I SA/Wa 750/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi H. Ż. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania za nieruchomość 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. L. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W., przy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Decyzją z dnia [...] marca 2008 roku nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania H. Ż. (w decyzji błędnie wskazano [...]) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod rozbudowę ul. [...] na odcinku od ulicy [...] do granic miasta w ciągu drogi krajowej nr [...] prawa własności nieruchomości położonej w K., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność Z. K. w [...] częściach, T. P. w [...] częściach, H. Ż. w [...] częściach, A. Ż. w [...] częściach, A. Ż. w [...] częściach oraz S. Ż. w [...] częściach, ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł, a także termin wydania nieruchomości i termin wypłaty odszkodowania – uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. w pkt [...] i orzekł o zobowiązaniu Prezydenta Miasta K. do wypłaty ustalonego w pkt [...] odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. w pkt [...] i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. w pkt [...] i określił termin wydania przedmiotowej nieruchomości Prezydentowi Miasta K. na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Nieruchomość położona w K., oznaczona jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha została przeznaczona pod rozbudowę ul. [...] na odcinku od ulicy [...] do granic miasta w ciągu drogi krajowej nr [...] decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r., o ustaleniu lokalizacji drogo krajowej. Wnioskiem z dnia [...] września 2006 r., Prezydent Miasta K., wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, póz. 721 ze zm.). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w K., obręb[...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność kilku współwłaścicieli oraz ustalił odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł, a także termin wydania nieruchomości i termin wypłaty odszkodowania. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Minister Infrastruktury wskazał , że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte i przeprowadzone prawidłowo. Dla potrzeb postępowania administracyjnego został sporządzony operat szacunkowy określający wartość wywłaszczanej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha. Wartość wywłaszczanej nieruchomości określono na kwotę [...] zł i w tej wysokości Wojewoda [...] przyznał odszkodowanie. Analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu z opinii biegłego. Organ podkreślił również , że rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym uwzględnił fakt , iż zgodnie z wypisem z księgi wieczystej i rejestrem gruntów, przedmiotowa nieruchomość to [...] oraz prawidłowo określił sposób użytkowania nieruchomości, funkcje terenów sąsiednich jako [...] skoro [...]. Ponadto stwierdził, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, póz. 721 ze zm.) w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi. Przepis art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, póz. 115) wskazuje, iż w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg krajowych jest prezydent miasta. Tak więc podmiotem uprawnionym do nabycia nieruchomości i zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest w niniejszej sprawie Prezydent Miasta K., nie zaś Dyrektor Miejskiego zarządu Dróg. wykonujący jedynie zadania zarządcy drogi stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W związku z powyższym organ orzekł reformatoryjnie w zakresie dotyczącym właściwego określenia zarządcy drogi. Poza tym Minister Infrastruktury podał, że zgodnie z art. 132 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mającymi odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie, wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty, a do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie zaś z art. 123 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ostateczna decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Powyższe zapisy normują kwestie związane z wykonaniem decyzji wywłaszczeniowe - odszkodowawczej. Nie są to jednak kwestie rozstrzygane w drodze decyzji, a zatem brak jest podstaw prawnych do umieszczenia ich w osnowie decyzji. Kwestie te powinny znaleźć miejsce w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wymagało to zatem również reformatoryjnego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. Ż. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 129 i art. 131 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych- przez błędną ich interpretację, a ponadto naruszenie art. 107 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona na tej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 grudnia 2006 roku. W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z art. 23, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) . Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku wprowadziły szczególny tryb pozyskiwania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Szczególny charakter ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynikający z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych pod pasy drogowe, następuje na wniosek GDDK i A, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty GDDKiA dotyczącej zawarcia umowy. Stosownie zaś do treści art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna, na wniosek i wydaje decyzje w jego toku wojewoda. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w przepisach odrębnych określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali lub innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia doręczenia decyzji właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Według zaś art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wartość nieruchomości oceniają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały spełnione. Z akt wynika bowiem, że wywłaszczenie działek nr [...] i nr [...] nastąpiło na cel publiczny – rozbudowę ulicy [...] w K. na odcinku od ul. [...] do granic miasta w ciągu drogi krajowej nr [...], co wynika z ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 roku o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji polegającej na rozbudowie ulicy [...] w K. na odcinku od ul. [...]. do granic miasta, w ciągu drogi krajowej nr [...], do parametrów [...]. W decyzji tej powyższa lokalizacja została przewidziana nieruchomościach in. na przedmiotowych działkach nr [...] i [...] . Miejski Zarząd Dróg w K. przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego przedstawił współwłaścicielom przedmiotowych działek ofertę nabycia nieruchomości w drodze umowy (pisma z dnia [...] listopada 2005 r. i z dnia [...] czerwca 2006 roku), a po bezskutecznym upływie do zawarcia umowy (pismo Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 roku, w którym wyznaczono jako ostateczny termin zawarcia umowy [...] października 2006 r.), organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działek nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha (zawiadomienie z dnia [...] lutego 2007 roku). W dniu [...] marca 2007 roku, po przeprowadzeniu w dniu [...] lutego 2007 roku wizji lokalnej, rzeczoznawca majątkowy U. P. sporządziła wycenę działek nr [...] i[...] . W dniu [...] kwietnia 2007 roku Wojewoda [...] przeprowadził rozprawę z udziałem skarżącej H. Ż. oraz współwłaścicieli Z. K. i A. Ż. Zdaniem sądu należy uznać za prawidłowe stanowisko organów, że w niniejszej sprawie wycenę nieruchomości przeprowadzono zgodnie z wymogami art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku (według stanu faktycznego nieruchomości istniejącego na gruncie w dniu wydania decyzji lokalizacyjnej) szacując grunt przeznaczony pod drogi publiczne, w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej, a więc z zachowaniem reguł określonych w art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z § 36 ust. 1 ww. rozporządzenia przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych i zajętych pod drogi publiczne rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Rzeczoznawca do porównań przyjął - z rynku właściwego ze względu na położenie szacowanej nieruchomości tj. ul [...], [...] i [...]. – [...] nieruchomości podobne , które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których były znane ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Należy również zauważyć, ze cena przedmiotowych działek została na kwotę [...] zł/m2, która jest wyższa od średniej ceny nabywanych działek, określonej na kwotę [...] zł/m2. Natomiast nieścisłość w sporządzonym operacie szacunkowym polegającą na określeniu, że będące przedmiotem wywłaszczenia działki wg Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Miasta K., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta K. z dnia [...] października 2000 roku znajduje się na terenach [...], gdy w rzeczywistości te działki położone są w liniach rozgraniczających drogi krajowej nr[...], nie ma wpływu na uznaniu jego prawidłowości. Kwestia przeznaczenia przedmiotowych działek została wyjaśniona przez organ odwoławczy na podstawie fragmentu załącznika graficznego do ww. studium. Prawidłowo rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym uwzględnił fakt, że wg wypisu z rejestru gruntów i księgi wieczystej przedmiotowa nieruchomość to [...] oraz prawidłowo określił sposób użytkowania nieruchomości, funkcje terenów sąsiednich. Te fakty mają wpływ na wysokość oszacowania, gdyż cena nieruchomości zależy od jej przeznaczenia i jest różna dla nieruchomości budowlanych, inna dla nieruchomości rolnych a jeszcze inna dla nieruchomości drogowych. Tym samym zarzuty skarżącej dotyczące sposobu wyceny i prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należy uznać za chybione. Należy przy tym zaznaczyć, ze wybór metody i techniki szacowania należy do rzeczoznawcy majątkowego, co nie oznacza, że rzeczoznawca działa tu w sposób dowolny. Wybór podejścia i metod szacowania nieruchomości rzeczoznawca obowiązany jest uzasadnić, co uczyniono w przedmiotowej sprawie, bowiem uwzględniono jej rodzaj, położenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, jej stan i przeznaczenie. W świetle zebranego materiału dokumentacyjnego, podniesione zarzuty w skardze należy uznać za niezasadne. Nie są zasadne również inne zarzuty podniesione skardze. Podniesione tam zarzuty dotyczą postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego działek nr [...] i [...]( z akt sprawy wynika , że są to [...]), ale postępowanie to nie zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji. Zatem kwestie związane z przyznaniem działki zamiennej ewentualnie wykupu części działki [...] w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku będą mogły być podnoszone w postępowaniu dotyczącym wywłaszczenia działek nr [...] i [...], nie mogą być natomiast poddawane ocenie przez sąd w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyżej omówione okoliczności, zaskarżona decyzja, jest zgodna z prawem, zaś w toku postępowania organy obydwu instancji stosowały prawidłowo przepisy procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.