I SA/Wa 763/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-28

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony w formie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, może zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna strony, charakteryzująca się niskimi dochodami, stałymi kosztami utrzymania i leczenia, uzasadnia takie rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że brak wyszczególnienia rodzaju żądanego prawa pomocy w formularzu nie uniemożliwił rozpoznania wniosku, gdy jego przedmiot został sprecyzowany w uzasadnieniu i sprzeciwie.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając swoją trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się całkowitego przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania zgodnie z właściwością postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze skargą na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania zgodnie z właściwością J.S. zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2011 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. W następstwie wydanego zarządzenia skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uzasadnienia którego wynika, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Dochody gospodarstwa pochodzą ze świadczenia emerytalnego skarżącego w wysokości [...] zł. Ponadto składający wniosek podał, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość gruntową o powierzchni [...] ha. Ponosi znaczne wydatki na lekarstwa ([...] zł miesięcznie). Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 763/11 przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 29 czerwca 2011 r. skarżący wniósł do Sądu, w ustawowym terminie, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym domaga się całkowitego przyznania prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawo pomocy, zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie od opłat sądowych (którymi jest wpis sądowy) w całości lub w części. Zaznaczenia wymaga, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Instytucja "prawa pomocy" ma zatem na celu ułatwienie najuboższym dochodzenia swych słusznych praw w sprawach dotyczących ich żywotnych interesów, przy czym to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, której analiza umożliwia rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że okoliczności powołane przez J.S. we wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Nie budzi wątpliwości, że dochód uzyskiwany przez składającego wniosek jest na niskim poziomie. Skarżącego obciążają stałe koszty utrzymania oraz leczenia. Trudno jest zatem wymagać, by skarżący z uzyskiwanych niewielkich dochodów pokrył koszty postępowania w niniejszej sprawie. Brak wyszczególnienia rodzaju żądanego prawa pomocy w rubryce 4 formularza nie uniemożliwiał rozpoznania zgłoszonego wniosku z uwagi na sprecyzowanie jego przedmiotu w części wstępnej uzasadnienia (pkt 5 formularza) oraz w sprzeciwie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło