I SA/Wa 75/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje pięcioosobową rodzinę z dochodów z umowy zlecenia i prowadzenia gospodarstwa rolnego, wykazuje brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego dochody z umowy zlecenia, które w pierwszej kolejności służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb jego pięcioosobowej rodziny, są niewystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Wyjaśnienia dotyczące braku możliwości wygospodarowania środków z dochodów z gospodarstwa rolnego, ze względu na znaczne nakłady i straty, zostały uznane za wiarygodne. Sytuacja życiowa członków rodziny, determinowana wiekiem i trudną sytuacją na rynku pracy, nie pozwala na oczekiwanie dodatkowych środków z ich pracy zarobkowej.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca oświadczył, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z jego dochodów z umowy zlecenia oraz z gospodarstwa rolnego, które generuje straty. Wskazał na znaczne wydatki związane z produkcją rolną i stratami spowodowanymi przez zjawiska atmosferyczne. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca oświadczył, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z jego dochodów uzyskiwanych z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł brutto. Podał ponadto, że jest właścicielem domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej ([...] ha) oraz wskazał, że nie osiąga zysków z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych poświadczających deklarowaną sytuację finansową, w piśmie z dnia 23 lutego 2014 r., skarżący oświadczył, że nikt z członków jego rodziny nie korzysta z pomocy społecznej, zaś na jego utrzymaniu pozostają dwaj bezrobotni synowie (wg zaświadczeń z powiatowego urzędu pracy – k. 60 i 61), niepracująca żona oraz niepełnoletnia córka. Skarżący wskazał, że uzyskiwane przez niego dochody z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości [...] zł (wg decyzji z [...] listopada 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – k. 48) w całości przeznaczane są na zakup paliwa, nawozów oraz środków ochrony roślin na potrzeby produkcji rolnej. Przedstawione przez stronę zaświadczenie organu gminy o wysokości dochodów osiągniętych w 2012 r. z prowadzonego gospodarstwa rolnego ([...] zł - k. 45) nie wskazuje, w ocenie strony, wysokości dochodu rzeczywiście osiągniętego. Brak dochodów z tytułu prowadzenia dzielności rolniczej skarżący połączył ze stratami, jakie poniósł w 2013 r. m.in. w związku z gradobiciem oraz, z jednej strony ze znacznymi wydatkami ponoszonymi na nawozy i olej napędowy, z drugiej strony zaś ze spadkiem cen produktów rolnych. Z załączonego do akt sprawy protokołu oszacowania strat (k. 46) wynika, że procent strat w uprawach rolnych w 2013 r. w gospodarstwie wyniósł [...] %. Przedstawione przez stronę kopie zeznań podatkowych wskazują na osiąganie przez skarżącego w latach 2011-2012 dochodu z dwóch źródeł w wysokości, odpowiednio, [...] zł oraz [...] zł. Wyciągi z rachunku bankowego skarżącego poświadczają wpływ na konto strony kwot [...] zł w listopadzie oraz grudniu 2013 r. oraz kwoty [...] zł w styczniu 2014 r. tytułem wypłaty wynagrodzenia. Odnosząc się do wezwania sądowego w zakresie, w jakim dotyczyło ono przedstawienia wykazu oraz kwot wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne skarżący oświadczył zaś, że wysokość jego wydatków stałych (prąd, woda, telefon, zakup opału na zimę, odzież i materiały szkolne, podstawowe produkty spożywcze) przewyższa wysokość osiąganych dochodów. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznawany wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie ocenić należało jako uzasadniony, gdyż wnioskodawca w sposób rzetelny wykazał, że środki finansowe uzyskiwane przez niego tytułem wynagrodzenia za pracę świadczoną na podstawie umowy zlecenia w wysokości [...] zł netto, które w pierwszym rzędzie służyć muszą zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych jego pięcioosobowej rodziny, są niewystarczające do pokrycia wydatków związanych z wszczętym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Wyjaśnienia skarżącego dotyczące braku możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów opłat sądowych oraz działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego należało uznać za wiarygodne, gdyż zostały one uprawdopodobnione załączonymi do wniosku dokumentami wskazującymi zarówno na ponoszenie przez stronę znacznych nakładów na prowadzone gospodarstwo rolne (faktury VAT za olej napędowy – k.52-59), jak i na wysokość i zakres szkód w uprawach rolnych, związanych z występowaniem niekorzystnym zjawisk atmosferycznych (protokół oszacowania strat – k. 46). Skarżący dowiódł ponadto, że ze względu na sytuację życiową członków swojej najbliższej rodziny, determinowaną ich wiekiem oraz trudną sytuacją na rynku pracy, nieuprawnione byłoby oczekiwanie, że jego budżet domowy może zostać w zasilony w najbliższym czasie dodatkowymi środkami pozyskanymi dzięki pracy zarobkowej jego domowników. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło