I SA/Wa 760/23
WyrokWSA w Warszawie2023-07-19
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Anna Falkiewicz-Kluj, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego gruntu mogło zostać nabyte z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", jeżeli grunt ten w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa, lecz własność gminy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii nie narusza prawa. Kluczową przesłanką do nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji jest to, aby grunt stanowił własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponieważ w niniejszej sprawie ustalono, że grunt ten stanowił własność gminy, a nie Skarbu Państwa, pierwsza z kumulatywnych przesłanek nie została spełniona, co skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, ponieważ grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowił własności Skarbu Państwa, lecz własność gminy. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 stycznia 2023 r. nr DO-II.7610.161.2022.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 27 stycznia 2023r. znak sprawy: DO-II.7610.161.2022.JL, Minister Rozwoju i Technologii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w W., dalej "[...]", od decyzji Wojewody [...] z dnia 3 sierpnia 2022 r. znak SPN.II.752.29.2022 odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K., obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,0165 ha (powstała z podziału działki nr [...] o pow. 0,0522 ha), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz prawa własności naniesień budowlanych i urządzeń kolejowych znajdujących się na przedmiotowym gruncie, dalej "nieruchomość", utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Wojewoda [...], na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.), decyzją z 3 sierpnia 2022 r. znak SPN.II.752.29.2022 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego wyżej ponieważ grunt nie stanowił własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. a stanowił własność Gminy, a zatem nie została spełniona podstawowa z przesłanek do nabycia prawa użytkowania wieczystego.
[...] złożyła odwołanie wskazując, że organ nie zebrał w sposób prawidłowy materiału dowodowego, podczas gdy z niego wynika, że [...] była na dzień 5 grudnia 1990 r. posiadaczem tej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister nie znalazł podstaw do odmiennej oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego.
Oceniana przez Ministra decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji
i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe,
(t.j. Dz.U. 2021, poz. 146 ze zm.), dalej "ustawa o komercjalizacji".
Zgodnie z tą regulacją grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, co potwierdza treść ww. księgi wieczystej. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z 17 lutego 2017 r. znak: SPN.IV.7532.41.2017 stwierdził nabycie tej nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), dalej "ustawa".
Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość zarówno na 5 grudnia 1990 r. jak i 27 października 2000 r. stanowiła własność Gminy [...] a nie Skarbu Państwa czyli nie została spełniona przesłanka własności Skarbu Państwa z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że lakoniczność uzasadnienia, skoro zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ, nie może stanowić podstawy do przyjęcia tezy o wadliwości decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła [...].
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i dokonanie jego dowolnej oceny, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i przez co wydano decyzję, która narusza prawo.
[...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023, poz. 259), dalej "ppsa" sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy ppsa przy czym stosownie do art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie zapadła ona z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy o restrukturyzacji, którego treść w zaskarżonej decyzji przytoczył organ odwoławczy.
Z art. 34 ust. 1 powołanej ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:
• grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
•grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],
•do przedmiotowego gruntu [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie na 5 grudnia 1990 r. a skutek rzeczowy następuje z mocy prawa na 27 października 2000 r., co wynika z art. 34 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości w świetle księgi wieczystej nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z 17 lutego 2017 r., że właścicielem nieruchomości w dacie wcześniejszej tj. 27 maja 1990 r. stała się Gmina [...]. Nie spełniona została zatem pierwsze z przesłanek tj. przesłanka własności Skarbu Państwa. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji ponieważ nie została spełniona przesłanka własności.
Oba organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i go oceniły pod kątem możliwości zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. Jak trafnie wskazano w nich brak spełnienia przesłanki własności wobec konieczności łącznego spełnienia pozostałych przesłanek czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się przez organ do ich spełniania (posiadanie, brak dokumentów).
Z tych względów i na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło