I SA/Wa 754/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań Prokuratora [...] w W. oraz Prezydenta W. działającego w imieniu Skarbu Państwa, od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wydanej w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uwłaszczenia [...] d. [...] SA działką nr [...]położoną w W. przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Wojewoda [...]działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzja z dnia [...] września 2003 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] dawny [...] SA prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m² oraz nieodpłatne nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie. Od decyzji tej odwołania złożyli: [...] Organizacja [...], Muzeum [...] W. oraz Prezydent W. działający jako organ gminy. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze wobec wniesienia ich przez podmioty nieposiadające przymiotu strony. W wyniku skarg na decyzję Ministra Infrastruktury, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: - prawomocnym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1264/05 odrzucił skargę Muzeum [...], - prawomocnym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1287/05 oddalił skargę [...] Organizacji [...], - prawomocnym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1288/05 odrzucił skargę Muzeum [...] W. Pismem z dnia 29 marca 2007 r. [...] Organizacja [...], działając przez pełnomocnika Dyrektora Muzeum [...], wniosła o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania wobec braku przymiotu strony, a rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego. Skarga [...] Organizacji [...] na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została oddalona wyrokiem z dnia 11 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1826/07 (wyrok nieprawomocny). Pismem z dnia 9 stycznia 2007 r. Prokurator [...] w W. wniósł sprzeciw od decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. wskazując na art. 184 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. wznowił z urzędu postępowanie uwłaszczeniowe, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji uwłaszczeniowej. Od decyzji tej odwołania złożyli Prokurator [...] w W. oraz Prezydent W. - działający w imieniu Skarbu Państwa. Rozpatrując to odwołanie, Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że wznowienie postępowania nastąpiło z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, i na ten przepis wskazał Prokurator [...] w W.. Z przepisu tego wynika, że wznawia się postępowanie, jeśli decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Prokurator zarzuca decyzji uwłaszczeniowej nieuzyskanie uprzedniej zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wskazując na art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podtrzymano to w odwołaniach, a zarazem wskazano też na obowiązujący wcześniej art. 35 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach, wymagający uzyskania zgody Ministra Kultury i Sztuki. Minister Infrastruktury stwierdził również, że uwłaszczenie, o którym mowa w art. 200 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nastąpiło ex lege, z dniem 5 grudnia 1990 r. i nie zawiera żadnych uwarunkowań co do potrzeby dodatkowej zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków lub wcześniej zgody Ministra Kultury i Sztuki. Oznaczałoby to możliwość kwestionowania (sprzeciwiania się) wyraźnej woli ustawodawcy o zaistniałym przekształceniu praw (prawa zarządu w prawa rzeczowe). Zresztą powołany przepis art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu wówczas obowiązującym, odnosi się do sprzedaży, zamiany, darowizny lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków i jest ujęty w dziale II ustawy dotyczącym tych kwestii, a nie w dziale I - Przepisy ogólne. także decyzja uwłaszczeniowa nie niweczy ani nie narusza skutków wpisania danego obiektu do rejestru zabytków. Art. 200 ust. 1 jest kontynuacją poprzedniego art. 2 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 423 z późn. zm.). Wówczas, przy uwłaszczeniu, Minister Kultury i Sztuki podniósł również konieczność uzyskiwania jego zgody, z powołaniem się na art. 35 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach. Rozpatrując skargę Ministra Kultury i Sztuki na wydana w tym zakresie decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 1996 r. sygn. akt I SA 373/95 skargę oddalił (ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 80) wskazując, że zgoda taka z oczywistych względów wyłącza stosowanie wymienionego przepisu, gdy przeniesienie własności zastępuje z mocy prawa. Niniejsza sprawa jest w tym zakresie podobna co do braku potrzeby zgody organu konserwatorskiego przy wydawaniu decyzji uwłaszczeniowej. Zdaniem Ministra Infrastruktury nie zaistniał przypadek, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, należało więc, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia poprzednio wydanej decyzji. A skoro nie zaistniała przyczyna wznowienia, nie było podstaw do rozpoznawania sprawy we wszystkich innych kwestiach merytorycznych odnoszących się do uwłaszczenia, gdyż byłoby to niezgodne z art. 151§ 1 pkt 2 kpa. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Prokuratura [...] w W.; zarzucając naruszenie art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że nie miał on zastosowania przy wydawaniu decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2003 r., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. wydaną w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uwłaszczenia [...] d. [...] SA działką nr [...] położoną w W. przy ul. [...] - odmawiającą uchylenia decyzji uwłaszczeniowej. 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 4. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 kpa, na który to przepis wskazał Prokurator Apelacyjny w W. w sprzeciwie od decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli decyzja ta wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. 5. W skardze, zaskarżonej decyzji odmawiającej uchylenia decyzji uwłaszczeniowej, zarzucono naruszenie art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), zgodnie z którym sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. 6. Decyzja "uwłaszczeniowa", czyli decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. stwierdzająca nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] d. [...] SA prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W. przy ul. [...] i oznaczonego jako działka nr [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie, została wydana na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten dotyczy stwierdzenia nabycia z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.) z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków. Sąd podziela stanowisko organu, że uwłaszczenie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, następuje ex lege z dniem 5 grudnia 1990 r., i przepis ten nie zawiera żadnych uwarunkowań co do potrzeby dodatkowej zgody konserwatora zabytków, ponieważ oznaczałoby to możliwość sprzeciwiania się jednoznacznej woli ustawodawcy przekształcenia istniejącego prawa zarządu w prawo rzeczowe. Zwrot "z mocy prawa" oznacza - "po spełnieniu przesłanek ustawowych", bez żadnych dodatkowych warunków. Dlatego też, zdaniem Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że jeżeli zostaną spełnione ustawowe przesłanki określone w tym przepisie (art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) - uwłaszczenie nastąpi z mocy prawa, bez konieczności uzyskiwania uprzedniej zgody konserwatora zabytków. Należy również podkreślić, że art. 13 ust. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakładający obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków przed dokonaniem czynności cywilnoprawnych w nim wymienionych - nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem przepis ten nie dotyczy uwłaszczenia następującego w trybie administracyjnym, z mocy prawa, lecz dotyczy czynności cywilnoprawnych w nim wymienionych: sprzedaży, zamiany, darowizny i oddania w użytkowanie wieczyste, uregulowanych w przepisach kodeksu cywilnego. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.