I SA/Wa 760/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku oddala skargę. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia T. Z. z dnia [...] lutego 2012 r. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. K. w miejscowości W., województwo [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: T. Z. (jak również R. K., L. R. oraz B. D.) wniosła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. K. w miejscowości W., powiat [...], województwo [...]. Termin do uzupełnienia wniosku, wyznaczony przez Wojewodę [...] w wezwaniu z dnia 8 stycznia 2009 r., upłynął w lipcu 2009 r. Ostatni brak formalny wniosku, tj. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po H. R., zmarłej w dniu [...] listopada 2008 r. został uzupełniony po upływie wyznaczonego w wezwaniu terminu. L. R. oraz B. D. złożyli do akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu wraz z ww. postanowieniem spadkowym. Z uwagi na spełnienie przez tych wnioskodawców wszystkich przesłanek z przepisu art. 58 k.p.a., termin został im przywrócony. Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej w dniu 16 września 2009 r. pracownik [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] informował telefonicznie T. Z. o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w związku z wpływem do akt sprawy ww. postanowienia spadkowego we wrześniu 2009 r. W dniu 22 września 2009 r. Wojewoda [...] poinformował R. K. oraz T. Z. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nie usunięcie wszystkich braków zakreślonych w wezwaniu z dnia 8 stycznia 2009 r. Pismem z dnia 28 września 2011 r. R. K., w imieniu własnym oraz w imieniu T. Z., złożyła prośbę o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. K. R. K., w piśmie z dnia 28 grudnia 2011 r. wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie występuje w imieniu swoim jak i córki - Pani T. Z. Ze względu na to, że jest starszą osobą, cierpiącą na chorobę oczu, wszelkie pisma Wojewody [...] były odczytywane dopiero po przyjeździe do niej córki, która mieszka i pracuje w G. Wyjaśniła, ze o wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po H. R. i fakcie jego złożenia do akt sprawy dowiedziała się od L. R. i tę wiadomość przekazała córce. Pismem z dnia 30 listopada 2011 r. Wojewoda [...] wystąpił do R. K. o wskazanie czy występuje o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty również w imieniu swojej córki, T. Z. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] przywrócił R. K. termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Przy piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r. Pani T. Z. przekazała oryginał pełnomocnictwa wskazujący, iż w dniu 6 grudnia 2011 r. R. K. została ustanowiona pełnomocnikiem T. Z. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu T. Z. do uzupełnienia braków formalnych istniejących we wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. K. w miejscowości W., województwo [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] ustalił, że R. K. została ustanowiona pełnomocnikiem T. Z. dopiero w dniu 6 grudnia 2011 r., co oznacza, że do tego dnia T. Z. działała w swoim imieniu i otrzymywała wszelkie pisma w sprawie, m.in. informację o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, od Wojewody [...]. Organ zwrócił uwagę, że nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy iż pisma, które otrzymywała R. K., były przez nią czytane dopiero w chwili przyjazdu córki – T. Z. z G. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], odmówił T. Z. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych istniejących we wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. K. w miejscowości W., województwo [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 8 lutego 2012 r. T. Z. reprezentowana przez R. K. wniosła za pośrednictwem [...] Urzędu Wojewódzkiego do Ministra Skarbu Państwa, zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...]. Organ II instancji wyjaśnił, że Wojewoda [...] w dniu [...] września 2009 r. poinformował R. K. oraz T. Z. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nie usunięcie wszystkich braków zakreślonych w wezwaniu z dnia 8 stycznia 2009 r. Jak wynika z pisma z dnia 28 września 2011 r. R. K., także w imieniu T. Z. (co zostało potwierdzone w piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r., do którego załączono pełnomocnictwo z dnia 6 grudnia 2011 r.) złożyła prośbę o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez W. K. R. K., w piśmie z dnia 28 grudnia 2011 r. wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie występuje w imieniu swoim jak i córki – T. Z. oraz poinformowała, iż ze względu na to, że jest starszą osobą, posiadającą chorobę oczu, wszelkie pisma Wojewody [...] były odczytywane dopiero po przyjeździe do niej córki z G. Jak wynika z ww. pisma, o wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i fakcie jego złożenia do akt sprawy dowiedziała się od L. R. i tę wiadomość przekazała córce. Organ odwoławczy podkreślił, że R. K. została ustanowiona pełnomocnikiem T. Z. dopiero w dniu 6 grudnia 2011 r. Oznacza to, że do dnia 6 grudnia 2011 r. T. Z. działała w sprawie w swoim imieniu, dlatego też uznał uznać, iż Wojewoda [...] prawidłowo adresował wszelkie pisma z sprawie (m.in. informację o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania) bezpośrednio do T. Z. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że T. Z. dowiedziała się o ww. postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po H. R. i jego złożeniu do akt sprawy przez H. R. co najmniej w dniu 16 września 2009 r. od pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w P., zaś wniosek o przywrócenie terminu został natomiast nadany do Wojewody [...] w dniu 29 września 2011 r. Z uwagi na to, ze bieg 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa rozpoczął się w dniu 16 września 2009 r., kiedy to ustała przyczyna, która uniemożliwiała złożenie wcześniejsze wniosku o przywrócenie terminu, termin do złożenia takiego wniosku przez stronę upłynął w dniu 23 września 2009 r. Jednocześnie zdaniem Ministra Skarbu Państwa nie został uprawdopodobniony brak winy T. Z. w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie ww. terminu. Jak wynika bowiem z akt sprawy ani T. Z. ani reprezentująca ją od 6 grudnia 2011 r. R. K. nie złożyły żadnych dodatkowych wyjaśnień, które wskazywałyby na brak winy zainteresowanej. Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. Z. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W skardze podniosła, ze nie miała możliwości w sposób pełny i właściwy brać udziału w toczącym się postępowaniu. Przebywając na stałe w G., ustanowiła swoim pełnomocnikiem R. K., która pismem z dnia 28 grudnia 2011 roku potwierdziła, iż w przedmiotowej sprawie występuje w imieniu swoim, jak i córki. Zdaniem skarżącej kluczowym pozostaje fakt, że R. K. jest starszą osobą, cierpiącą na chorobę oczu, a co za tym idzie, wszelkie pisma Wojewody [...] były odczytywane dopiero po przyjeździe do niej córki – T. Z. Nawet o wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i fakcie jego złożenia do akt sprawy dowiedziała się od innego uczestnika postępowania – L. R. i tą wiadomość przekazała swojej córce. Skarżąca zarzuciła organ administracji naruszenie art. 10 § 1 kpa, albowiem została pozbawiona prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, poprzez umyślne wprowadzenie jej w błąd oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Skarżąca podkreśliła, ze pozbawiona była możliwości czynnego udziału w postępowaniu zarówno w jego fazie obejmującej postępowanie wyjaśniające, a także w fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji. Na powyższe bezsprzecznie wskazuje fakt, że o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w związku z wpływem do akt sprawy postanowienia spadkowego, skarżąca była powiadomiona telefonicznie przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego, co nie może zostać uznane za prawidłowy sposób doręczenia zawiadomienia. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu państwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentacje przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia co do zgodności z prawem Sąd orzekający w sprawie nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego. W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia jak również że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i tę ocenę sąd w pełni podzielił. W rozpoznawanej sprawie skarżąca podniosła, że o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w związku z wpływem do akt sprawy postanowienia spadkowego, była powiadomiona telefonicznie przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego, co nie może zostać uznane za prawidłowy sposób doręczenia zawiadomienia. Przy czym skarżąca nie neguje samego faktu powiadomienia jej w dniu 16 września 2009 r. przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego, o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w związku z wpływem do akt sprawy postanowienia spadkowego we wrześniu 2009 r. Zdaniem skarżącej zawiadomienie odbyło się w sposób nie prawidłowy i nie może w związku z tym rodzić dla niej negatywnych skutków prawnych. Nie można zgodzić się z taką interpretacją art. 57 § 1 k.p.a. Organ zasadnie uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jako spóźniony nie mógł być uwzględniony, zaś przedstawione przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają zaistniałej zwłoki. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność braku winy w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym, w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności. Dokonując analizy przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu, a przewidzianych w art. 58 k.p.a., stwierdzić należy iż organ prawidłowo uznał, ze skarżąca nie wykazała wystąpienia żadnej z nich, a wystąpienie ich musi być łączne. A zatem, okoliczności występujące w przedmiotowej sprawie uzasadniają twierdzenie, że organ uprawdopodobnił brak zaistnienia obu przesłanek koniecznych do przywrócenia uchybionego terminu, co znajduje oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym jak i w wyżej wskazanym stanie prawnym. W tym stanie sprawy, Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.