I SA/Wa 763/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-19
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wnosząca skargę na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, wykazując trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Strona, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie z mocy ustawy z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
T. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W toku postępowania sądowego T. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną, wynikającą z niskiej emerytury i konieczności opieki nad chorą niepełnosprawną osobą.Rozstrzygnięcie
Przyznano T. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielegnacyjnego postanawia przyznać T. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].
W toku postępowania sądowego T. M. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu strona wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura [...] wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Strona ujawniła również, że posiada majątek w postaci domu [...]. Uzasadniając wniosek strona wyjaśniła, że opiekuje się chorą niepełnosprawną [...], której stan potwierdza dołączone do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Czas, który poświęca chorej [...] uniemożliwia jej podjecie dodatkowej pracy zarobkowej. [...] pobiera bardzo niskie świadczenie emerytalne, które nie pokrywa kosztów bytowych dwóch osób, dlatego rodzina żyje bardzo skromnie. Do wniosku strona dołączyła kserokopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy dla [...] wnioskodawczyni za rok 2012.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że T. M. wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skoro źródłem dochodu skarżącej jest wyłącznie wskazane świadczenie emerytalne wypłacane [...] pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, to uznać należy, że sytuacja majątkowa rodziny jest trudna i skarżąca nie jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło