I SA/Wa 762/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2023 r. sprawy ze skargi A. . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta [...] z dnia 27 grudnia 2022 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 15 lutego 2023 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania A. S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 grudnia 2022 r. nr [...] odmawiającą przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: A. S. wnioskiem z 10 października 2022 r. wystąpiła o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła na adres ul. [...], [...]. Wójt Gminy [...] decyzją z 27 grudnia 2022 r. odmówił przyznania dodatku dla gospodarstw domowych wskazując, że stosowanie do art. 24 ustawy z dnia 15 września 2022r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 poz. 1967 ze zm.) organ jest zobowiązany do weryfikacji złożonego wniosku w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w stosunku do ww. adresu nie złożono stosownej deklaracji. Brak zgłoszenia skutkuje brakiem możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Organ zaznaczył przy tym, że wnioskodawczyni wezwana do złożenia wyjaśnień nie odebrała korespondencji wysłanej pod wskazany adres. A. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że mieszka w mieszkaniu służbowym, którego właścicielem są Lasy Państwowe i składając wniosek o dodatek nie miała świadomości, że właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku wypełnienia deklaracji CEEB. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisów art. 24 ust. 20, 22, 23, 24 i 25 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, organ I instancji dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.). A zatem, warunkiem bezwzględnym do otrzymania dodatku jest złożenie deklaracji CEEB, w wyjątkowej sytuacji przyznanie dodatku może nastąpić bez złożenia deklaracji, jeżeli wystąpi określony stan faktyczny wskazany w art. 24 ust. 25a i 25b powołanej ustawy. Jednakże w takim wypadku należy przeprowadzić wywiad środowiskowy. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. Tak samo traktuje się utrudnianie lub uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Kolegium zaznaczyło, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji, przed wydaniem decyzji, pismem z 6 listopada 2022 r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Pismo zostało doręczone w trybie zastępczym 6 grudnia 2022r. (nieodebrane pomimo dwukrotnego awizo w dniu 21 listopada 2022r. i 2 grudnia 2022 r.). Organ podejmował także próby połączenia telefonicznego i sms 14 grudnia 2022 r. i 27 grudnia 2022 r., także bezskuteczne. Oznacza to, że uniemożliwiono przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co spełniło dyspozycję z art. 24 ust. 25 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi jednoznacznie, że niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 22, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. Tym samym zdaniem Kolegium w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. A. S. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest ona krzywdząca i niezgodna ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła w szczególności, że posługuje się adresem ul. [...], zaś Nadleśnictwo [...] złożyło stosowną deklaracje dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, wpisując nr ul. [...]. Wskazany adres podany został w piśmie Wójta Gminy z 17 maja 2022 r., w którym wskazano, że nieruchomość należąca do Lasów Państwowych posiada adres [...] ul. [...]. Skarżąca podkreśliła, że Wójt Gminy [...] w piśmie skierowanym do Nadleśnictwa [...] wskazuje, że nieruchomość zabudowana należąca do Lasów Państwowych posiada adres ul. [...], a zarazem wzywa do zapłacenia podatku od nieruchomości za 2023 r. kierując pismo na adres ul. [...]. W ocenie skarżącej w sprawie nie dołożono należytych starań i nie wyjaśniono kwestii dotyczącej numeru domu. Tym samym działania pracowników Urzędu Gminy, są działaniami na niekorzyść mieszkańców. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych oraz ustalenie pod jakim adresem faktyczne znajduje się nieruchomość zabudowana (budynek Leśnictwa [...]) oznaczona nr działki [...] (obręb [...]) należąca do Lasów Państwowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Oceniając wydane w sprawie decyzje Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako "u.d.w."), a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Powyższe oznacza, że koniecznym warunkiem otrzymania dodatku węglowego jest ogrzewanie zamieszkiwanego przez wnioskodawcę gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. W niniejszej sprawie organy odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia uznały, że wnioskodawczyni uniemożliwiła przeprowadzenia z nią wywiadu środowiskowego w miejscu deklarowanego zamieszkania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że A. S. została wezwana pismem z 6 listopada 2022r. 9 ( dwukrotnie awizowanym) do złożenia wyjaśnień jednak na to pismo nie odpowiedziała oraz nie odbierała telefonu. Skarżąca zarzuciła w skardze, że nie została powiadomiona o zamiarze i dacie planowanego wywiadu środowiskowego oraz, że adres jej zamieszkania nie pokrywa się z adresem wskazanym przez Nadleśnictwo [...] – właściciela budynku. Argumenty te zasługują na aprobatę. Zgodnie z art. 15b-15e ustawy o dodatku węglowym, w razie wątpliwości w sprawach dotyczących dodatku węglowego przeprowadza się postępowanie wyjaśniające wykraczające poza zbadanie stanu ewidencji emisyjności budynków. Zgodnie bowiem z art. 15b ustawy jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Dalej zaś wskazano, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art.15c) oraz że w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 15d ), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 15e). Sąd podziela stanowisko organu, że w analizowanej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości, których zweryfikowanie wymagało przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, stosowne do brzmienia cytowanego przepisu. Czynności w tym zakresie zostały jednakże przeprowadzone z naruszeniem reguł postępowania zawartych w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 8 kwietnia 2021r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego ( D.z. U. 2021. 893 z 14 maja 2021). |Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach | |roboczych, w godzinach pracy podmiotu uprawnionego, albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika | |jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o | |konieczności jego przeprowadzenia. | |Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że Skarżąca nie była skutecznie poinformowana o zamiarze przeprowadzenia wywiadu | |środowiskowego. W szczególności okoliczność taka nie wynika z treści skierowanego do niej przez organ pisma z dnia 6 listopada 2022r. | |Pismo to stanowiło bowiem wezwanie do złożenia wyjaśnień skierowane do strony na podstawie art. 50 k.p.a. Powyższe oznacza, że | |jakkolwiek organ miał uzasadnione podstawy do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony, to | |jednak procedury w tym zakresie nie przeprowadził prawidłowo, tj. skutecznie nie zawiadomił strony o dacie (dniu i godzinie) jego | |przeprowadzenia. To zaś stanowi o naruszeniu przez organ regulacji procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. | |Ponownie prowadząc postępowanie organ winien wyznaczyć datę przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania | |strony z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym, tj. tak, aby informacja o tym wywiadzie (dniu i godzinie jego przeprowadzenia) dotarła do | |strony przed datą jego przeprowadzenia a strona miała możliwość zajęcia stanowiska w trakcie jego przeprowadzania. W toku postępowania | |organ powinien zatem jednoznacznie oznaczyć prawidłowy adres zamieszkania Skarżącej i procedować zgodnie z obowiązującymi przepisami | |prawa. | |W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. |