I SA/Wa 756/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-12
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która ma przyznaną rentę, ale odmawia jej pobierania, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący, mimo twierdzeń o braku środków do życia, posiada przyznaną rentę, której nie odbiera, co stanowi obiektywną przeszkodę do przyznania pomocy. Skoro skarżący ma możliwość pobierania świadczenia rentowego, nie można uznać, że jest w oczywisty sposób pozbawiony środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego i jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący twierdził, że jest bez środków do życia, nie posiada majątku ani dochodów. Jednakże z akt sprawy wynikało, że M. S. jest uprawniony do renty z ZUS, której nie odbiera, a zgromadzone z tego tytułu środki wynoszą znaczną kwotę.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: odmówić przyznania M. S. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku ze złożoną do Sądu przez M. S. skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. podał, że jest bez środków do życia, nie przysługuje mu ani emerytura ani renta, ponadto jest bezrobotny nie ma prawa do zasiłku. Oświadczył, że zamieszkuje sam. Nie posiada żadnego majątku poza mieszkaniem o powierzchni 32 m2. W tym miejscu zaznaczyć należy, że z akt administracyjnych dołączonych do niniejszej sprawy, a w szczególności z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 18 listopada 2011 r., wynika, że M. S. jest uprawniony do świadczenia rentowego z Z. z tytułu orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. M. S. odmawia przyjęcia powyższej kwoty, jak i bieżących świadczeń twierdząc, że renta została mu przyznana "bezprawie". Łącznie zgromadzone z tego tytułu środki wynoszą [...] zł.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 207) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że przedstawiona przez M. S. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Zauważyć należy, że prawo pomocy ma służyć osobom, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację nie są w stanie w sposób oczywisty zarówno opłacić kosztów sądowych jak i kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika z wyboru. Powody takiego stanu rzeczy mogą być różnorodne – brak jakiegokolwiek dochodu lub uzyskiwane bardzo niskie dochody, trudna sytuacja osobista wpływająca na sytuację majątkową ubiegającego się o taką pomoc.
Tymczasem skarżący wbrew wcześniejszym twierdzeniom, iż nie uzyskuje żadnego dochodu i jest bez środków do życia, ma przyznaną przez Z. rentę, której z własnej woli i wyboru nie odbiera. Po stronie skarżącego nie istnieją zatem jakiekolwiek obiektywne przeszkody, które uniemożliwiałyby pobieranie należnego świadczenia. W chwili obecnej z tytułu nieodebranych rent na koncie wnioskodawcy narosła kwota około [...] zł brutto. Trudno więc zgodzić się, ze stwierdzeniem że M. S. nie posiada środków na życie, jak również na ustanowienie w sprawie niniejszej i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.
Odnosząc się natomiast to tej części wniosku w której skarżący domaga się zwolnienia go od kosztów sadowych należy zauważyć, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc przedmiotem skargi jest decyzja wydana w takiej właśnie sprawie, M. S. automatycznie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zgłoszony w tym zakresie wniosek nie podlegał rozpoznaniu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło