I SA/Wa 763/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Iwona Maciejuk Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania T. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania T. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką W. Z. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Dyrektor Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Burmistrza Gminy B., odmówił przyznania T. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką W. Z. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że T. M., która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie spełnia przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) do przyznania tego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) powołanej ustawy organ I instancji nie może przyznać przedmiotowego świadczenia na osobę, która jest w związku małżeńskim. Ponadto organ podniósł, że mąż W. Z. – L. Z., nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niezgadzając się z powyższą decyzją T. M. wniosła odwołanie, w którym wskazała m.in., że małżeństwo jej matki w rzeczywistości nie istniej; matka nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze swoim mężem. Poza tym choroba matki skarżącej powstała w 90 % na skutek działania, zachowania i czynów jej męża. Po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych został zmieniony art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 205, poz. 1212). Kolegium wyjaśniło, że ustawodawca dopuszcza obecnie (pomijając w tym miejscu inne wymogi) przyznanie przedmiotowego świadczenia nawet jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, jednakże pod warunkiem, że jej małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie organu skoro w niniejszej sprawie L. Z. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to tym samym warunek ten nie jest spełniony. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że organy administracji publicznej związane są ww. przepisem, a co za tym idzie nie działają w sferze swobodnego uznania. Zatem w przypadku stwierdzenia braku jednej z przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia zobligowane są odmówić jego przyznania. W konsekwencji, zdaniem organu, argumentacja przedstawiona w odwołaniu nie daje podstawy do zakwestionowania decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. T. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż od lat opiekuje się chorą matką W. Z. Poświęca jej całe swoje siły i swój czas, co uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej w związku z tym pozostaje bez środków do życia. Podniosła również, że małżeństwo matki istnieje tylko na papierze, rodzice nie rozmawiają ze sobą od 20 lat. Wskazała, że ojciec zajęty jest własnymi sprawami i własnym innym życiem. Podniosła, że w myśl ustawy zobowiązana jest do alimentacji na rzecz matki jako członek rodziny w pierwszej linii, zatem powinna otrzymać wsparcie skoro opiekuje się chorą matką. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy B. z dnia [...] października 2012 r. wykazała, iż odpowiadają one wymogom prawa. Materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), która w art. 17 szczegółowo określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń (ust. 1 - 4). Natomiast w ust. 5 powołanego przepisu ustawodawca przewidział sytuacje kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, m.in. gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a). Niniejszy przepis jest jednoznaczny i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, czego nie kwestionuje również skarżąca, że osoba wymagająca opieki, tj. W. Z., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. w dniu [...] czerwca 2009 r. oraz, że pozostaje w związku małżeńskim z L. Z. (odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...]), który jak wynika z akt sprawy nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza, że ma obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej żony i z tego również względu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje skarżącej. Wyjaśnić również należy, że mimo, iż Sąd miał na uwadze trudną sytuację skarżącej, to jednak podnoszone przez nią okoliczności dotyczące małżeństwa osoby, na którą wnioskowana jest pomoc, pozostają bez znaczenia dla oceny legalności niniejszego rozstrzygnięcia organu. Organ administracyjny orzekający w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest związany przepisem art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rolą organu jest jedynie stwierdzenie na podstawie przedłożonych dokumentów, czy wnioskodawca spełnia ustawowe wymagania dla jego otrzymania, określone w art. 17 ust. 1, 1a i 1b oraz czy nie zachodzi negatywna przesłanka przyznania świadczenia rodzinnego określona w art. 17 ust. 5. Wykazanie przez wnioskodawcę, że spełnia on ustawowe kryteria otrzymania świadczenia, zobowiązuje organ do jego przyznania w formie decyzji administracyjnej, natomiast ich niespełnienie daje podstawę do wydania decyzji odmownej. W powołanej ustawie brak jest przepisu upoważniającego organ administracyjny, do uwzględniania przypadków szczególnych, wykraczających swoim stanem faktycznym poza kryteria ustalone we wskazanych wcześniej przepisach. Tym samym ustawodawca nie pozostawił organom pomocy społecznej prawa przyznawania przedmiotowego świadczenia na zasadzie uznania administracyjnego. W tym stanie rzeczy prawidłowo uznał organ, że w sprawie występuje negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy, która stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego została należycie umotywowana. Odmawiając przyznania świadczenia organy należycie uzasadniły swoje stanowisko. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 267 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.