I SA/Wa 760/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej, decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. O. od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] odmawiającej przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K., decyzją z dnia [...] października 2004 r. po rozpatrzeniu wniosku J. O. odmówił przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania, na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, z uwagi na to, że żona zainteresowanego posiada lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w K., w którym zamieszkuje również J. O. Po rozpatrzeniu odwołania J. O., który podniósł, że decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. nr [...] odmówiono mu zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z uwagi na fakt, że wynajmuje mieszkanie od osoby fizycznej, a ponadto twierdził, że nie jest posiadaczem samoistnym lokalu mieszkalnego i dlatego żąda zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu równoważnika z tytułu braku mieszkania od dnia [...] października 2002 r., Dyrektor Generalny Służby Więziennej podzielił pogląd Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., że brak jest przesłanek do przyznania J. O. prawa do równoważnika z tytułu braku mieszkania. Zdaniem organu, żona zainteresowanego H. L. wstąpiła w stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego, po zmarłych rodzicach T. i M. L. Art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do równoważnika, jeżeli on sam lub jego małżonek nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu. Przesłanka w postaci posiadania lokalu mieszkalnego istnieje w rozpatrywanej sprawie, ponieważ Kodeks cywilny w art. 336 przewiduje, że posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, jak i ten, kto nią włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym wiąże się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie istnieje posiadanie zależne lokalu mieszkalnego. Z uwagi na uregulowanie zawarte w art. 336 Kc i art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach teza podniesiona przez zainteresowanego w odwołaniu, że tylko posiadanie samoistne skutkuje nie nabyciem prawa do równoważnika z tytułu braku mieszkania. Organ podniósł również, że sprawa zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, na którą powołuje się zainteresowany, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Skargę na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. O., i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] jako niezgodnych z prawem. Skarżący podniósł, że wynajmuje mieszkanie od osoby fizycznej, za które płaci czynsz na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, a zatem zgodny z art. 93 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, lecz trzykrotnie wyższy niż wynika z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu, a zatem nie można twierdzić, że posiada lokal w rozumieniu art. 89 ustawy o Służbie Więziennej. Zdaniem skarżącego należy przyjąć, iż posiadanie, o którym mowa w rozdziale 6 ustawy o Służbie Więziennej to posiadanie samoistne, gdyż w przeciwnym razie równoważnik przysługiwałby jedynie osobom bezdomnym (nawet zamieszkiwanie w domu osób bliskich jest posiadaniem zależnym w zakresie użyczenia). Z wyjątkiem osób bezdomnych wszyscy inni są posiadaczami samoistnymi bądź zależnymi lokali mieszkalnych, również osoby wynajmujące pokoje w hotelach, gdyż też jest to posiadanie zależne. W opinii skarżącego, prezentowana przez organ wykładnia przepisów ustawy o Służbie Więziennej przeczy racji bytu tych przepisów, i jako taka nie może mieć miejsca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku J. O. złożonego w dniu [...] sierpnia 2004 r. o przyznanie równoważnika z tytułu braku mieszkania. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] października 2004 r. odmówił J. O. przyznania równoważnika z tytułu braku mieszkania, a Dyrektor Generalny Służby Więziennej, po rozpatrzeniu odwołania J. O., decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub jego małżonek, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu. Z ustaleń organu wynika, że żona skarżącego wstąpiła w stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w K., w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego, po zmarłych rodzicach T. i M. L. Stosownie do art. 336 Kodeksu Cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Prawidłowo zatem organ uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna – wstąpienie w stosunek najmu lokalu po rodzicach żony skarżącego, uniemożliwiająca przyznanie skarżącemu równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Żona skarżącego posiada lokal mieszkalny, a art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wyłącza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania w przypadku posiadania lokalu – posiadania samoistnego lub zależnego. Dodatkowo należy zauważyć, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobnie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266), lokalem, czyli lokalem służącym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, nie jest pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.