I SA/Wa 756/15

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-30

Skład orzekający: Justyna Wtulich – Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należy się wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w pierwszej i drugiej instancji, a także zwrot poniesionych wydatków, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wszczęcia postępowania w danej instancji?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należy się wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w pierwszej instancji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., a za pomoc prawną w drugiej instancji zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., przy czym opłaty te należy powiększyć o podatek VAT. Zwrot niezbędnych wydatków podlega udokumentowaniu i przyznawany jest w udowodnionej wysokości.
Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożony przez adwokata D. K., który reprezentował skarżącą A. C. z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Postępowanie obejmowało pierwszą instancję przed WSA w Warszawie (gdzie skarga została oddalona) oraz drugą instancję przed NSA (gdzie skarga kasacyjna została oddalona). Adwokat domagał się wynagrodzenia za czynności w obu instancjach oraz zwrotu wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi D. K. ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 516,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 420 zł wynagrodzenia i 96,60 zł podatku VAT, oraz 11,10 zł tytułem zwrotu niezbędnych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na adwokata D. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 96,60 (dziewięćdziesiąt sześć 60/100) złotych. Postanowieniem z 7 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat D. K.. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik w dniu 28 października 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy w czytelni akt sądu. W dniu 6 listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika zatytułowane "załącznik do protokołu" z rozprawy. W piśmie tym pełnomocnik zawarł zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji oraz wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu. Oświadczył, że opłaty te nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Wyrokiem z 10 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] oddalił skargę. Z akt sprawy wynika, że na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. stawił się aplikant adwokacki M. S. z upoważnienia adwokata D. K. ustanowionej w sprawie. W dniu 7 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika z urzędu. W skardze pełnomocnik zawarł wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu. Oświadczył, że opłaty nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 288/16 oddalił skargę kasacyjną. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 20 grudnia 2017 r. W dniu 8 stycznia 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika w którym wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Pełnomocnik wskazał, że pomoc prawna obejmowała sporządzenie, podpisanie i złożenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Ponadto, wniósł o przyznanie wynagrodzenia za poniesione niezbędne wydatki w sprawie w wysokości 14 zł tytułem wysłania przez Pocztę [...] do sądu dwóch pism : wniosku o uzasadnienie wyroku oraz skargi kasacyjnej. Jednocześnie oświadczył, że opłaty nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. W § 22 ww. rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W § 22 tego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte wniesioną do Sądu skargą w dniu 23 kwietnia 2015 r. (data stempla urzędu pocztowego), a zatem zastosowanie w sprawie przyznania wynagrodzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm., powoływanego dalej jako "rozporządzenie"). Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, ani decyzja, czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynosi 240 zł. W myśl § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 należy podwyższyć o stawkę podatku od towaru i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującego w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, stosownie do § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub części. Mając na uwadze fakt, iż wyznaczony pełnomocnik reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji tj., przeglądał akta sprawy, sporządził pismo doprecyzowujące skargę, a także złożył oświadczenie o jakim mowa w § 20 Rozporządzenia, należało mu przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 złotych – łącznie kwotę 295,20 złotych. Do przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną przez pełnomocnika skarżącej w drugiej instancji zastosowanie w sprawie będą miały przepisy rozporządzenia z 22 października 2015 r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Niniejsza sprawa została wszczęta w drugiej instancji wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej w dniu 7 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego), a zatem po dacie wejścia w życie ww. rozporządzenia. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego wynosi 480 zł. Zgodnie natomiast z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym opłata maksymalna wynosi 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Przy czym, stosownie do treści § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W niniejszej sprawie ten sam adwokat prowadził sprawę w pierwszej i w drugiej instancji, a zatem opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75 % opłaty maksymalnej. Z uwagi na powyższe, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 złotych, a 75 % od tej kwoty daje kwotę w wysokości 180 złotych. Uwzględniono przy tym, stosownie do § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, zarówno niezbędny nakład pracy wyznaczonego adwokata, jak i charakter sprawy, i nie znaleziono podstaw do ustalenia opłaty wyższej niż ½ opłaty maksymalnej określonej w wyżej powołanych przepisach. Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, w rozpoznawanej sprawie jest to kwota 41,40 złotych (23 % x 180 złotych). W rozpoznawanej sprawie, należało zatem przyznać pełnomocnikowi z urzędu za pomoc prawną udzieloną w drugiej instancji wynagrodzenie w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (tj. kwotę 41,40 zł), łącznie kwotę w wysokości 221,40 zł. Reasumując za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej oraz w drugiej instancji przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 420 zł (240 zł plus 180 zł) podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług w kwocie 96,60 zł (23 % x 420), co w sumie stanowi kwotę w wysokości 516,60 zł. W ocenie referendarza sądowego na uwzględnienie zasługuje wniosek pełnomocnika o zwrot niezbędnych poniesionych wydatków w sprawie, jednak w kwocie niższej niż ta jaką wskazał pełnomocnik w swym wniosku. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik poniósł wydatek z tytułu sporządzenia i nadesłania do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia w wysokości 7 zł (cena dwóch znaczkowych pocztowych znajdujących się na kopercie) oraz wydatek za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 4,10 zł (cena znaczków pocztowych znajdujących się na kopercie), co w sumie stanowi kwotę 11,10 zł. Zaznaczyć należy, że z akt sprawy nie wynika, że pełnomocnik poniósł wydatek w wyżej wskazanej przez siebie kwocie 14 zł. Ponadto, pełnomocnik w żaden sposób nie udokumentował, że poniósł wydatek w wysokości 14 zł. Z tego względu, przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem zwrotu niezbędnych poniesionych wydatków w wysokości 11,10 zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz w związku z powoływanymi przepisami rozporządzeń, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło