocześnie należy, że prawie wszystkie leki objęte przedstawionymi fakturami zakupu były lekami OTC (dostępnymi bez recepty lekarskiej) dotyczącymi powszechnych dolegliwości (poprawy zdrowia) lub produktami o charakterze nie wyłącznie leczniczym (np. specjalistyczna pasta do zębów, siemię lniane), co powoduje, że wykazane obciążenie finansowe nie w każdym przypadku może być kwalifikowane jako wydatek konieczny. Podobną ocenę należy odnieść do deklarowanego przez skarżącą zadłużenia. Potwierdzeniem tego stanu nie mogą być bowiem dokumenty potwierdzające wystawione wezwania do zapłaty, wszczęcie postępowania egzekucyjnego, czy też decyzje odmawiające umorzenia zadłużenia, jeżeli odnoszą się do zdarzeń sprzed kliku lat. Zaznaczone powyżej względy nie mają jednak bezpośredniego wpływu na ocenę sytuacji finansowej skarżącej w związku z tym, że deklarowane przez wnioskodawczynię dochody pozostają względnie niskie. Pominięcie przywołanych wyżej okoliczności, jako niepływających na zdolności płatnicze, nie może zatem dezaktualizować stwierdzenia, że nałożenie na skarżącą wymogu opłacenia we własnym zakresie kosztów zastępstwa procesowego czyniłoby prawdopodobnym powstanie uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu, jeżeli wyłącznym źródłem utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne wnioskodawczyni. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.