I SA/Wa 754/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Maria Tarnowska Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [..], po rozpoznaniu odwołania A. H., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] przyznającą P. H. jednorazowo pomoc materialną – stypendium szkolne w formie rzeczowej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 90 d ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] przyznał P. H. jednorazowo pomoc materialną – stypendium szkolne w formie rzeczowej o charakterze edukacyjnym, odpowiadającą wartości [...] zł. Stypendium to miało obejmować zakup podręczników, obuwia sportowego i pokrycie kosztów w zajęciach. A. H. – matka P. H. wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej nieprawidłowe ustalenie kwoty stypendium oraz niewłaściwy sposób realizacji tego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku rozpoznania odwołania A. H., decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] przyznającą P. H. jednorazowo pomoc materialną – stypendium szkolne w formie rzeczowej. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przyznał stypendium szkolne po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu. Natomiast wniosek A. H. w sprawie udzielenia pomocy finansowej, który wpłynął do urzędu w dniu 7 września 2009 r., wciąż pozostaje nierozpoznany i powinien być jak najszybciej załatwiony. Argumentację strony przedstawioną w odwołaniu, Kolegium uznało za przedwczesną, adresowaną do innego stanu faktyczno-prawnego. Kolegium wyjaśniło też, że art. 90 d ust. 2 ustawy o systemie oświaty przyznaje prymat w udzielaniu stypendium szkolnego w formie całkowitego, bądź częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, czy też pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. W dalszej kolejności umieszczając stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego, które może być przyznane, jeżeli organ uzna, że nie jest możliwe skorzystanie z dwóch pierwszych form. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła A. H. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 90 d ust. 9 ustawy o systemie oświaty polegające na przyznaniu stypendium szkolnego w kwocie niższej niż minimalna kwota ustawowa, naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 90 d ust. 2 ustawy o systemie oświaty polegające na działaniu organu administracji bez podstawy prawnej w ten sposób, że organ zwraca wydatki a nie przyznaje bezpośrednio pomocy materialnej, a także naruszenie art. 107 w związku z art. 78 i art. 10 oraz art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 90 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe (ust. 1). Przepisy ust. 2 stanowią, że stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie: 1) całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą; 2) pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników. Stypendium szkolne może być także udzielone w formie świadczenia pieniężnego, jeżeli organ przyznający stypendium uzna, że udzielenie stypendium w formach, o których mowa w ust. 2, nie jest możliwe (ust. 5). Stypendium szkolne może być udzielone w jednej lub kilku formach jednocześnie (ust. 6). Stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80 % kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.) i nie może przekraczać miesięcznie 200 % kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (ust. 9). Stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym (ust. 10). Jeżeli forma stypendium szkolnego tego wymaga, stypendium szkolne może być realizowane w okresach innych niż miesięczne lub jednorazowo, z tym że wartość stypendium szkolnego w danym roku szkolnym nie może przekroczyć łącznie dwudziestokrotności kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a w przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych - osiemnastokrotności kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (ust. 11). Z akt sprawy wynika, że stypendium szkolne dla P. H. zostało przyznane z urzędu. Taki sposób załatwienia sprawy stypendium szkolnego przewiduje ustawa o systemie oświaty, która w art. 90 n ust. 3 stanowi, że świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym mogą być również przyznawane z urzędu. Stypendium szkolne, obok zasiłku szkolnego – zgodnie z art. 90 c ust. 2 ustawy o systemie oświaty - jest jednym z rodzajów świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W rozpoznawanej sprawie w wyniku postępowania wszczętego z urzędu przyznana została pomoc w formie rzeczowej (art. 90 d ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oświaty). Zgodzić się należy z Kolegium, że z przytoczonych przepisów wynika, że co do zasady stypendium szkolne powinno być przyznawane w formie pomocy rzeczowej lub całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania. Dopiero w sytuacji, w której organ przyznający stypendium uzna, że udzielenie stypendium w tych formach nie jest możliwe, może przyznać stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego. Przede wszystkim pomoc rzeczowa, jak sama nazwa mówi powinna być udzielona przez przyznanie konkretnych świadczeń np. poprzez zakup podręczników i jest to pomoc, która – jak zasadnie twierdzi skarżąca - powinna być udzielona bezpośrednio bez konieczności uprzedniego kredytowania przez ubiegającą się o pomoc, gdyż osoba taka może nie dysponować środkami pieniężnymi. Przyznanie stypendium szkolnego w formie jednorazowego świadczenia rzeczowego odpowiadającego wartości [...] zł, w ocenie Sądu, nie narusza prawa. Z decyzji organu pierwszej instancji wynika wprost, że jest świadczenie jednorazowe, a nie przyznane na okres czterech miesięcy, jak twierdzi skarżąca. Organ wyjaśnił w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], że dołączenie do decyzji przyznającej stypendium szkolne informatora nastąpiło omyłkowo. Podkreślić należy, że informator nie ma prawa do modyfikowania kryteriów przyznawania stypendium w sposób odmienny od uregulowanych w ustawie. Jeżeli zasady przyznawania stypendium szkolnego określone w informatorze byłyby sprzeczne z przepisami ustawowymi regulującymi tę tematykę, nie byłyby w żadnej mierze wiążące, ani dla organów ani dla sądu. A zatem informacje zawarte w informatorze nie mają żadnego wpływu na zakres udzielonej pomocy materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zwróciło ponadto uwagę na to, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą w odwołaniu, odnosić się powinna do decyzji załatwiającej sprawę przyznania P. H. stypendium szkolnego wydanej na wniosek skarżącej z dnia [...] września 2009 r. a nie do decyzji wydanej z urzędu w sprawie stypendium szkolnego dla P. H. Należy zgodzić się z organem odwoławczym co do przedstawionego stanowiska. Ustawa nie zabrania wielokrotnego przyznawania stypendium na rzecz tej samej osoby. A zatem nie ma przeszkód prawnych w ponownym rozpatrywaniu sprawy przyznania stypendium szkolnego dla córki skarżącej, tym razem w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącej z dnia 7 września 2009 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że sprawa przyznania stypendium szkolnego dla córki skarżącej wszczęta wnioskiem z dni 7 września 2009 r. została zakończona wydaniem decyzji z dnia [..] kwietnia 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania stypendium szklonego. Sprawa ta jest poza granicami niniejszej sprawy i nie może podlegać kontroli Sądu. Jednakże, zwrócić należy uwagę, że argumenty podniesione w skardze powinny odnosić się do tej decyzji, gdyż wówczas organ obowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające czy udzielenie stypendium w formach określonych w art. 90 d ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty jest możliwe i czy mógł przyznać stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego. Reasumując, wydanej z urzędu decyzji przyznającej stypendium szkolne w formie pomocy rzeczowej i utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nie można zarzucić naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.