I SA/Wa 751/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-07

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Tomasz Szmydt, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny osoby prawnej, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ma prawo do przekształcenia tego prawa w prawo własności, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 29/13?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca, jako następca prawny Rządu [...], który był użytkownikiem wieczystym nieruchomości w związku z działalnością gospodarczą, nie ma prawa do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 29/13, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przyznawały to uprawnienie osobom prawnym, które nie miały go przed wejściem w życie nowelizacji z 2011 r., a Rząd [...] w polskim prawie cywilnym jest traktowany jako osoba prawna.
Stan faktyczny
Skarżąca H. P. wniosła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Wniosek został odrzucony przez Zarząd Dzielnicy, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ I instancji uznał, że skarżąca nie spełnia przesłanek ustawy z 2005 r., ponieważ w kluczowym momencie użytkownikiem wieczystym był Rząd [...], a nie osoba fizyczna. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym niezwłoczne załatwienie sprawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Tomasz Szmydt (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. H. P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], utrzymującą w mocy w decyzję Zarządu Dzielnicy z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr[...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] zostało ustanowione na rzecz S. w dniu [...] czerwca 1990r umową zawartą w formie aktu notarialnego nr rep.[...]. Na podstawie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynku zawartej w dniu [...] lipca 1993r. w formie aktu notarialnego Rep. [...] użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości stały się osoby fizyczne. Na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] kwietnia 2000r. w formie aktu notarialnego Rep A nr [...] użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości został Rząd [...]. Na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] października 2007r. w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] użytkownikiem wieczystymi przedmiotowej nieruchomości została H. P. W dniu 5 października 2012r. H. P. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012r., poz. 83). W dniu 10 marca 2015r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem sygn. akt K 29/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015r. sygn. akt K 29/13 orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przytoczonych przepisów, tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83). W dniu [...] maja 2015 r. Zarządu Dzielnicy [...] decyzją nr [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 13 października 2005r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej ul. [...] był Rząd [...], a nie osoba fizyczna, a co za tym idzie nie została spełniona przesłanka art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w brzmieniu przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 28 lipca 2011r. W dniu 3 czerwca 2015 r. radca prawny D. D. pełnomocnik H. P. wniosła odwołanie. W odwołaniu wskazała, że w jej przekonaniu wskazany wyrok dotyczy tylko nieruchomości osób fizycznych, które uzyskały użytkowanie wieczyste na prowadzenie działalności gospodarczej, tymczasem przedmiotowa nieruchomość wykorzystywanie jest nieprzerwanie dla realizacji celów mieszkaniowych. Ponadto zakwestionowała termin załatwienia sprawy oraz upoważnienie osoby, która wydała decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu 10 marca 2015r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem sygn. akt K 29/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015r. Sygn. akt K 29/13 orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisów tj. art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110). Nowelizacja w ocenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie, w jakim dotyczyła nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego, była niezgodna z art. 165 ust. 1 Konstytucji gwarantującym samodzielność samorządu terytorialnego. Organ wskazał, że w związku z publikacją wyroku art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 3 powinny być stosowane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 9 października 2011 r. Oznacza to, że podmiotami uprawnionymi do skutecznego przekształcenia są osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. W praktyce oznacza to, że przekształcenie nie będzie już możliwe na rzecz osób prawnych oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, jeżeli nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste w związku z tą działalnością. Dodatkowo na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 2 ustawy z wnioskiem o przekształcenie mogą wystąpić również spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Organ podkreślił, że pojęcie "podmiot prawa międzynarodowego" jest pojęciem wyłącznie z dziedziny prawa publicznego, państwo obce występując w obrocie cywilnym jest osobą prawną. Jeśli zaś w obrocie cywilnym występuje jako osoba prawna to brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie obowiązują jej w zakresie nabycia nieruchomości inne reguły niż pozostałe zagraniczne osoby prawne. Wobec powyższego H. P. będącej następcą prawnym zagranicznej osoby prawnej prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie przysługuje. W zakresie pozostałych zarzutów Kolegium wskazało, iż organem właściwym w I instancji w sprawie wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, wezwań i zawiadomień w postępowaniach dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości stanowiących własność W., położonych na terenie Dzielnicy M. w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012r., poz. 83), zgodnie § 7 pkt 15 lit. c Uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2008r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] ze zm.) i § 50 ust. 1 Statutu [...] jest obecnie organ wykonawczy Dzielnicy M. tj. Zarząd Dzielnicy M. Do załatwiania w/w spraw Zarząd Dzielnicy M. upoważnił K. R. - Zastępcę Burmistrza Dzielnicy M. Uchwałą Nr [...]. W zakresie zarzutu nieterminowego prowadzenia postępowania w sprawie Kolegium wskazało, że stronie służy zażalenie do organu administracji państwowej wyższego rzędu w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów dotyczących terminu załatwienia sprawy rodzi uprawnienie strony do występowania z określonymi w przepisach środkami prawnymi w szczególności także skargi na bezczynność, zatem brak podstaw do uznania by istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w toku postępowania odwoławczego, który stanowi innego rodzaju środek zaskarżenia. H. P. reprezentowana przez r.pr. D. D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2016 r. [...], utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy M. z dn. [..] maja 2015 r. odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul.[...]. Skarżąca wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., oznaczonej Nr [...], z dnia [...] marca 2015 r., zarzucając jej : 1. rażące naruszenie prawa materialnego poprzez rozpatrzenie wniosku Skarżącej z dn. 5 października 2012 r. wg przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ( Dz. U. z 2012r. poz.83 ), z naruszeniem treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. , 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1 oraz 36 § 1 i 2 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez nie załatwienie sprawy niezwłocznie (ani też w innych obowiązujących organ terminach przewidzianych w w/w przepisach k.p.a.), a tym samym niezgodnie z obowiązującymi w tych terminach przepisami o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - co w konsekwencji skutkowało wydaniem dopiero w maju 2015 r. decyzji niezgodnej z prawem, z rażącym naruszeniem tego prawa oraz słusznego interesu skarżącej, czyli przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej. Skarżąca podnosiła, że w dniu 5 października 2012 r. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...], w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r.,poz.83). Postępowanie to było zawieszone. Po wniosku skarżącej o jego podjęcie, złożonego w listopadzie 2015 r., organ pozostawał w zwłoce mimo braku przeszkód do niezwłocznego wydania decyzji. Tym samym skarżąca pozbawiona została uprawnienia wynikającego z przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012r.,poz.83), które wówczas nie budziły wątpliwości. Dopiero w dniu 14 maja 2015 r. organ, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015r. wydał zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżącej organ ponadto błędne zastosował orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2015 r. do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Z literalnego brzmienia tego orzeczenia jednoznacznie wynika, iż Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją art.1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U z 2012 r. poz.83) jedynie w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187.poz.1110) . Ustawa ta weszła w życie w dniu 9 października 2011 r., a skarżąca jako następca prawny s., zgodnie z art. 1 ust. 2pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. takie uprawnienie przed datą 9 października 2011 r. posiadała i posiada je nadal. Skarżąca podkreśla, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki ustanowione zostało w 1990 r. na rzecz S. i w wyniku kolejnego jego zbywania, bez żadnej przerwy czy też zmiany celu na jaki grunt był oddany w użytkowanie wieczyste i faktycznie wykorzystywany - ostatecznie od dnia 5 października 2007 r. takie prawo posiada skarżąca. Każdy z kolejnych nabywców tej działki zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego o przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego (art.243 k.c. w zw. z art.140 k.c.) nabywał uprawnienia przysługujące pierwotnie spółdzielni mieszkaniowej, w tym uprawnienie żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przepisy prawa nie ograniczają w żaden sposób sukcesji prawnej w tym zakresie. Dlatego następstwo prawne skarżącej, po spółdzielni mieszkaniowej, która na terenie oddanymi w użytkowanie wieczyste zbudowała budynek mieszkalny z garażem stojące bez zmian do dzisiaj, nie budzi wątpliwości. Nie ma tu także znaczenia fakt, podnoszony przez organ, że jednym z następców spółdzielni mieszkaniowej w określonym czasie była osoba prawna czyli Rząd [...]. Podobnie przepisy w/w ustawy ( art. 1 ust. 3 w części nie zakwestionowanej prze T.K.) nie zawierały i nie zawierają żadnych ograniczeń w tym zakresie. Trybunał Konstytucyjny nie pozbawił omawianego prawa takich osób jak skarżąca lub wyżej wymieniona osoba prawna, precyzując zakres niezgodności art. 1 ust.3 w/w ustawy z art. 2 Konstytucji tylko co do osób , które nie miały omawianego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz.110), czyli przed dniem 9 października 2011 r. Natomiast skarżąca, takie prawo posiadała i posiada jako kolejny i aktualny następca prawny S. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przeprowadzając kontrolę sprawy w ramach wskazanych kryteriów uznać należało, że skarga podlegała oddaleniu. Dnia [...] maja 2015 r. Zarządu Dzielnicy [...] decyzją nr [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul.[...]. Organ prawidłowo przyjął, że skoro w dniu 13 października 2005r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej ul. [...] był Rząd [...], a nie osoba fizyczna nie została spełniona przesłanka art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w brzmieniu przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 28 lipca 2011r. Dnia 10 marca 2015r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem sygn. akt K 29/13, sprostowanym postanowieniem z dnia 25 marca 2015r. Sygn. akt K 29/13 orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisów tj. art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110). W dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji organy te miały obowiązek uwzględnić stan prawny na datę wydawania przedmiotowych decyzji. Powyższe było niezależne od daty złożenia wniosku i od czasu trwania postępowania. Trybunał Konstytucyjny w ww. orzeczeniu wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2011 r., osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu z 2005 r. Trybunał podkreślił, że z punktu widzenia własności podmiotów publicznych największe znaczenie ma rozszerzenie podmiotowe, które nawet Marszałek Sejmu, wnioskujący o uznanie konstytucyjności kwestionowanego przepisu, określił jako "radykalne". W istocie obejmuje ono: - osoby fizyczne inne niż te, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę i nieruchomości rolnych, - ogół osób prawnych, oprócz spółdzielni mieszkaniowych oraz osób prawnych, które 13 października 2005 r. były właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, - osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi podmiotów, które uzyskały możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy nowelizującej z 2011 r. Sytuacja podmiotów wskazanych w art. 1 ust. 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. stanowi pochodną uprawnień nabytych na podstawie art. 1 ust. 1 i dlatego nie wymaga odrębnej oceny konstytucyjnej. W ocenie Trybunału, radykalizm zmiany, która dokonała się mocą kontrolowanego przepisu ustawy nowelizującej z 2011 r., polega przede wszystkim na objęciu uwłaszczeniem wszystkich osób prawnych, podczas gdy do tej pory - co do zasady - uprawnionymi były spółdzielnie mieszkaniowe. Ponadto istotnie rozszerzono krąg osób fizycznych, które mogą skorzystać z przekształcenia. Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., uprawnienie do przekształcenia przysługiwało osobom fizycznym, wskazanym przez ustawodawcę według dających się zidentyfikować, obiektywnych kryteriów. Po nowelizacji uprawnienie obejmuje wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od sposobu nabycia prawa użytkowania wieczystego i korzystania z tego prawa. Rozszerzenie przedmiotowe polega na tym, że ustawodawca całkowicie oderwał uwłaszczenie od celu, na jaki przeznaczona jest nieruchomość. Uwłaszczenie obejmuje zatem wszystkie nieruchomości (niezależnie od ich przeznaczenia) i ogół podmiotów prawnych (osoby fizyczne i osoby prawne), pod warunkiem przysługiwania im (ich poprzednikom prawnym) użytkowania wieczystego 13 października 2005 r. Rozszerzenie czasowe uwłaszczenia nie dotyczy daty powstania stosunku prawnego, polega natomiast na zniesieniu daty końcowej, do której podmioty uprawnione mogą zgłaszać swe żądanie. Według art. 1 ust. 5 ustawy o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym brzmieniu, datą tą był 31 grudnia 2012 r. Ponieważ ustawa nowelizująca z 2011 r. przepis ten usunęła, obecnie nie ma terminu ograniczającego zgłaszanie żądań. Po przeanalizowaniu przebiegu prac legislacyjnych Trybunał stwierdził, że - w odróżnieniu od poprzednich ustaw określających coraz szerszy krąg osób uprawnionych do uwłaszczenia - w przypadku rozszerzenia ocenianego w niniejszej sprawie nie sposób wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a co za tym idzie - nie sposób ustalić racji uprzywilejowania przez ustawodawcę właśnie tych podmiotów kosztem własności publicznej. Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją. Organ słusznie zatem podkreślił, że pojęcie "podmiot prawa międzynarodowego" obejmujący zbywcę nieruchomości (Rząd [...]) jest pojęciem wyłącznie z dziedziny prawa publicznego, państwo obce występując w obrocie cywilnym jest osobą prawną. Jeśli zaś w obrocie cywilnym występuje jako osoba prawna to brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie obowiązują jej w zakresie nabycia nieruchomości inne reguły niż pozostałe zagraniczne osoby prawne. Wobec powyższego H. P. będącej następcą prawnym zagranicznej osoby prawnej prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie przysługuje. Nie można przy tym zgodzić się z teza skarżącej, że jest ona następcą prawnym S. a zatem przysługuje jej sporne prawo. W ocenie Sądu następstwo prawne dotyczy nabycia praw i obowiązków wynikających z aktu prawnego zawartego pomiędzy zbywcą a nabywcą czyli H. P. a Rządem [...]. H. P. nie nabyła przedmiotowej nieruchomości od S. Rząd [...] jest natomiast w polskim prawie cywilnym traktowany jako osoba prawna. Przedstawiona argumentacja wskazuje w ocenie Sądu na bezpodstawność zarzutów naruszenia prawa materialnego zawartych w punkcie pierwszym skargi. Skarżąca zarzucała również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1 oraz 36 § 1 i 2 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez nie załatwienie sprawy niezwłocznie (ani też w innych obowiązujących organ terminach przewidzianych w w/w przepisach k.p.a.), a tym samym niezgodnie z obowiązującymi w tych terminach przepisami o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - co w konsekwencji skutkowało wydaniem dopiero w maju 2015 r. decyzji niezgodnej z prawem, z rażącym naruszeniem tego prawa oraz słusznego interesu skarżącej, czyli przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej. Zarzuty te okazały się bezpodstawne. W zakresie zarzutu nieterminowego prowadzenia postępowania w sprawie organ prawidłowo wskazał, że stronie służy zażalenie do organu administracji państwowej wyższego rzędu w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Naruszenie przepisów dotyczących terminu załatwienia sprawy rodzi uprawnienie strony do występowania z określonymi w przepisach środkami prawnymi w szczególności także skargi na bezczynność. Natomiast brak jest podstaw do uznania by istniały podstawy do uchylenia z tej przyczyny zaskarżonych decyzji. Odwołanie złożone do organu II instancji oparte o argumentację nieterminowego rozpoznania sprawy nie mogło skutkować podważaniem prawidłowej merytorycznie decyzji. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło