I SA/Wa 756/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania M.S. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 756/12 oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2012 r., uzupełnionym w dniu 31 sierpnia 2012 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 756/12. W dniu 15 października 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w terminie sprzeciw skarżącego M.S. od ww. postanowienia z dnia 12 września 2012 r. W związku z powyższym postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 września 2012 r. straciło moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że nie pobiera ani renty ani emerytury, czy zasiłku dla bezrobotnych, zatem nie mając oszczędności pozostaje bez środków do życia, a w takiej sytuacji należy mu się pełnomocnik z urzędu. Natomiast ze złożonego na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jedynym posiadanym majątkiem jest mieszkanie o powierzchni [...] m2. Jednocześnie w uzasadnieniu wyjaśnił, że pozostaje bez środków do życia, nie przysługują mu żadne świadczenia emerytalne i rentowe, jak też zasiłek dla osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. W orzecznictwie podkreśla się, że przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Taka zaś sytuacja w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje. Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Strona w złożonym oświadczeniu co prawda wskazała, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz, że nie pobiera renty ani emerytury, jednak co innego wynika ze znajdującego się w aktach sądowych (karta nr 44) pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. – M.S. ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, przy czym renta ta nie jest przez ubezpieczonego pobierana. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia za okres od 1 października 1998 r. do 31 sierpnia 2012 r. wynosi [...] zł brutto, oraz kwota przysługująca za odsetki za okres od 5 lutego 2000 r. do 27 stycznia 2003 r. wynosi [...] zł brutto. Stwierdzić należy, że zgromadzone środki świadczeń rentowych na koncie skarżącego traktować należy jako środki o charakterze oszczędnościowym, których wypłata uzależniona jest od woli samego skarżącego. Zatem M.S. nie można zaliczyć go do kręgu osób ubogich, będących w trudnej sytuacji materialnej. Z informacji zawartych w ww. piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że jest on w stanie ponieść koszty udziału w postępowaniu sądowym. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.